BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 03:15 گرينويچ - چهارشنبه 05 اکتبر 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
اجرای 'ايرانی' سمفونی نهم بتهوون
 
ارکستر سمفونيک تهران
برنامه های ارکستر سمفونیک تهران در 'هفته موسيقی' با استقبال زيادی مواجه شد
به مناسبت روز جهانی موسيقی، زادروز ابو نصر فارابی و سالگشت فعاليت های خانه موسيقی از روز نهم مهرماه به مدت يک هفته سلسله برنامه هايی از طرف خانه موسيقی ‘ مرکز موسيقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ‘ بنياد رودکی و انجمن موسيقی ايران تدارک ديده شده بود.

از جمله اين برنامه ها يکی اجرای سمفونی نهم بتهوون و يک قطعه نسبتا کوتاه به نام "نيما" اثر عليرضا مشايخی از روز دوشنبه دوم تا چهارشنبه ششم مهرماه توسط ارکستر سمفونيک تهران به رهبری علی رهبری در تالار وحدت تهران بود.

تالار وحدت به طور معمول در حدود ٧٠٠ نفر ظرفيت دارد و در مواقع خاص به حدود ٣٠٠ نفر هم، برای تماشای برنامه به صورت ايستاده، بليت فروخته می شود. به خاطر استقبال زياد مردم هر پنج شب اجرای ارکستر سمفونيک از اين مواقع خاص بود.

در شب های کنسرت ابتدا قطعه کوتاه نيما ساخته عليرضا مشايخی به اجرا در می آمد .

نيما قطعه ای مدرن است که بر مبنای دولپمان يا گسترش مکرر ايده يا تم اصلی ساخته شده است. در بروشور ارکستر سمفونيک در باره نيما اين طور نوشته شده : "سراسر قطعه ترجمانی است از اين گفته نيما (شاعر بلند آوازه ايرانی) که: "آوای او به هر طرفی راه می برد".
 ما ايرانی ها که سابقه اجرای تعزيه (با مشابهت های بسيار با اپرا) را خيلی قبل از اپراهای اروپايی داشته ايم بايد در اين زمينه هنری (اپرا) همچنان پيشرو و در حال حرکت باشيم.
 
علی رهبری، رهبر دائمی ارکستر سمفونيک تهران

"نيما" اولين بار در سال ١٣٥٢ در تهران توسط ارکستر سمفونيک تهران اجرا شد و در سال ١٣٥٤ هم به وسيله ارکستر سمفونيک شهر سن گالن در سوييس و به رهبری منوچهر صهبايی به اجرا در آمد.

کاری بزرگ

اما پس از اجرای "نيما"ست که ارکستر سمفونيک تهران و رهبر تازه اش دست به کاری بزرگ می زنند: نواختن يکی از آثار بسيار مشکل موسيقی جهان يعنی اجرای کامل هر چهار موومان يا چهار بخش آخرين سمفونی بتهوون، سمفونی شماره ٩، توسط ارکستر، گروه کر و خوانندگان ايرانی که به گفته آقای رهبری حداقل در سی سال اخير سابقه نداشته است.

ويژگی سمفونی نهم بتهوون که به نام سمفونی کرال و سمفونی صلح هم شناخته می شود اين است که در آن، برای اولين بار تا آن زمان، در قسمت آخر يک سمفونی از گروه کر و چهار خواننده تکخوان استفاده شده است.

بتهوون در تابستان ١٨٢٣ هنگامی که طرح قطعه ای ديگر به نام ميسا سولمينس را تهيه می کرد به طور ناگهانی به اين فکر افتاد که قسمت چهارم سمفونی نهم را به صورت آوازی به پايان برساند و در آن شعر "سرود شادی" از شاعر آلمانی "شيلر" را بگنجاند.

منظومه شادی اثری است که در تمام عمر مورد توجه و علاقه بتهوون قرار داشت و سرانجام آهنگساز آن را در قسمت آخر سمفونی پر شکوه خود بر روی ملودی ای بسيار زيبا و به ياد ماندنی قرار داد.

در قسمت آوازی سمفونی ۹ در ابتدا صدای خواننده باريتون به گوش می رسد که می گويد: "ای دوستان اين آهنگ ها را رها کنيم و آواز خود را بخوانيم تا دلشاد شويم" و بعد از آن ترانه شادی به صورت دسته جمعی خوانده می شود که بخشی از آن چنين است: " آن کس که سعادت يافته با دوست خوبی دوست باشد و آن مرد که همسر نجيبی نصيبش شده در اين شادمانی شرکت می کند ‘ اما بگذار آن کس که تنها وجود خويش را در روی زمين می بيند و کسی که در پی سعادت نيست خارج از اين حلقه مقدس نالان و گريان بماند".

استقبال تماشاگران

اجرای اين اثر توسط نوازندگان و آوازخوان های ايرانی و بويژه کار رهبر دائمی جديد ارکستر سمفونيک تهران با استقبال زياد مردم روبرو شد.
علی رهبری
برای آقای رهبری کاردانی يک رهبر ارکستر با اجرای اپرا معلوم می شود

شور و شوق مردم برای اين برنامه به اندازه ای بود که حتی چندين بار در وسط اجرا هم، عده ای که از بخش هايی از اثربه هيجان آمده بودند، اقدام به تشويق و دست زدن می کردند.

