کارشناسان، اقدامات دولت تاجيکستان در جهت بزرگداشت فرهنگ زرتشتی را نوعی بازنگری به هويت ملی مردم اين کشور ارزيابی می کنند
خورشيد همدم از دوشنبه
امروز (پنجم سپتامبر) در شهر دوشنبه، پايتخت تاجيکستان، همايشی بين المللی تحت عنوان «فرهنگ زرتشتی و جايگاه آن در تمدن جهانی» برگزار شده است.
اين همايش به ابتکار دولت تاجيکستان و حمايت سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی سازمان ملل متحد (يونسکو) صورت گرفته که سال جاری ميلادی را سال فرهنگ زرتشتی ناميده است.
شرکت کنندگان همايش، جايگاه فرهنگ زرتشتی را در تمدن بشری پرارزش توصيف کرده، بر حفظ فرهنگ آريايی و پژوهش صفحه های ناروشن اين تمدن تأکيد کردند.
در همين حال، عده ای از محققان از نحوه پژوهش فرهنگ زرتشتی در جهان ابراز نارضايتی کردند و گفتند که در صورت عدم توجه به اين فرهنگ باستانی و کهن بنياد، احتمال از ميان رفتن آن وجود خواهد داشت.
در اين همايش، انديشمندان و محققانی از کشورهای آمريکا، کانادا، فرانسه، بلژيک، هند و ديگر کشورهای جهان شرکت داشتند.
مسعود سپند زرتشت را پيامبر نمی داند و می گويد او انسان خردگرايی بود
رئيس جمهور تاجيکستان با ارسال پيامی بزرگداشت فرهنگ زرتشتی را رويدادی مهم در حيات فرهنگی کشورهای منطقه آسيای مرکزی و سراسر جهان ارزيابی کرده است.
شرکت کنندگان همايش نيز در سخنرانيهای خود افکار و انديشه های اخلاقی و فلسفی زرتشت را به بررسی گرفتند و تعليمات زرتشت را برای تشکل افکار بشری پرارزش خواندند.
پروانه جمشيد، محقق تاجيک هدف از برگزاری اين همايش را آموزش ايده های انسان دوستی و فرهنگی می داند که به گفته او، در زمان رواج فرهنگ زرتشتی رشد کرده ولی با مرور زمان از بين رفته است.
پروانه جمشيد می گويد: "ما می خواهيم آن ايده ها را احيا سازيم و تاريخ و فرهنگ خود را به نسلهای آينده به ميراث گذاريم."
خانک عشقی صنعتی، محقق از کانادا بر اين نظر است که جهان امروز مديون زرتشت است و آموزش آثار و فرهنگ زرتشتی راهی برای پاکی و سعادت خواهد بود.
او می گويد: "آيين زرتشت همان رفتار و کردار و انديشه نيک است، برتريهای فرهنگ زرتشتی در جهان آن چيزی است که زرتشت گفته است، اگر جهان بر بنياد گفته های زرتشت رفتار کند، نه جنگی، نه دعوايی، نه شکنجه و نه تبعيضی... اين همه از بين خواهد رفت. اين تنها راه نجات جهان است."
خانک عشقی صنعتی جهان امروز را مديون زرتشت می داند
در همين حال، مسعود سپند، محقق از آمريکا از نحوه و شيوه پژوهش افکار فرهنگ زرتشتی در جهان ابراز نارضايتی کرد و گفت: "تحقيقات به اين سادگی تمام نمی شود، دليلش اين است که سالهای دراز آرياييها زير فشار و ظلم قرار داشتند و نمی توانستند فرهنگ زرتشتی را به جهانيان اعلام کنند، به خاطر اينکه تعدادی از دانشمندان هنوز هراس دارند و از واقعيت می ترسند ولی واقعيت اين است که زرتشت انسان خردگرایيی بود و او نگفته که من پيامبرم، او نگفته که من از آسمان آمدم. او گفته که من انسان زمينی ام و زرتشت را نبايد به عنوان وسيله استفاده کرد."
بيش از نود و پنج درصد جمعيت تاجيکستان مسلمانند و به گفته کارشناسان، پژوهش در فرهنگ، آيين و تمدن زرتشتی در ميان علما و محققان دوران شوروی کمتر بازتاب داشته است.
پس از استقلال تاجيکستان برای بار نخست در سده بيستم ميلادی پژوهش و تحقيق در آيين زرتشتی وسعت گرفت و حتی برخی از تاجيکان به دين زرتشتی گرويدند.
دو سال پيش با حمايت يونسکو در تاجيکستان جشن بزرگداشت دو هزار و هفتصدمين سالگرد تأليف اوستا، کتاب زرتشتيان تجليل شد.
کارشناسان، اقدامات دولت تاجيکستان در جهت بزرگداشت فرهنگ زرتشتی را نوعی بازنگری به هويت ملی مردم اين کشور ارزيابی می کنند، زيرا به گفته اين کارشناسان، برخی از کشورهای منطقه در چند سال اخير مدعی وراثت اين ميراث فرهنگی شده اند.
