هنگامه، کیوسک و آبجیز در چهارشنبه سوری استکهلم

به روز شده:  18:06 گرينويچ - چهارشنبه 20 مارس 2013 - 30 اسفند 1391

تئاتر ملی سوئد چهارسال است که جشن چهارشنبه سوری را با هدف معرفی این جشن باستانی ایرانی به جامعه، در پارکی واقع در مرکز شهر استکهلم برگزار می‌کند. هم موسسه آموزشی کارگران سوئد و هم ده‌ها انجمن ایرانی، چون انجمن فرهنگ، تئاتر ملی سوئد را در برگزاری جشن چهارشنبه سوری یاری می‌دهند.

جشن چهارشنبه‌سوری در استکهلم شامگاه گذشته، (۱۹ مارس ۲۰۱۳) بین ساعت ۱۸ تا ۲۱ برگزار شد؛ در سرمای هشت درجه زیر صفر و در زیر بارش یکریز برف. با اینکه از روزهای قبل بارش برف در استکهلم اعلام شده بود، به گفته روابط عمومی جشن چهارشنبه سوری، حدود ده هزار نفر طی حدود چهار ساعت، این برنامه را دیدند و البته در این رفت‌وآمدها، بازار فروش آش و کباب کوبیده و چای، گرم بود.

جشن چهارشنبه سوری ایرانیان، از نخستین جشن‌های خیابانی استکهلم به شمار می‌رود که در ماه مارس، به استقبال بهار می‌رود و از این زاویه در رسانه‌های سوئدی نیز مورد توجه قرار گرفته است. امسال این جشن مقارن با شب سال نو بود و به همین مناسبت به مدت پنج دقیقه آسمان استکهلم از آتش بازی‌های رنگارنگ نورباران شد. برای نخستین‌بار بود که سال نوی ایرانی در سوئد با آتش بازی توام می‌شد.

هم سنتی، هم مدرن

جشن چهارشنبه سوری در مرکز شهر استکهلم در دو قسمت برگزار شد. در بخش نخست، آتش چهارشنبه‌سوری توسط گروهی از زنان جوان مشعل به دست که لباس‌های محلی اقوام مختلف ایران را بر تن داشتند روشن شد تا علاقه‌مندان سنت باستانی چهارشنبه‌سوری از روی آن بپرند و «زردی من از تو، سرخی تو از من» را بخوانند. روی سن باز پارک چند گروه ایرانی – سوئدی به اجرای برنامه‌های هنری مشغول بودند و دو مجری برنامه، مکس امینی (کمدین آمریکایی - ایرانی‌ ساکن لس‌آنجلس) و طلا هادوی (خبرنگار و فیلمساز ساکن واشنگتن) با گفتن جوک و معرفی گروه‌های هنری حاضران در مراسم را سرگرم می‌کردند.

در سراسر شب، حاجی فیروز با لباس سرخرنگ و دایره‌ای در دست، با رقص و آواز، رسیدن سال نو را نوید می‌داد و به زبان طنز انتقادهایی اجتماعی- سیاسی مطرح می‌کرد.

هنگامه، خواننده ساکن لس آنجلس در مراسم چهارشنبه سوری در استکهلم به روی صحنه رفت

منصور حسینی، تهیه‌کننده تئاتر ملی سوئد و مسئول برگزاری جشن چهارشنبه‌سوری، درباره دلیل همکاری تئاتر ملی سوئد در برپایی این جشن می‌گوید: «ایرانیان اقلیت بزرگی از مهاجران را در سوئد تشکیل می‌دهند. طبیعی است در چنین شرایطی، بزرگترین جشن این اقلیت، به هر حال جای خود را در این کشور باز می‌کند. در طول تمام این سال‌ها ده‌ها جشن چهارشنبه سوری در سراسر سوئد برپا شده است و زمان آن رسیده بود که دولت سوئد نیز که در سیاست‌های فرهنگی خود به همگرایی فرهنگ‌های مردم مختلف ساکن این کشور توجه دارد، با این تلاش همراه شود.»

این فعال فرهنگی درباره جشن چهارشنبه‌سوری که تنها جشن خیابانی ایرانیان است می‌گوید: "ما ایرانیان کمتر جشن‌های شاد ملی- خیابانی داریم. لازم است این بخش را تقویت کنیم که نه تنها شادی را گسترش می‌دهد که از درون آن جسارت و رهایی نیز متولد می‌شود. خوب است اگر چنین جشنی به یک جشن جاافتاده سالیانه در سوئد تبدیل شود. چرا که نه؟»

"توجه به آیین باستانی ایرانیان"، "گریز از غم غربت"، "ایجاد همبستگی با ایرانیان درون مرز"، "فرصتی برای شادی"، "ایجاد تحرک در جامعه ایرانیان به عنوان یک گروه اقلیت در کشور میزبان"، "معرفی پاره‌ای مثبت از فرهنگ ایرانی به شهروندان سوئدی"، "جا انداختن یکی از جشن‌های ملی ایرانیان در جامعه سوئد"، "جذب جوانان نسل دوم ایرانیان" و "اعلام اعتراض به حکومت اسلامی" از جمله اهداف برگزارکنندگان این جشن ایرانی است.

هنگامه: در اقلیت قرار داریم

«هنگامه»، خواننده ایرانی پاپ که در لس‌آنجلس زندگی می‌کند، نخستین خواننده‌ای بود که روی صحنه رفت. او ترانه‌هایی را از دو آلبوم «برای دیدن تو» و «ارتش صلح» خواند؛ چهار ترانه "برای دیدن تو"، "نقاشی"، "دعا" و "یا تو یا هیچکس دیگه".

این خواننده با اشاره به اینکه پیش از این در برنامه‌هایی چون جشن مهرگان شرکت کرده، اما امسال برای نخستین‌بار است که در جشن چهارشنبه‌سوری به عنوان خواننده حضور دارد می‌گوید: "برای من این تلاش ایرانیان که موفق شده‌اند موافقت یک نهاد سوئدی و غیر ایرانی را برای برگزاری جشن چهارشنبه سوری در مرکز شهر، در فضای باز و البته در چنین سرمایی جلب کنند، خیلی جالب بود. این نکته‌ای است که همه ما لازم است به آن فکر و تلاش کنیم تا فرهنگ کشور خود را پس از چند دهه حضور در آمریکا و اروپا، به کشور میزبان معرفی کنیم."

هنگامه ادامه می‌دهد: "ما در کشورهایی که ساکن هستیم در اقلیت قرار داریم و فرزندان ما در اینجا بزرگ شده‌اند و بالیده‌اند. لازم است تلاش کنیم تا با برنامه‌ریزی، کسب تجربه از برنامه‌های مشابه و مدیریت مناسب، بستری فراهم کنیم تا جوانان ما نیز صدای بخش زیبای فرهنگ خودشان را در جامعه بشنوند و برای تلاش در این مسیر ترغیب شوند."

ترانه های انتقادی کیوسک

آرش سبحانی و گروه "کیوسک" نیز دیگر گروه هنری بودند که با چند ترانه انتقادی - اجتماعی در این جشن نوروزی حضور داشتند.

گروه کیوسک که برای معرفی آلبوم "تشکیلات موازی" در حال برگزاری چند کنسرت‌ در کشورهای مختلف اروپایی است، در این شب ترانه‌های "شب بود بیابان بود"، "یارم بیا"، "روزهای کوتاه"، "وردار بیار" و "آقا نگهدار" را اجرا کرد.

آرش سبحانی در میان مراسم مختلف مربوط به ایرانیان، جشن چهارشنبه سوری را یک نقطه همگرایی می‌داند و می‌گوید: "این مراسم فرصتی ایجاد می‌کند تا به همدیگر این پیام را بدهیم که می‌خواهیم به هم نزدیک‌تر شویم."

او با تاکید بر اینکه شرکت در برنامه چهارشنبه سوری برای وی و دیگر همکارانش صرفاً شرکت در یک جشن نیست و معانی وسیع‌تری را در برمی‌گیرد گفت: "ما همه به یک فرهنگ تعلق داریم و به واسطه چنین جشن زیبایی می‌توانیم به افکار عمومی در جامعه بین‌المللی بگوییم که آنچه در رسانه‌ها درباره ایران می‌خوانند همه واقعیت نیست و ما ملتی هستیم که به شادی علاقه‌مندیم و این شادی را نیز برای همه جهان می‌خواهیم."

جداشدن از گذشته

گروه آبجیز، یک گروه موسیقی ایرانی است که بین سوئد و آمریکا فعالیت می‌کند. سبک موسیقی این گروه پاپ، پاپ راک، رگی و تلفیقی است. دو خواهر به نام های "صفورا" و "ملودی" صفوی، خواننده، آهنگساز و ترانه‌سرای این گروه هستند.

صفورا صفوی معتقد است: "آدم وقتی یک کشوری را ترک می‌کند، اگر در زبان آن کشور جا افتاده باشد حتی اگر سال‌ها هم از آنجا دور باشد باز چندان جدایی اتفاق نمی‌افتد. انگار آن کشور با زبان و بخشی از سنت‌هایش همه‌جا دنبالش می‌رود. به همین دلیل نسل قبل از من، به راحتی نمی‌تواند از گذشته‌اش جدا شود. نمی‌خواهد هم جدا شود. بعضی‌ها روی سنت‌های وطنشان کار می‌کنند و بخش خوب آن را برمی‌دارند و برخی مدام خودشان را تکرار می‌کنند. در اروپا خیلی از ایرانی‌ها برنامه‌های خود را تکرار می‌کنند و همین شاید جوان‌ها را جذب نکند. مثلاً من خیلی کوچک بودم که از ایران بیرون آمدم و به هر حال زبان فارسی را فقط می‌توانم حرف بزنم و نمی‌توانم بخوانم. جوان‌هایی چون من در اروپا زیادند و لازم است نسل اول در برنامه‌های خود به این مسئله توجه کند. در برنامه چهارشنبه سوری تئاتر ملی سوئد، یکجوری جوان‌ها دارند با نسل قبل آشناتر می‌شوند. دوطرفه است و این خیلی به نظر من خوب است."

ملودی صفوی اما که در ۱۲ سالگی ایران را ترک کرده است، شرکت در برنامه‌های فرهنگی ایرانیان را جالب می‌داند و درباره جشن چهارشنبه‌سوری می‌گوید: "همین که در برنامه‌ای شرکت می‌کنم و قدمی برمی‌دارم تا دیگر جوانان ایرانی که در سوئد متولد شده‌اند جذب آن شوند برایم کافی است. دیگر اینکه خیلی برایم مهم است که گوشه‌ای از فرهنگ خودمان را به جامعه سوئد معرفی کنم. کمتر پیش می‌آید که نسل اول ایرانیان در خارج از کشور برنامه‌ای را تدارک ببینند و در آن به جذب جوانان نسل دوم مهاجر هم فکر کنند. برنامه چهارشنبه سوری تئاتر ملی سوئد از این زاویه برایم جالب است. چهارشنبه‌سوری، بهانه خوبی است برای ایجاد ارتباطی قشنگ بین فارسی زبان‌ها، سوئدی‌ها و ملیت‌های دیگری که در این کشور زندگی می‌کنند."

گروه گلبانگ و موسیقی اقوام

گروه پرواز با نگاهی به فرهنگ ایرانی، رقص‌هایی ملهم از رقص‌های مناطق مختلف ایران را به روی صحنه برد

در جشن چهارشنبه سوری امسال، سه گروه با بهره‌گیری از موسیقی اقوام مختلف ایرانی به روی صحنه رفتند: "گروه لی‌دینه"، "گروه ریباز" و "گروه گلبانگ".

گروه لی‌دینه که از دانمارک برای شرکت در مراسم چهارشنبه‌سوری آمده بود، آوازهایی به دو زبان کردی و انگلیسی اجرا کرد. این گروه در آثار خود موسیقی شرقی و غربی و همچنین سنتی و مدرن را با هم آمیخته است؛ به نوعی که آثار آنها مخلوطی از موسیقی محلی کردستان، شرقی، هیپ هاپ، مدرن و راک است.

در گروه ریباز پدرام شهلایی (نوازنده ویولن و عود) و مشتاق فیض‌آبادی (نوازنده پرکاشن)، آثاری را در بستر موسیقی تلفیقی فارسی - کردی اجرا کردند.

در این میان "گروه گلبانگ" نیز ترکیبی دارد از نوازندگانی که از ملیت‌های مختلف هستند و همواره در میان ترانه‌های سوئدی- فارسی خود، ترانه‌هایی نیز از جنوب شرقی ایران یا همان منطقه سیستان و بلوچستان اجرا می‌کنند. در این گروه، هنرمندانی از بلوچستان، سوئد و آفریقا فعالیت می‌کنند.

رستم میرلاشاری، خواننده و سرپرست گروه، زاده زاهدان است و در پی ۱۹ سال فعالیت در زمینه موسیقی، به یکی از خوانندگان شناخته شده بلوچ تبدیل شده است. او تاکید می‌کند که "جشن چهارشنبه سوری به عنوان یک جشن کاملاً غیر مذهبی، واجد نشانه‌ها و ویژگی‌های لازمی است که می‌تواند آن را به یک جشن پرمخاطب در اروپا تبدیل کند. در واقع آتش در مراسم فرهنگی ملل جهان، نقشی ویژه دارد و می‌توان مشابهت‌های زیادی بین مراسم چهارشنبه‌سوری با برخی مراسم اروپایی دید. همین نکته آن را به جشنی قابل فهم برای سایر ملل تبدیل می‌کند. دیگر اینکه رکن اصلی این جشن شادی است و شادی نقطه‌ای خوب برای همنشینی فرهنگی است."

گروه رقص "پرواز" نیز با نگاهی به فرهنگ ایرانی، رقص‌هایی ملهم از رقص‌های مناطق مختلف ایران را به روی صحنه برد.

جشن چهارشنبه سوری با حمایت تئاتر ملی سوئد تنها در استکهلم برگزار نشد. این مرکز، جشن چهارشنبه سوری را در شهر بندری گوتنبرگ با همکاری مرکز آموزشی کارگران و اتحادیه سراسری ایرانیان در غرب سوئد، در شهر مالمو با همکاری انجمن ایران – سوئد و در شهر وستروس با همکاری انجمن‌های ایرانی از جمله انجمن میهن برگزار کرد.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.