علی یاور سلیمی در کابل

	این سریالها عمدتا به مسایل خانوادگی می پردازند و توانسته اند بیننده زیادی را به خود جلب کنند

دلیل این امر پخش صحنه های خلاف اصول اسلامی و ارزشهای فرهنگی افغانستان بیان شده است. پیش از این هم، مجلس نمایندگان افغانستان با تصویب طرحی خواستار توقف چنین سریالهایی از تلویزیون های خصوصی شده بود.

اما این برخورد، با نگاه های انتقادی در داخل و بیرون از افغانستان روبرو شده است.

گزارشگران بدون مرز، خواستار پایان دخالت دولت افغانستان بر نحوه فعالیت تلویزیون ها شد و دست اندرکاران مطبوعات و ناظران در افغانستان، این اقدام را تلاشی در جهت آوردن محدودیت های بیشتر بر کار رسانه ای در افغانستان دانستند.

آنان بر این باروند که دلیل چنین اقدامی از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ، نه دغدغه های فرهنگی، بلکه مسایل سیاسی بوده است؛ ادعایی که از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ رد می شود.

در چند سال گذشته که تلویزیون های خصوصی در افغانستان شروع به فعالیت کرده اند، تماشای سریال های تلویزیونی که تقریبا همه تولید کشورهای خارجی، به ویژه هند هستند، از مهمترین سرگرمی های مردم افغانستان به حساب می آید.

این سریالها عمدتا به مسایل خانوادگی می پردازند و توانسته اند بیننده زیادی را به خود جلب کنند.

فیصله یک جانبه؟

عبدالکریم خرم، وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان می گوید تصمیم به توقف پخش پنج سریال تلویزیونی براساس شکایت مردم و علمای افغانستان گرفته شده است.

آقای خرم می گوید: "ما مجلس مشترکی بین مسئولین رسانه های تصویری، نمایندگانی از شورای سراسری علما و نمایندگانی از دو مجلس پارلمان تشکیل دادیم. آنها رو در روی هم نشستند و در این مورد حرف زدند و در مورد تعدادی از سریالها به این نتیجه رسیدند که پخش آنها باید متوقف شود."

ولی محمد محقق، رئیس کمیسیون دینی و فرهنگی مجلس نمایندگان افغانستان می گوید هیچ نماینده ای از شورای ملی در چنین نشستی که وزیر اطلاعات و فرهنگ به آن اشاره می کند، حضور نداشته است.

'سر برهنه'  در دنیای امروزی جلوگیری از پخش فیلمها و سریالهایی که در آنها زنان با سر برهنه ظاهر می شوند، نوعی محال عرفی است و نمی توانیم جلوشان را بگیریم   محمد محقق

در این حال مسئولان تلویزیون های خصوصی نیز می گویند فیصله مذکور از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ به تنهایی اتخاذ شده و اجرای آن برای آنها الزامی نیست.

عبدالقدیر میرزایی، از تلویزیون خصوصی آریانا می گوید: "فیصله از طرف وزارت اطلاعات و فرهنگ اتخاذ شده، اما بدون شک برخی از مسئولان رسانه ها نیز در آن جلسه شرکت داشتند. خود من هم به عنوان نماینده تلویزیون آریانا در آن شرکت داشتم اما از این فیصله هم در مجلس و هم در حال حاضر رضایت ندارم. از فیصله مذکور به هیچ وجه راضی نیستیم و (اجرای آن) برای ما الزامی نیست."

مجیب خلوتگر، رئیس موسسه حمایت از رسانه های آزاد (نی) معتقد است که برخلاف گفته های وزیر اطلاعات و فرهنگ مبنی براینکه مردم در مورد پخش این سریالها شکایت کرده اند، بخش زیادی از مردم افغانستان سریال های مذکور را می بینند و به آنها علاقه مند هستند.

او می گوید: "اگر می گویند که این سریالها مخالف خواستهای مردم است، شما بروید و ارزیابی کنید و ببینید که چه کسی این سریال ها را نمی بیند. من حتی کسانی را می شناسم که در وضعیت اقتصادی خیلی بدی قرار دارند اما مقداری پول برای خرید تیل (سوخت) ژنراتور اختصاص می دهند تا سریال ها را در اوقاتی که برق ندارند، تماشا کنند و این به این معنی است که مردم می خواهند این سریالها را ببینند."

اسلامی یا غیراسلامی؟

در حالی که وزارت اطلاعات و فرهنگ وجود صحنه های مخالف ارزشهای دینی و فرهنگی جامعه افغانستان را دلیل صدور دستور توقف نشر شماری از سریال های تلویزیونی هندی می خواند، محمد محقق رییس کمیسیون دینی و فرهنگی مجلس نمایندگان می گوید که وی چیزی مخالف ارزشهای دینی و فرهنگی در سریالهای مذکور نمی بیند و لازم نیست پخش هر فیلم و سریالی که در کشورهای غیر اسلامی ساخته شده، در افغانستان ممنوع شود.

مخالف کیست؟  اگر می گویند که این سریالها مخالف خواستهای مردم است، شما بروید و ارزیابی کنید و ببینید که چه کسی این سریالها را نمی بیند   رییس موسسه حمایت از رسانه های آزاد

او می افزاید: "نشان دادن سریال (ساخته شده در) کشورهای غیر اسلامی فکر نمی کنم مشکلی داشته باشد. امروزه در تمام کشورهای اسلامی صحنه های را که در آنها سر خانم های غیر مسلمان برهنه است، نشان می دهند."

'انگیزه های سیاسی'

انتشار نامه وزارت اطلاعات و فرهنگ مبنی بر دستور توقف پخش تعدادی از سریال های تلویزیونی از شبکه های خصوصی، واکنش منفی دست اندرکاران رسانه ها و موسسات حمایت کننده را در پی داشته است.

شماری بر این باور هستند که این اقدام وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان بیش از آنکه ناشی از دغدغه های فرهنگی و دینی باشد، دلایل سیاسی دارد.

مجیب خلوتگر می گوید: "من فکر می کنم دلایل پشت پرده هم وجود دارد. در مورد دلایل ارائه شده بهتر است رجوع شود به کسانی که در این زمینه صاحب صلاحیت هستند. یکی از این کسان آقای محقق، رئیس کمیسیون دینی و فرهنگی مجلس نمایندگان است. آنها می گویند که دلیل اسلامی بر قطع شدن سریالها وجود ندارد. نظر من این است که مسئله بیشتر جنبه سیاسی دارد تا جنبه دینی و فرهنگی."

	آقای خرم می گوید، تصمیم منع پخش این سریالها، تصمیم مشترکی بود که یکجا با مسئولان رسانه ها گرفته شد

رحیم الله سمندر، رییس مرکز بین المللی روزنامه نگاری نیز با تایید گفته های آقای خلوتگر می افزاید که وزارت اطلاعات و فرهنگ به وسیله ای برای اجرای و اجرای خواسته های افراد و حلقات دیگری تبدیل شده است.

آقای سمندر می گوید: "از نظر انجمن ما، وزارت اطلاعات و فرهنگ به تنهایی منشا این کار نیست، بلکه منشا بزرگ دیگری دارد که آن شورای علمای افغانستان است. اصلا شورای علما در هر چیزی مداخله می کند، در گذشته ها دخالت کرده و حالا هم مداخله می کند. یک تعداد از نمایندگان پارلمان هم که این موضوع را ابتدا گرم کردند و سپس عقب نشینی کردند. اما جناب وزیر صاحب (اطلاعات و فرهنگ) این مسایل را درک نکرد و بسیار با عجله به پیش رفتند که به نظر من نباید چنین می کرد"

مشترک؟

اما عبدالکریم خرم وزیر اطلاعات و فرهنگ می گوید که تصمیم به توقف پخش شماری از سریالها نه با انگیزه سیاسی بلکه براساس فیصله مشترک نمایندگان رسانه های خصوصی، شورای علما و وزارت اطلاعات و فرهنگ اتخاذ شده است.

او می گوید: "نه تحکم بوده و نه کدام تصمیم یک جانبه. شما می توانید با نمایندگان رسانه ها صحبت کنید. این تصمیم مشترکی بود که آنها گرفتند. بنابر این چیزی را که شما گفتید (انگیزه سیاسی) برای من قابل درک نیست و آن را تایید نمی کنم."

محمد محقق درحالی که از نظریه موجودیت انگیزه های سیاسی در قبال این مسئله حمایت نمی کند، اما از عملکرد وزارت اطلاعات و فرهنگ نیز راضی نیست.

شورای علما  وزارت اطلاعات و فرهنگ به تنهایی منشا این کار نیست، بلکه منشا بزرگ دیگری دارد که آن شورای علمای افغانستان است. اصلا شورای علما در هر چیزی مداخله می کند، در گذشته ها دخالت کرده و حالا هم مداخله می کند   رحیم الله سمندر

واکنش کرزی

حامد کرزی، رییس جمهور افغانستان نیز در اظهاراتی از اقدامات وزیر اطلاعات و فرهنگ خود دفاع کرده و گفت که این اقدام نباید به عنوان حرکتی علیه آزادی مطبوعات در افغانستان تلقی شود.

آقای کرزی گفت: "تا زمانی که من رئیس جمهور باشم، مطمئن باشید که هیچ وقت، هیچ مداخله ای در آزادی مطبوعات صورت نمی گیرد. مگر آزادی مطبوعات باید مطابق با فرهنگ افغانستان و قابل پذیرش برای مردم این کشور باشد. برای خانواده های افغانستان قابل پذیرش باشد."

رییس جمهور افزود: "من هم که شب به خانه می روم و همراه با خانواده و خویشاوندان خود تلویزیون می بینم، طبیعی است که تلویزیونی را تماشا می کنیم که در محیط خانواده ما قابل پذیرش باشد. آرزوی ما از تلویزیون ها این است که آنها را متوقف کنند. من دیروز با وزیر اطلاعات و فرهنگ در این مورد گفتگو کردم و به او گفتم که باید بسیار احتیاط کند تا این مسئله خدای ناخواسته به گونه ای تلقی نشود که علیه مطبوعات و یا علیه آزادی مطبوعات در کشور کار می شود."

به هرحال، انگیزهای موجود در عقب دستور وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان مبنی بر توقف پخش شماری از سریالهای هندی پس از تاریخ بیست و ششم ماه حمل از تلویزیونهای خصوصی این کشور هرچه باشد، این موضوع نگرانی هایی را در میان دست اندرکاران رسانه ها و ناظران بوجود آورده است.

آنان معتقدند که این کار آغازی برای ترسیم خط قرمزهای جدید برای فعالیت رسانه ای در افغانستان و وضع محدودیت های بیشتر بر کار آنان است.

در حال حاضر چهارده شبکه تلویزیونی، بیش از هفتاد ایستگاه رادیویی و چهار صد نشریه چاپی در افغانستان فعالیت دارند.

بازگشت به صفحه افغانستان