BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 09:39 گرينويچ - دوشنبه 22 مه 2006
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
نامنامه سينمای ايران از آغاز تا سال 83
 

 
 
روی جلد
امروزه شايد دسترسی به اطلاعات مربوط به بسياری از عوامل و دست اندرکاران سينمای ايران از طريق رجوع به اينترنت و سايت های سينمائی رسمی و غير رسمی کار ساده و بی دردسری باشد. اما معتبر هم هست؟

اگر نام يکی از عوامل سينمايی ايران را مثلا در جستجوگر گوگل جستجو کنيد، به منابع متنوع و بی شماری در باره زندگی و فعاليت های آن فرد می رسيد. هرچند ميزان صحت و سقم اطلاعاتی که بدست می آوريد بستگی به درجه اهميت واعتبار آن منبع الکترونيکی دارد.

اما اگر مقدمه کتاب دانشنامه سينمای ايران اثر تحقيقی عباس بهارلو، مورخ و محقق پر کار و دقيق سينمای ايران را بخوانيد، متوجه خواهيد شد که بخش مهمی از اطلاعات موجود بر روی سايت ها در واقع نسخه برداری عجولانه و ناشيانه از اطلاعاتی است که بهارلو با زحمت و تحمل مشقت بسيار فراهم کرده است.

بنابراين، برای پژوهشگران سينمايی و دانشجويان سينما، عاقلانه تر اين است که به جای مراجعه به سايت هايی که اطلاعات ناقص و تحريف شده ای ارائه می کنند به منابع ارژينال و معتبری چون دانشنامه سينمای ايران مراجعه کنند که فهرست نسبتا کاملی از کليه کسانی است که در مشاغل و حرفه های مختلف در سينمای ايران حضور داشته و فعاليت کرده اند.

چنانکه بهارلو در مقدمه کتاب آورده است، فکر تهيه اين کتاب پس از انتشار جلد نخست فيلمشناخت ايران در سال 1373 پيدا شد. اينکه با تهيه مشخصات اوليه دست اندرکاران سينما و تنظيم فيلم شناسی آنها، دانشنامه و فرهنگی از اهالی سينما تهيه کند. بنابراين او پس از انجام تحقيقات بسيار در اين زمينه و فيش برداری های متعدد، مشخصات افراد شامل نام، سال و محل تولد، نام اصلی يا مستعار، ميزان تحصيلات، گزيده فعاليت های غير سينمايی، حرفه اصلی و نخستين فيلم هر شخص در شروع فعاليت او را جمع آوری و ثبت کرد.

دانشنامه در واقع فرهنگ دست اندرکاران حرفه ای سينمای ايران است که از آغاز پيدايش سينما در ايران تا سال انتشار کتاب (1383) را در بر می گيرد و شامل تمام کسانی می شود که در تهيه و توليد فيلم های سينمايی و سريال ها و برنامه های تلويزيونی در ايران نقش داشته اند.

در اين کتاب که به صورت الفبائی تنظيم شده است، بهارلو تا آنجا که برايش امکان پذير بوده و منابع موجود اجازه می داده، توانسته است افراد فعال در سينمای ايران را در شاخه های مختلفی چون فيلمبرداری، کارگردانی، صدابرداری، دکور، گريم، طراحی صحنه، فيلمنامه، تهيه کنندگی و تدارکات توليد، شناسايی کرده و اطلاعات مربوط به سوابق حرفه ای آنها را گرد آوری و منتشر نمايد.

هرساله کتاب هائی با چنين ويژگی هائی در اروپا و آمريکا به چاپ می رسد که از معروفترين آنها می توان به فرهنگ سينمائی هاليول، فرهنگ لتونارد مالتين و دائره المعارف فيلم افريم کتز اشاره کرد.

