سووشون خانم دانشور از شاهکارهای ادبيات مدرن ايران به شمار می رود
ليلی ابوالحسنی
سيمين دانشور روز هشتم ارديبهشت ماه سال 1300 هجری شمسی در شيراز به دنيا آمد. پس از تحصيلات مقدماتی در شيراز، به دانشکده ادبيات دانشگاه تهران رفت و از اين دانشگاه دکترای ادبيات فارسی گرفت.
خانم دانشور در سال 1329 با جلال آل احمد، نويسنده بزرگ معاصر ايران ازدواج کرد.
وی در سال 1348 و چند ماه پس از درگذشت همسرش سووشون را چاپ کرد. سووشون اولين رمان خانم دانشور است که از شاهکارهای ادبيات مدرن ايران به شمار می رود. وی در بخش تقديم همين کتاب می نويسد:" ... که جلال زندگيم بود و در سوگش به سووشون نشسته ام."
آنگونه که خود در کتاب غروب جلال می گويد، با جلال در اتوبوسی که از شيراز به تهران می رفته، آشنا شده است. سيمين تا هنگام مرگ جلال رفيق و همراه او بوده و زندگی او را زيبا ديده است. کتاب غروب جلال را با جمله "زيبا مرد همانطور که زيبا زيست....." شروع می کند. وی در اين کتاب به زندگی شخصی خود و جلال آل احمد پرداخته است.
اوج هنر داستان نويسی دانشور در سووشون تجلی يافته است
سووشون اولين رمان ايرانی است که يک زن آن را نگاشته و داستان از نگاه قهرمان زن آن ديده می شود. زری همسر قهرمان مرد داستان است که يک ملاک شيرازی و فردی انقلابی است و در هنگامه جنگ دوم جهانی سر سازش با خارجی ها ندارد. سرانجام نيز سر خود را در همين راه از دست می دهد. اما داستان با اميد پايان می پذيرد: "در راه که می آمدی سحر را نديدی؟؟"
زری زنی از طبقه متوسط و تحصيلکرده است و خانم دانشور از ديد او به تاريخ آن زمان ايران می پردازد.
امين فقيری، داستان نويس درباره سو و شون گفته است: يکی از دلايل جذب مخاطب، عنصر مبارزه است که در تمام اين رمان به چشم می خورد، به خصوص اينکه اين مساله از ديدگاه يک زن روايت می شود، زن در جامعه ما مظلوم واقع شده اما اين زن در اين رمان صدايش را بلند می کند و به گوش مردم می رساند. سيمين دانشور فضاهايی را که قهرمانان داستانش در آن زندگی می کنند، فوق العاده دقيق و زيبا توصيف کرده است.
از ديگر آثار خانم دانشور می توان به شهری چون بهشت، آتش خاموش، به کی سلام کنم، غروب جلال، جزيره سرگردانی، ساربان سرگردان، از پرندگان مهاجر بپرس و .... اشاره کرد.
آتش خاموش اولين مجموعه از داستان های کوتاه اوست که در سال 1327 منتشر شد.
داستان های کوتاه شهری چون بهشت زبانی ساده و مردمی دارند، در اين داستان ها زنان و زندگی آنها آنگونه که هست ديده شده : هر شب مهرانگيز که دختر سياهی بود ......
مجموعه به کی سلام کنم در سال 1359 و در دوره ايران انقلابی منتشر شد. داستان های اين کتاب به دهه 1350 مربوط می شوند و اعتراض به وضعيت سياسی و اجتماعی آن دوره را در خود دارند.
حسن ميرعابدينی در صد سال داستان نويسی ايران می گويد: خانم دانشور در اين کتاب چيره دستی خود را در باز توليد لحن و ذهنيت زنان معمولی نشان می دهد. نويسنده از طريق بازگويی دلواپسی های زنان و کنار هم نهادن جزئياتی که حال و هوای خاص اثر را پديد می آورند، شخصيت داستان های خود را شکل می دهد.
دانشور چند سالی خاموش بود تا اينکه جزيره سرگردانی را منتشر کرد که با استقبال بسياری روبرو شد. در جزيره سرگردانی به شکل گيری انقلاب و انديشه های انقلابی در ميان جوانان در دو دهه منتهی به انقلاب اسلامی ايران پرداخته شده است.
او سپس اين رمان را با رمان بعدی خود ساربان سرگردان دنبال کرد و گفته می شود که اين نويسنده توانای ايران امروز، جلد سوم کتاب را با عنوان کوهستان سرگردان در دست نگارش دارد.
ساربان سرگردان را انتشارات خوارزمی در پاييز سال گذشته در 88 هزار نسخه روانه بازار کرد.
سيمين دانشور تعداد زيادی رمان نيز ترجمه کرده که بنال وطن نوشته آلن پيتون، باغ آلبالو نوشته آنتوان چخوف، سرباز شکلاتی نوشته جورج برنارد شاو و کمدی انسانی نوشته ويليام سارويان از جمله آنهاست.
