اول آوريل: روزی که همه به يکديگر شک دارند

اين روزها، اگر پيام عاشقانه ای از طريق پيک الکترونيکی (ايميل) و يا تلفن همراه تان دريافت کرديد، زياد ذوق زده نشويد، ممکن است شما هم يکی از ميليونها نفری باشيد که در روز اول آوريل (و يا هم سيزده نوروز)، سرشان کلاه می رود.

همين طور ممکن است در برخی روزنامه ها يا پايگاههای اينترنتی، با خبری رو برو شويد که سرجا ميخکوبتان کند.

دروغ اول آوريل در مطبوعات و رسانه های غربی بيشتر رايج است و در اين روز، مردم معمولاً با شک و ترديد به اخبار گوش می کنند.

همانند بيشتر سنتهای جالب توجه غربی مانند هالوين و ولنتاين، دروغ اول آوريل در سالهای اخير، در کشورهای شرقی هم رايج شده است.

خبرهايی که در اين روز از منابع غير موثق به خبرگزاری ها می رسد، معمولا به حساب دورغ اول آوريل گذاشته می شود و پيگيری نمی شود.

بر اساس يک سنت قديمی، مردم غرب در روز اول آوريل سعی می کنند به روشهای مختلف همديگر را حيرت زده کنند و برای اينکار به همديگر دروغ می گويند. آنها معتقدند که دروغهايشان در اين روز بخشيده می شود.

تاريخچه روز احمقها

تاريخچه اين روز که به "روز احمقها" معروف است، به طور دقيق معلوم نيست، تصور می شود که اين روز، از سال 1582 ميلادی و از زمان اصلاحات تقويمی شارل نهم در فرانسه به وجود آمد.

در آن سال، پاپ گريگوری سيزدهم، تقويم جديدی را به نام تقويم گريگوری معرفی کرد. در اين تقويم، از طول سال ميلادی ده روز کمتر شده بود، يعنی پانزده اکتبر 1582، بعد از رايج شدن تقويم جديد، 4 اکتبر شد.

علاوه بر آن، روز اول سال نيز از آوريل به ژانويه تغيير يافت، بدين ترتيب که تا پيش از آن زمان، روز اول سال، اول آوريل بود، اما از آن زمان به بعد و با رايج شدن تقويم گريگوری، روز اول سال ميلادی، به اول ژانويه تغيير يافت.

اين تغيير تا مدتها برای مردم باور نکردنی بود و بعضی از مردم نيز از اين تغيير چيزی نشنيده بودند.

آنها تا سالها بعد از رايج شدن تقويم گريگوری، اول آوريل را به عنوان روز سال نو جشن می گرفتند.

اما ديگران که از تغيير تقويم و روز اول سال نو اطلاع داشتند، کسانی را که هنوز اول آوريل را به عنوان روز اول سال جشن می گرفتند، به بازی می گرفتند و آنها را احمق خطاب می کردند؛ به همين دليل، روز اول آوريل "روز احمقها" ناميده شد.

کسانی که بعد از رايج شدن تقويم گريگوری همچنان اول آوريل را اول سال می دانستند، در اين روزهمچنين پيامهای شادباش تمسخر آميز به مناسبت سال نو دريافت می کردند.

موضوعات اين پيامهای شادباش سال نو، بعدها تغيير کرد و گسترده تر شد. همچنان که مخاطبان پيامها نيز، از دايره کسانی که اول آوريل را سال نو می پنداشتند فراتر رفت.

اول آوريل در فرهنگهای مختلف

اول آوريل در ايتاليا روز فستيوال هيلاريا است، اين روز در اساطير روم باستان مصادف است با روز رستاخيز آتيس (Attis) الهه تبسم. شاد بودن و خنديدن در اين روز مرسوم است.

در بريتانيا، شوخيهای اول آوريل معمولاً در قبل از ظهر انجام می شود، کسی که در اين روز دست انداخته می شود، Noodle (احمق) ناميده می شود.

بريتانيايی ها معقتدند که بدشانسی نصيب کسی خواهد شد که بخواهد در بعد از ظهر روز اول آوريل کسی را دست بيندازد، زيرا در آن ساعات ديگر مردم نسبت به اينگونه شوخيها آمادگی پيدا کرده اند.

جوانان و نوجوانان ايالات متحده آمريکا در روز اول آوريل از روشهای مختلفی برای دست انداختن ديگران و شوخی کردن با آنان استفاده می کنند.

استفاده از تخم مرغهايی که محتويات آن به وسيله سرنگ خالی شده و به جای آن مواد و مايعات موبر جاسازی شده برای حمله به مردم و عابران پياده در ميان جوانان برخی شهرهای اين کشور مرسوم است.

در هند، روز قبل از اول آوريل ( 31 مارس) جشن هولی (Hulli) برگزار می شود که در آن روز، مردم بر روی همديگر رنگ می پاشند و شادی می کنند.

مردم فرانسه، روز اول آوريل را روز ماهی می نامند.

معمول است که کودکان و نوجوانان فرانسوی در اين روز، بر پشت ديگران کاغذی می چسپانند که بر روی آن تصوير نوعی ماهی که زود به دام می افتد کشيده شده است. منظور از اين کار، اين است که فردی که کاغذ به او چسپانده شده نيز، مانند همان ماهی، زود به دام می افتد.

در پرتغال، اول آوريل مصادف است با روز قبل از آغاز ماه روزه داری مسيحيان مومن که Lent ناميده می شود.

در روز اول آوريل، مردم پرتغال معمولاً بر روی همديگر آرد می پاشند.

اول آوريل همچنين به سيزده فروردين يا سيزده بدر در ايران نزديک است و حتی هر چهار سال يکبار (سال کبيسه) اول آوريل و سيزده فروردين با هم برابر می شوند.

در ايران نيز، اگرچه نه به گستردگی غرب، اما تا حدی دروغ سيزده رايج است.

در افغانستان، دروغ اول آوريل معمولاً برای کسانی مفهوم است که روزگاری را در غرب گذرانده اند و يا به اينترنت و ايميل دسترسی دارند.

ايميل ها و پيامهای تمسخر آميز اول آوريل، در ميان شمار اندکی از مردم شهرهای بزرگ افغانستان نيز آشناست.

امروزه و با فراگير شدن پديده نوين اينترنت، فرستادن پيامهای الکرونيکی تمسخرآميز به مناسبت روز احمقها نيز رايج شده است.

بنابراين، مهم نيست که شما در کجای دنيا زندگی می کنيد، بهتر است در روز اول آوريل مواظب خودتان باشيد تا هدف حملات شوخی آميز ديگران واقع نشويد.

شايد به همين دليل باشد که در بسياری از کشورهايی که تقويم ميلادی در آنها رايج است، روز اول آوريل تعطيل عمومی است و مردمی که خواهان شوخی و دردسر نيستند در اين روز از ظاهر شدن در خيابانها و معابر عمومی خودداری می کنند.