آقای رهبری در گفتگوئی با بی بی سی در پاسخ اين سؤال که آيا اين ابراز احساسات بی هنگام باعث آزار نوازندگان و رهبر ارکستر می شود گفت اساسا تشويق و دست زدن برای مجری اثر چيز خوش آيندی است حتی اگر اين تشويق در وقت نامناسبی باشد.

آقای رهبری اين تشويق ها را نشانه خونگرمی مردم دانست و اشاره کرد که در جنوب اروپا، در کشورهايی مثل ايتاليا و اسپانيا هم که تا حدی اين خصوصيات خونگرمی را دارند اين گونه موارد زياد مشاهده می شود.

وی افزود حتی اگر اين تشويق ها نشانه نا آشنايی برخی از تماشاگران با موسيقی کلاسيک باشد هم امری بسيار مبارک است زيرا علامت آن است که اين نوع موسيقی مخاطبين جديدی پيدا کرده که اين گونه از شنيدن اثر شادمان می شوند.

علی رهبری بعد از ۳۰ سال دوری از ايران بنا به دعوت مرکز موسيقی و انجمن موسيقی ايران با سمت مدير هنری و رهبر دايمی ارکستر سمفونيک تهران به ايران باز گشته است.

او می گويد هدف اصلی اش از آمدن به تهران اين بوده که در نقش يک معلم، ارکستر سمفونيک تهران را تا حد يکی از بهترين ارکستر های جهان ارتقا دهد و از همه نوازندگان ايرانی در سراسر جهان برای همکاری دعوت کرده است.

همچنين آقای رهبری در باره برنامه های آينده ارکستر سمفونيک ابراز اميدواری کرد که روزی بتوانيم در تهران شاهد اجرای اپرا هم باشيم.

وی گفت: "ما ايرانی ها که سابقه اجرای تعزيه (با مشابهت های بسيار با اپرا) را خيلی قبل از اپراهای اروپايی داشته ايم بايد در اين زمينه هنری همچنان پيشرو و در حال حرکت باشيم."

به اعتقاد آقای رهبری اساسا توانايی ها و قابليت های ويژه يک رهبر ارکستر را تنها با اپرا می توان سنجيد و نشان داد. وی در جواب اين سؤال که چه اپرايی در اولويت اجرا قرار دارد گفت فعلا اميدوار است که بتواند اپرای" رستم و سهراب" ساخته "لوريس چکنواريان" و اپرای "مانا و مانی" ساخته "حسين دهلوی" را با خواننده های ايرانی به روی صحنه ببرد.

علی(الکساندر‍) رهبری متولد سال ۱۳۲۷ در تهران است. وی پس از دريافت ديپلم هنرستان عالی موسيقی ملی با دريافت بورسيه برای تحصيل در رشته آهنگسازی و رهبری ارکستر به آکادمی موسيقی وين رفت.

در ۲۳ سالگی به عنوان دستيار آن آکادمی در رشته آهنگسازی مشغول به کار شد. سپس مدتی به ايران بازگشت اما در سال ۱۳۵۵ مجددا روانه اروپا شد و افتخارات بسياری در زمينه آهنگسازی و رهبری کسب کرد که از آن جمله می توان به موارد زير اشاره کرد:

۱۳۵۴ کسب مدال حقوق بشر بابت نوشتن قطعه ای برای گرسنگان افريقا
۱۳۵۶ برنده مدال طلای مسابقات جهانی رهبری ارکستر در فرانسه
۱۳۵۷ برنده مدال نقره مسابقات جهانی رهبری ارکستر در سوييس

۱۳۵۸ رهبری ارکستر فيلارمونيک برلين

۱۳۵۹ کار با ارکستر فيلارمونيک برلين با عنوان دستيار هربرت فن کارايان

علی رهبری همچنين با بسياری از ارکستر های بزرگ جهان در سمت های مختلف از جمله مدير هنری و رهبری همکاری داشته که از آن جمله می توان به مديريت هنری ارکستر سمفونيک نورنبرگ (۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹) ‘ مديريت و رياست ثابت ارکسترBRT (بلژيک) (۱۳۶۷ تا ۱۳۷۵) و رياست ثابت ارکستر فيلارمونيک مالاگا (اسپانيا) (۱۳٧٨ تا ۱۳٨٣) اشاره کرد.

آقای رهبری ارکستر های بسياری را در بريتانيا هم رهبری کرده است. از آن جمله می توان رهبری ارکستر فيلارمونيک لندن، ارکستر فيلارمونيک بی بی سی، ارکتسر فيلارمونيک بی بی سی "ويلز" و ارکستر فيلارمونيک بی بی سی "اسکاتلند" را نام برد.

در زمينه آهنگسازی از آثار اوست :
خون ايرانی ، هافمون (ماه نيمه)، سمفونی برای سياهان آفريقای جنوبی، قدرت فلامنکو و ۱۵۴ سونت های(sonnet) شکسپير به صورت آوازی.

 
 
مطالب مرتبط
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران