مهدوی در فيلم 'يوسف و زليخا' به کارگردانی سيامک ياسمی، 1335
پرويز جاهد
مراسم بزرگداشت محسن مهدوی ، بازيگر قديمی سينمای ايران که به تازگی به علت سکته قلبی در لندن درگذشت ، جمعه 20 دسامبر در سالن شهرداری کنزينگتون لندن برگزار شد.
در اين مراسم که به همت جمعی از سينماگران ايرانی مقيم لندن و خانواده و دوستداران مهدوی برگزار شد، ضمن صحبت در باره ويژگی های شخصيتی مهدوی و جايگاه او به عنوان يک بازيگر، دوبلور و مترجم فيلم در سينمای ايران، خاطره و ياد او را گرامی داشتند.
مهدوی علاوه بر بازيگری سينما ، از هنگام تاسيس تلويزيون ايران ( ثابت پاسال ) به طور پی گير به عنوان مترجم و دوبلور فيلم ها فعاليت داشت. وی بازيگرپرکاری بود ودر بيش از پنجاه فيلم سينمايی و چهار مجموعه تلويزيونی از جمله سريال پهلوانان ساخته سيروس افهمی و طلاق ساخته مسعود اسداللهی بازی کرد.
مهدوی از نخستين بازيگران خوش چهره سينمای ايران بود که در دهه سی با بازی در فيلم های ملودرام خانوادگی ، جنايی و تاريخی ، به شهرت رسيد.
وی متولد سال1304 در باکو بود که در 1310 به همراه خانواده اش به ايران آمد. دارای دکترای زبان انگليسی از انگلستان و ليسانس موسيقی از کنسرواتوار رم ايتاليا بود وبه زبان های انگليسی ، فرانسه و روسی تسلط داشت.
مهدوی ، سينما را با بازی در نقشی فرعی در فيلم مستی عشق ( اسماعيل کوشان، 1330) آغاز کرد و با بازی در فيلم شبهای تهران ساخته سيامک ياسمی (1334) به عنوان بازيگر در سينمای ايران مطرح شد.
پس از آن در ساخته ديگری از سيامک ياسمی، يوسف و زليخا (1335) در نقش يوسف ظاهر شد. مجله "ستاره سينما" در همان روزها در باره او نوشت که ژست ها و حرکات مهدوی بيننده را به ياد بازی گريگوری پک در فيلم داوود و بستابه می اندازد. مهدوی در همان سال، بازی در يک نقش متفا وت و تا حدی پيچيده را به عنوان يک جنا يتکار روانی در فيلم هفده روزبه اعدام ساخته دکتر هوشنگ کاووسی به عهده گرفت.جنايتکاری که در طول فيلم دست به جنا يت ها ی زيادی می زد، اما نوع بازی مهدوی به گونه ای بود که سمپاتی تماشاگر را نسبت به شخصيت منفی او بر می انگيخت.
اگر چه منتقد سينمايی مجله "ستاره سينما"، ظرافت اين نقش و بازی مهدوی را که متاثر از بازی بازيگران فرانسوی دهه پنجاه (ميلادی) بود ، در نيافت و نوشت:« مهدوی که می بايست در نقش يک آدم جانی و ساديست، تماشاگر را از خود بيزار کند ، در اثر بازی ناشی از هدايت غلط کارگردان ، خيلی سمپا تيک در آمده بود.»
دکتر هو شنگ کا ووسی در گفتگوی خود با مجله "فيلم" در باره همکاری خود با مهدوی می گويد: « مهدوی آ دم با سواد و با استعدادی بود. انگليسی را خوب می دانست و زيبا هم پيانو می زد. قسمت ها يی از هملت شکسپير را از حفظ برايم به خوبی دکلمه می کرد. از مرگش خيلی ناراحت شدم، خيلی او را دوست داشتم.»
در مراسم بزرگداشت مهدوی که رضا سرکوب بازيگر قديمی سينمای ايران مجری آن بود، پس از پخش صحنه ها يی از فيلم های مهدوی، ابتدا سيمين سرکوب ( دوبلور قديمی سينمای ايران ) در باره نقش مهدوی در ترجمه فيلم ها ی خارجی و دوبلاژ فيلم صحبت کرد. پس از آن پيام ضبط شده تعدادی از هنر مندان و دست اندر کاران قديمی سينما ی ايران که در مراسم حضور نداشتند پخش گرديد.
علی عباسی تهيه کننده سينمای ايران و مقيم پاريس در پيام خود گفت: « آرامش و متانت مهدوی مثال زدنی بود.او هنرمندی مسلط و با دانش بود که در فيلم ها ی پنجره و رضا موتوری برای من بازی کرد.»
شاهرخ گلستان نيز در پيام خود از فرانسه ، ضمن تاکيد بر صفات شخصی برجسته مهدوی و بيان خا طره نخستين مواجهه اش با تصوير او بر پرده سينمايی در شيراز در پنجاه سال قبل گفت که « مهدوی از سر آن سينما هم زياد بود».
نصرت کريمی بازيگر و کارگردان هم دوره مهدوی در پيام خود از تهران، مهدوی را بازيگر برجسته ای دانست که انضباط خوبی داشت و ايثار گرانه به گروه فيلم سازی کمک می کرد.
دلکش ، ژاله علو ،وحدت، ناصر ملک مطيعی ،قدکچِيان ،ايرن و اصغر بيچاره ، از جمله کسانی بودند که در پيام تلفنی خود از ايران ، ضمن تعريف خا طرات خود از همکاری با مهدوی در فيلم ها ی فارسی، ياد او را گرامی داشتند.
پس از آن فرزانه تا ييدی بازيگر مقيم لندن ضمن خواندن بخشی از داستان "در سفر" از مهشيد امير شاهی که مربوط به مراسم خاک سپاری تاجی احمدی دوبلور و بازيگر بر جسته سينمای ايران بود، در باره علت انتخاب اين داستان و مناسبت آن با مراسم بزرگداشت مهدوی گفت: « به نظر من امير شاهی بهتر از هر کس ديگر زندگی و مرگ يک تبعيدی را در غربت بيان کرده است.» اگرچه مهدوی در واقع يک تبعيدی نبود و خود، زندگی در غربت را برگزيده بود.
در پايان مراسم نيز پيام بهمن فرسی بازيگر فيلم های پستچی و دايره مينا که به دليل بيماری نتوانست در مراسم حضور يابد خوانده شد. وی گفت: « مهدوی با جان خودش در کنار شما و در تمامی اين فضاست.»
مهدوی علاوه بر بازيگری سينما ، از هنگام تاسيس تلويزيون ايران ( ثابت پاسال ) به طور پی گير به عنوان مترجم و دوبلور فيلم ها فعاليت داشت. وی بازيگرپرکاری بود ودر بيش از پنجاه فيلم سينمايی و چهار مجموعه تلويزيونی از جمله سريال پهلوانان ساخته سيروس افهمی و طلاق ساخته مسعود اسداللهی بازی کرد.
دزد بندر(احمد شيرازی،1334 )، امشب دختری می ميرد (مصطفی عالميان ،1348)، بيم و اميد ( احمد گرجی، 1339)، پنجره (جلال مقدم،1349)، رضا موتوری( مسعود کيميا يی ،1349) و قدير ( رضا علامه زاده ،1351) از جمله مهمترين فيلم ها ی او به شمار می آيند.
آخرين فيلم مهدوی پس از انقلاب، مريم و مانی ساخته کبرا سعيدی ( شهرزاد، 1359 ) بود.
مهدوی پس از مهاجرت به انگلستان در 1979 ، فعا ليت سينمايی را رها کرد و به کار ترجمه و نوشتن پرداخت. او مدتی نيز با بخش فارسی بی بی سی در لندن همکاری داشت.
