اسم اينشتين بين جوان هاى انگليسى زبان با صفت نابغه مترادف شده است هرچند ممكن است بعضى از آنها حتا دقيقا ندانند صاحب اين اسم چه كسى است.
به منظور بهتر شناساندن اين نابغه قرن بيستم، اين هفته در موزه تاريخ طبيعى آمريكا در نيويورك نمايشگاه مفصلى به نام اينشتين افتتاح شد كه براى اولين بار مجموعه كاملى از اسناد و مدارك مربوط به زندگى و نظريات آلبرت اينشتين را كه به دانشگاه عبرى بيت المقدس تعلق دارد، به نمايش گذاشته است.
اين نمايشگاه كه از دو بخش تشكيل شده اينشتين را نه فقط به عنوان نابغه كنجكاوى كه دانش امروز ما از زمان و مكان و جهان اطرافمان را شكل داده بلكه به عنوان انسان متعهدى معرفى مى كند كه با مسائل اجتماعى زمان خودش درگير بوده و از نفوذ و شهرتش براى اجراى نقش مثبتى در سرنوشت بشر استفاده مى كرده است.
اينشتين در يكى از سخنرانى هاى مشهورش كه هنوز هم گوياى وضعيت جوامع بشرى است مى گويد: " در حالى كه بخش هاى وسيعى از جهان با فقر و گرسنگى درگير است، مردم بخش هاى ديگرى از جهان در رفاه و فراوانى زندگى مى كنند. به ملل جهان وعده آزادى داده شده بود اما ما هنوز شاهديم كه ارتش هاى آزاديبخش به سوى مردمى كه خواهان استقلال و برابرى اجتماعى هستند تيراندازى مى كنند و با زور اسلحه
از افراد و احزابى كه حامى منافع آنها هستند پشتيبانى مى كنند. مسائل منطقه اى و دعواى قدرت- هرچند ظاهرا منسوخ شده - اما هنوز بر حياتى ترين خواست ها براى رفاه عمومى و برقرارى عدالت اولويت دارد."
يکی ديگر از پوسترهای نمايشگاه
اينشتين كه در سال هزار و هشتصد و هفتاد و نه ميلادی در يك خانواده يهودى آلمانى بدنيا آمده، در طول زندگيش از تبعه يك كشور خاص به شهروند جهان تبديل مى شود. او در هفده سالگى تابعيت آلمانى اش را واگذار مى كند و فقط پنج سال بعد از سر اجبار تابعيت سوئيس را مى پذيرد. وى سال ها بعد شهروندى آمريكا را هم قبول مى كند.
در بخشى از نمايشگاه اينشتين عكس هاى كودكى او در كنار همكلاسی هايش، كارنامه هاى دبستان كه گواه هوش سرشار و موقعيت ممتاز او در مدرسه هستند در كنار جزوه هاى علمى اوليه، اوراق شناسايى، نامه هاى متعدد به همسران و فرزندانش، يادداشت هاى سفر، نسخه هاى اصلى دست نوشته هايى كه در آنها نظرياتش را شرح مى دهد همراه با عكس، فيلم و ساير اسناد و مداركى كه ارائه شده تصوير نسبتا دقيقى از زندگى اين مشهورترين نابغه قرن بيستم را به معرض تماشا مى گذارند.
يكى از جالب ترين اسناد اين نمايشگاه اصل نامه "آبا ابان"، سفير وقت اسرائيل در آمريكا و رئيس جمهور بعدى اسرائيل كه اخيرا در گذشت، به اينشتين است كه در سال هزار و نهصد پنجاه و دو به او پيشنهاد كرده است رياست جمهورى اسرائيل را بپذيرد.
اينشتين در پاسخ به اين نامه با اظهار تاسف اين پيشنهاد را رد كرده است.
در بخش ديگرى از اين نمايشگاه سعى شده كه نظريه هاى پيچيده اينشتين با كمك نور، صدا، تصوير و وسائل الكترونيك براى بيننده تشريح شود.
مايكل شارا مسئول بخش فيزيك نجومى موزه تاريخ طبيعى آمريكا و برگزار كننده اين نمايشگاه مى گويد: " اگر كره زمين را در سال هزار و نهصد با سال دو هزار مقايسه كنيم مى بينيم كه در طول اين صد سال بيش از تمام دو هزار سال قبل تحول پيدا شده است. از پيشرفت تكنولوژى، توانايى هاى وسيع در زمينه مسافرت و ارتباطات، انقلاب كامپيوترى، درك پيشرفته اى كه از جهان پيدا كرده ايم و حتا انقلابى كه در دانش زيست شناسى پيدا شده همه و همه را مديون نظريات انشتين هستيم."
همزمان با برگزارى نمايشگاه اينشتين كتابى نيز به نام Dear Professor Einstein يا "استاد اينشتين عزيز" منتشر شده كه مجموعه اى از نامه هايى است كه کودکان سراسر دنيا براى اينشتين نوشته اند و بعضى جواب ها كه او براى آنها فرستاده .
در اين مجموعه كه با مقدمه اى از "اوه لين اينشتين"، نوه اينشتين، منتشر شده شصت نامه و تعدادى عكس از اين نابغه قرن بيستم براى اولين بار به چاپ رسيده است.
اين عكس ها بيشتر وجه شخصى و پر طنز او را نشان مى دهند.
در يكى از عكس ها اينشتين عروسكى را كه شبيه او ساخته اند در دست دارد. در عكس ديگرى همراه همسرش السا، كلاه پردار بوميان آمريكا را بر سر دارد و در عكسى كه روى جلد كتاب هم چاپ شده با سرپايى هاى آبى پشمالودى روى پله هاى خانه اش نشسته است.
متن نامه يک کودک به اينشتين
"آقاى اينشتين عزيز، من اين نامه را براى شما مى نويسم تا موضوعى را كه با پسرى از همكلاس هايم بر سر آن اختلاف داريم روشن كنيد. ما هر دو كلاس هشتم هستيم. مى دانم كه اين سؤال عجيبى است اما به شما مربوط مى شود. اين دوست من مدعى است كه هر آدم نابغه اى آخرش ديوانه خواهد شد چون تمام نوابغ گذشته هم ديوانه بوده اند. من نتوانسته ام او را متقاعد كنم كه در گذشته نوابغى هم بوده اند كه ديوانه نشده اند. به او گفته ام كه شما نابغه اى هستيد كه ديوانه نيستيد. دوستم مى گويد شما در كمتر از يك سال آينده ديوانه خواهيد شد. من گفتم نمى شويد .معلممان نمى خواهد طرف كسى را بگيرد و ما اختلافمان بالا گرفته و بالاخره تصميم گرفتيم به شما نامه بنويسيم و ببينيم در اين مورد چه فكر مى كنيد. بين خودمان بماند من فكر نمى كنم دوستم خيلى عقلش سر جايش باشد. خواهش مى كنم جوابم را بدهيد و بگوييد نظرتان چيست. ششم مى هزار ونهصد و چهل و نه، سام"