حسن اين فرهنگ ها در اين است که اطلاعات مربوط به شناسنامه فيلم ها و بيوگرافی و فيلموگرافی افراد را به راحتی می توان از آنها استخراج کرد. ويژگی ديگر آنها اين است که هر ساله تجديد چاپ می شوند. زيرا با ورود افراد جديد و نيروهای جوان به حوزه سينما، بايد اطلاعات مربوط به آنها به کتاب اضافه شود يا اطلاعات مربوط به افراد قبلی در برخی موارد تصحيح گردد چرا که محقق و گردآورنده در جريان پژوهش های مستمر خود هر بار به اطلاعات تازه تری در باره آن فرد دست می يابد و لازم است که اطلاعات قبلی خود را تصحيح و يا تکميل کند.

اما اينکه آيا چنين اتفاقی در مورد کتاب هايی از نوع دانشنامه سينمای ايران در ايران، روی خواهد داد، جای ترديد است. چرا که تيراژ اندک اين کتاب و کتاب های مشابه، نشانگر اين واقعيت تلخ در سينمای ايران است که شايد سالها طول بکشد که چنين کتابی به چاپ دوم برسد و امکان تصحيح يا اضافه شدن را پيدا کند.

اينکه در تهيه و تدوين چنين کتاب هايی عليرغم تمام دقت و توجهی که نويسنده نشان می دهد، ممکن است اشتباهاتی روی دهد يا نواقصی وجود داشته باشد، امری طبيعی و گريزناپذير است. چنانکه در اين کتاب نيز اشتباهاتی صورت گرفته است ازجمله نامی از صادق مقدسی (صادق صادق پور) بازيگر و دستيار فيلمبردار فيلم پسر ايران از مادرش بی خبر است ساخته فريدون رهنما ذکر نشده است.

همچنين، بهارلو در بيوگرافی ابراهيم گلستان او را فارغ التحصيل رشته ادبيات از دانشگاه تهران معرفی کرده است در حالی که گلستان در گفتگويش با نگارنده ( نوشتن با دوربين)، چنين چيزی را رد کرده و رشته تحصيلی اش را حقوق اعلام می کند. به علاوه ابراهيم گلستان هيچگاه برای شبکه تلويزيونی بی بی سی فيلم نساخته است.

ضمنا گلستان جوايز بسياری از جمله جايزه شير سن مارکو را برای فيلم تپه های مارليک از جشنواره ونيز به دست آورد اما در بخش جوايز تنها به جايزه فيلم يک آتش اشاره شده است. همينطور گلستان تهيه کننده فيلم مستند شاخص و برجسته سينمای ايران يعنی خانه سياه است نيز بوده که در فيلموگرافی او نيامده است.

در فيلموگرافی سليمان ميناسيان فيلمبردار قديمی سينمای ايران نيز نامی از فيلم مستند قره کليسا ساخته آربی اوانسيان برده نشده است. در سوابق فرخ غفاری نيز به پيشينه منتقد بودن او اشاره ای نشده است. همينطور در سوابق فريدون رهنما ذکری از همکاری او با استوديو گلستان نيامده است.

با اين حال شکی نيست که تاليف و تدوين چنين کتاب های مرجعی بسيار دشوار است و وجود چند خطا و کاستی کوچک ارزش و اهميت آن را زير سوال نمی برد. دانشنامه سينمای ايران قطعا منبع معتبر و ارزنده ای در ادبيات سينمايی ايران است و می تواند مورد استناد و ماخذ مورخان و پژوهش گران تاريخ سينمای ايران قرار گيرد. اين کتاب به سهم خود خلا موجود در اين زمينه را تا حد زيادی پر می کند.

کتابشناخت:
عباس بهارلو، دانشنامه سينمای ايران، نشر قطره 1383

 
 
نمايشگاه کتابسينما از نگاه کتاب
گذری بر بازار كتاب و مطبوعات سينمايی در نمايشگاه كتاب تهران
 
 
روی جلد نوشتن با دوربين گفتگو با ابراهيم گلستاننقد کتاب
گفتگو با ابراهيم گلستان: تصوير زمان سپری شده
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران