سعید کمالی دهقان، روزنامه نگار در تهران عکس ها از نیما افشار نادری

در این مراسم، تندیس بهترین مجموعه داستان سال گذشته به حافظ خیاوی نویسنده‌ مجموعه "مردی که گورش گم شد" و تندیس بهترین اثر داستانی غیر ایرانی نیز به جان بارت برای رمان "اپرای شناور" با ترجمه سهیل سمی اهدا شد.

روزی روزگاری که برای دومین سال با دبیری مدیا کاشیگر برگزار می‌شود، همچنین امسال از جمال میرصادقی به پاس یک عمر داستان‌نویسی و از بهرام بیضایی بخاطر پنجاه سال آفرینش خلاقانه و پیوسته با اهدای لوح، تقدیر به عمل آورد.

این جایزه که ابتدا قرار بود تا پیش از اتمام نمایشگاه کتاب به شکل عمومی برگزار شود، بخاطر مشکلات فنی در روزهای پایانی اردیبهشت و به طور غیرعلنی برگزار شد، اما با این همه، بخاطر حضور چهره‌های برتر نویسنده و هنرمند کشور و همچنین شایعه‌ حضور خالد حسینی، نویسنده‌ افغان کتاب "بادبادک ‌باز" در این جایزه، با جمعیتی بیشتر از حد انتظار روبرو شد، به طوری که دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی علی رغم اصرار شدید دست‌اندرکاران جایزه برای نشستن، تا انتهای مراسم در سالن سرپا ایستاد.

آلبوم عکس از مراسم جایزه ادبی روزی روزگاری

در ابتدای این مراسم سعید طباطبایی، جانشین دبیر جایزه با ارائه گزارشی از وضعیت کتاب در سال گذشته، به نحوه‌ داوری در جایزه‌ روزی روزگاری اشاره کرد.

در بخش بعدی، لوح‌های مجموعه داستان توسط یعقوب یادعلی و بلقیس سلیمانی به مهدی ربی برای "آن گوشه دنج سمت چپ"، مجید قیصری برای "گوساله سرگردان" و حافظ خیاوی برای "مردی که گوش گم شد" اهدا شد.

حضور یعقوب یادعلی در بخش اهدای لوح‌های مجموعه داستان موجب شگفتی حاضران در سال شد. یعقوب یادعلی نویسنده‌ کتاب "آداب بی‌قراری" سال گذشته به مدت چهل روز برای نگارش کتابش بازداشت بود.

بخش سوم این جایزه به تقدیر از جمال میرصادقی اختصاص داشت و در این بخش، رضا سیدحسینی درباره‌ او سخنرانی کوتاهی کرد. سیدحسینی با نقل خاطره‌ای از جمال میرصادقی به یکی از ویژگی‌های میرصاقی پرداخت و او را "مردی صمیمی و راسخ در قضاوت" توصیف کرد.

سیدحسینی در ادامه گفت: "وقتی سال‌ها پیش همه از واژه‌ پلات در ترجمه‌ متون ادبی استفاده می‌کردند، میرصادقی واژه‌ پیرنگ را به کار برد و من اصلا فکر نمی‌کردم که این واژه در میان نویسندگان و مترجمان کشور جا بیافتد اما میرصادقی بر کاربرد پیرنگ بجای پلات اصرار ورزید، به طوری که امروز من پیرنگ را به مراتب در ترجمه‌های مختلف ادبی می‌بینم و این قطعیت در تصمیم‌گیری و قضاوت نمونه‌ای از این ویژگی میرصادقی است."

روزی روزگاری در بخش بعدی برنامه‌ خود به این موضوع اشاره کرد که آمار منتشر شده‌ و قابل بررسی در بخش رمان این جایزه در سال گذشته تنها بیست و دو اثر بوده و این آمار پایین‌تر از حد نصاب جایزه‌ است، لذا به پیشنهاد مدیا کاشیگر دبیر جایزه و تصویب هیات داوران و همچنین هیات امنا امسال بخاطر نبود شرایط عادلانه در بررسی کتاب جایزه‌ای در این بخش اهدا نمی‌شود.

سپس امیرحسین خورشیدفر و آذردخت بهرامی برندگان سال گذشته‌ این جایزه در بخش مجموعه‌داستان با اعلام رای مخفی هیات داوران، تندیس بهترین مجموعه داستان سال گذشته را به حافظ خیاوی برای مجموعه‌ "مردی که گورش گم شد" اهدا کردند.

یکی از بخش‌های متفاوت جایزه‌ روزی روزگاری با دیگر جوایز ادبی، بخش نظرسنجی آن است. در ابتدای این بخش، علیرضا بهنام، سخنگوی این جایزه نتایج نظرسنجی از نخبگان غیرنویسنده و کتابفروشی‌ها را اعلام کرد.

بهنام همچنین در این بخش اعلام کرد که در این نظرسنجی معلوم شد که یک چهارم افراد شرکت کننده در این نظرسنجی که از هنرمندان حوزه‌ تجسمی، دولتمردان و موسیقیدانان کشور بود، اصلا کتاب نمی‌خوانند.

در ادامه، لیلی فرهاد پور تندیس کتاب برگزیده کتابفروشی‌ها را به محمد علی جعفریه مدیر نشر ثالث برای انتشار کتاب "هزار خورشید تابان" نوشته‌ خالد حسینی و با ترجمه‌ مهدی غبرایی اهدا کرد.

کامبیز درم‌بخش هنرمند سرشناس کشور نیز تندیس کتاب برگزیده‌ نخبگان غیرنویسنده را به حسن کیائیان مدیر نشر چشمه برای انتشار کتاب "ها کردن" نوشته‌ "پیمان هوشمند زاده" اهدا کرد.

در ادامه‌ این مراسم، بخش اثر داستانی غیر ایرانی شروع شد و جایزه‌ روزی روزگاری با اشاره به این که این بخش جایزه‌ ترجمه نیست، توضیح داد که کتاب‌هایی که کیفیت ترجمه‌ آنها مورد قبول کمیته‌ فنی ترجمه‌ روزی روزگاری باشد، به بخش داوری ارسال می‌شوند و در نهایت هیات داوران دوازه اثر منتشر شده‌ غیرایرانی ارسالی را از لحاظ داستانی و نه ترجمه بررسی می‌کند.

دراین بخش از جایزه که امسال برای اولین بار برگزار می‌شد، اسدالله امرایی و فروغ پوریاوری لوح‌های اثر داستانی غیر ایرانی را به نیابت از نویسنده اثر به سهیل سمی مترجم "اپرای شناور" نوشته‌ جان بارت، رضا علیزاده مترجم "بائودولینو" نوشته‌ امبرتو اکو و بابک تبرایی برای "دم را دریاب" نوشته‌ سال بلو اهدا کردند.

بخش بعدی برنامه که از مهم‌ترین بخش‌های این جایزه به شمار می‌آمد، تجلیل از بهرام بیضایی بود که به همین مناسبت حمید امجد، محمد چرمشیر و محمد رحمانیان با سخنرانی‌های کوتاه و اهدای لوح از بهرام بیضایی تقدیر کردند.

محمد رحمانیان در بخشی از سخنرانی خود گفت: "تقدیر از شما دلیل نمی‌خواهد. مثلِ تقدیر از خورشید و ماه. یا تقدیر از جنگل و دریا. درختان نیازی به تقدیر ندارند. همین که به‌جرمِ راست‌قامتی تبر بر تن‌شان ننشیند بزرگ‌ترین تقدیر است. به سرو چه هدیه‌ای می‌توان داد که آزادگی‌اش را مرهون تهیدستی‌اش می‌داند؟"

اما در میانه‌ برنامه و هنگام سخنرانی بهرام بیضایی برق‌های سالن رفت و با این حال، برنامه ادامه پیدا کرد. در این میان، سالن با نور تلفن‌های همراه حاضران روشن بود و بهرام بیضایی با اشاره‌ ضمنی به فضای تاریک عرصه‌ نویسندگی و هنر در ایران گفت: "همین‌قدر روشنایی برای من کافی‌ است، چون سهم تئاتر در این سال‌ها بیش‌تر از این نبوده!"

در بخش پایانی مراسم نیز محمود دولت آبادی تندیس بهترین اثر داستانی غیر ایرانی را به نیابت از جان بارت به سهیل سمی مترجم رمان "اپرای شناور" اهدا کرد.

در انتهای مراسم، پیام کوتاه جان بارت نویسنده این رمان خوانده شد. جان بارت در ابتدای بیانیه‌ خود گفت: "همیشه ترجمه‌ یک اثر به زبانی دیگر و انتشار آن در کشوری دیگر موجب افتخار و خوشنودی نویسنده‌‌ آن است. برای من نیز انتشار تازه‌ هنگام ترجمه‌ نخستین رمانم یعنی رمانی که برای اولین بار بیش از نیم قرن پیش منتشر شده، افتخار ویژه‌ای است، از این جهت که زبان مقصد شباهت با زبان کسی دارد که سال‌ها همچون ستارگان آسمان، راهنمای سفر ادبی من بوده: یعنی شهرزاد کتاب الف لیله و لیله یا همان کتاب هزار و یک شب."

او اما در ادامه‌ی بیانیه‌ اشاره می‌کند: "با این حال، تاسف خودم را از انتشار هر گونه اثر بدون اجازه‌ مولف ابراز می‌دارم و مصرانه خواستارم تا دولت ایران نیز با امضای معاهده‌ جهانی سازمان حقوق نویسندگان با دیگر کشورها همراه شود و از ناشران ایرانی می‌خواهم پیش از نشر هر اثر مشمول کپی‌رایت از صاحب ‌اثر اجازه بگیرند. سپاسگزارم."

هیات داوران دومین جایز‌ه‌ی ادبی روزی روزگاری را امیر احمدی آریان، فرشته احمدی، امیرحسین خورشیدفر، شهلا زرلکی، ارسلان فصیحی و لادن نیکنام تشکیل میدادند.

مجری برنامه پگاه احمدی بود و سیمین بهبهانی، جواد مجابی، بابک احمدی، میترا الیاتی و سروش صحت از دیگر حاضران در مراسم دومین دوره‌ جایزه‌ ادبی روزی روزگاری بودند.