'ماوس' پنج تا 'کاراکتر' دارد!

به روز شده:  17:34 گرينويچ - جمعه 06 آوريل 2012 - 18 فروردین 1391

ایشان جناب آقای برنرز لی (Berners Lee)، دامت عمره و افاضاته، سرسلسلۀ مخترعان «اینترنت» هستند

از سال ۱۹۶۶ که نطفۀ "اینترنت" با وصلت دو تا کامپیوتر در شرق و غرب آمریکا بسته شد، کمتر از چهل و شش سال می گذرد. خوب، معلوم است که توی این چهل و شش سال اینترنت چنان توسعه و قدرتی پیدا کرده است که حالا دیگر می تواند برای خودش یک "زبان فنّی" داشته باشد.

امّا من خودم که چیزی سرم نمی شود، پس ناچار از استادان این فن می پرسم که آیا، مثلا در انگلیسی برای این "زبان فنّی" اینترنت، تمام لغتها و اصطلاحهای لازم را اختراع کردند؟ یا تقریباً همۀ این لغتها و اصطلاحها در زبان انگلیسی وجود داشت، و آمدند به مفهومهای قبلی آنها مفهومهای تازه ای را که در اینترنت از آنها گرفته بودند، اضافه کردند؟

من خودم که از کامپیوتر و اینترنت چیزی سرم نمی شود، امّا این را خوب یادم می آید که در در درس انگلیسی کلاس اوّل دبیرستان خواندم و یاد گرفتم که در انگلیسی به «موش» می گویند «مَوس»، که بعدها حالیمان شد که «موش» فارسی، و «ماوس» (mouse) انگلیسی، همریشه است و هر دو «هند و اروپایی» است.

می خواهم بگویم که امروز وقتی یک انگلیسی به آن وسیلۀ مخصوص کامپیوتر می گوید «ماوس»، همان «ماوس»ی است که، حالا عقب ترش را کار ندارم، در چهار قرن پیش، در عهد «شکسپیر»هم به همان حیوان کوچکی می گفتند که طعمۀ «گربه» است. لغت همان لغت است، یک معنای فنّی تازه پیدا کرده است.

موش یا «ماوس» کامپیوتر یا «رایانه»

حالا ما به این «موش» چی می گوییم؟ ها؟ برویم سراغ گوگل فارسی. ازش می پرسیم «ماوس کامپیوتر»، پنجاه و دو هزار و چهار صد مورد تحویلمان می دهد! «ماوس» را به صورت «مُوس» ازش می پرسیم، دویست و نود و نه هزار مورد تحویلمان می دهد. بعد می آییم به زبان فارسی ازش سراغ «موش کامپیوتر» را می گیریم، بیچاره با خجالت می گوید: «همه اش هزار و ششصد و سی مورد!»

چی؟ می فرمایید: «آخر این اصطلاح فن آوری است، ما نمی توانیم بگوییم موش! ناچاریم همان کلمۀ ماوس را به کار ببریم!»

بنده جلو منطق جناب عالی لنگ می اندازم! مرحمت شما زیاد!

خوب، حالا که ایشان تشریف بردند، غیبتشان نباشد، می گویم آخر چرا انگلیسی زبانهای دنیا که در حدود سیصد و هفتاد و پنج میلیون نفر می شوند، همه شان می توانند هم بگویند تله موش، هم بگویند موش کامپیوتر، ولی ما به کامپیوتر که می رسیم، حتماً باید بگوییم «ماوس کامپیوتر»؟

ها؟ چرا؟ مگر ما گناهی کرده ایم که فارسی زبان شده ایم؟ چه حکمتی در کار است که نمی گذارد ما در زبان خودمان همان منطقی را به کار ببریم که انگلیسی زبانها در زبان خودشان به کار می برند؟

الفبای فارسی سی و دوتا «حرف» دارد، و «شعر» یک کلمۀ سه حرفی است و «شعور» یک کلمۀ چهار حرفی

حالا عرض کنم که چی شد که این طور، به قول آقای صادق صبا، خونم به جوش آمد و در دلم باز شد. در اینترنت دنبال اطلاعاتی دربارۀ یک اسم می گشتم، دیدم در ته یک مطلب نوشته اند: «نظرتان را بنویسید – نظرات شما حدّ اکثر ۱۴۰۰ کاراکتر!»

اوّل نفهمیدم «کاراکتر» در این جمله چه معنایی می دهد، چون فقط می دانستم که بعضیها «کاراکتر» را در فارسی به معنی «شخص»، «شخصیت»، و «آدمها» یا «اشخاص» داستان یا نمایش به کار می برند.

آنوقت یکدفعه به یاد «موش» افتادم و تازه فهمیدم که «کاراکتر» (character) انگلیسی همان «حرف» فارسی است که جمع مکسّر عربیش می شود «حروف» و از آن کلمه های «حروفچین» و «حروفچینی» را ساخته ایم و می توانیم بگوییم الفبای فارسی سی و دوتا «حرف» دارد، و می توانیم بگوییم «شعور» یک کلمۀ چهار حرفی است، امّا در ایتنرنت نمی توانیم بگوییم «حد اکثر ۱۴۰۰ حرف»!

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.