بعد از ظهر جمعه 22 نوامبر، ششمين "همايش پژوهش در فرهنگ باستان" در پاريس افتتاح شد که تا روز سه شنبه 26 نوامبر به کار خود ادامه خواهد داد.
در اين همايش 55 دانشمند و پژوهشگر در زمينه های مختلف، از تاريخ و فلسفه ايران باستان گرفته تا آداب و رسوم و جامعه شناسی آن زمان و تاثير گذشته بر زندگی امروز صحبت خواهند کرد.
اين سخنرانان از کشورهای ايران، افغانستان، تاجيکستان و ازبکستان و همينطور پژوهشگرانی از اين کشورها که در اروپا و آمريکا زندگی می کنند، خارج از مرزهای سياسی شان دور هم گرد می آيند تا بتوانند فرهنگ مشترک خود را شکوفاتر کنند.
نخستين همايش "پژوهش در فرهنگ باستان" در سپتامبر 1996 در آکادمی علوم تاجيکستان تشکيل شد.
بعد از آن به ترتيب در سال 1997 در شهر آمرسفورت هلند، در سال 1998 در دانشگاه هامبورگ آلمان، در سال 1999 در تاجيکستان و در سال 2000 در گوتمبرگ سوئد به کار خود ادامه داد.
در سال 2001 که قرار بود ششمين اجلاس آن در آمريکا باشد به دليل رويداد يازدهم سپتامبر برگزاری آن منتفی شد و امسال ششمين اجلاس آن در پاريس برگزار می شود.
در اين يازده سال که از دوران استقلال تاجيکستان می گذرد، تمام مردم از دانشمندان و انديشمندان و اديبان گرفته تا مردم عادی به اصالت خود روی آورده اند و ميل به شناختن تاريخ کهن و فرهنگ غنی که مايه افتخار تاجيکان است همه گير شده است
عبدالقادر مهنيازف سخنران تاجيک
برگزار کننده اجلاس پاريس "بنياد رودکی" است که با همکاری انجمن "فرهنگ باستان" و انجمن "پيوند" تاجيکستان و همينطور انجمن "زرتشتيان فرانسه" و انجمن "فرهنگ ايران" در پاريس اين همايش را سامان داده است.
در نخستين جلسه هفت سخنران به موضوع ادب و فرهنگ پرداختند.
عبدالقادر مهنيازف از تاجيکستان در سخنرانی اش گفت در اين يازده سال که از دوران استقلال تاجيکستان می گذرد، تمام مردم از دانشمندان و انديشمندان و اديبان گرفته تا مردم عادی به اصالت خود روی آورده اند و ميل به شناختن تاريخ کهن و فرهنگ غنی که مايه افتخار تاجيکان است همه گير شده است و پس از تصويب قانون زبان و امکان آموختن الفبای نياکان، آن گسست فرهنگی در حال از ميان رفتن است.
او گفت سال گذشته 2700 سالگی اوستا را در تاجيکستان جشن گرفتيم و سال آينده به فرهنگ زرتشت خواهيم پرداخت.
سخنان شجاع الدين شفا، نويسنده و پژوهشگر ايرانی مقيم فرانسه، پيرامون نقش ايران در جهان باستان بود.
او با نقل از هگل، فيلسوف قرن نوزدهم، - که گفته است با اينکه پيش از ايران تمدنهای ديگری در مصر و بين النهرين به وجود آمده بودند و همزمان با ايران هم تمدنهای ديگری در چين و هند شکل گرفته بودند اما حقيقت اين است که تاريخ واقعی جهان ازايران آعاز می شود و اولين ملت تاريخساز جهان ملت ايران است - سخنان خود را آغاز کرد و به تاثيری که فرهنگ ايران باستان و کتاب اوستا بر سه آيين يهودی، مسيحی و اسلام داشته است پرداخت و با نقل قولهايی از فلاسفه و دانشمندان دو قرن اخير، نمونه های بسياری از اين اثرگذاری ها را بيان کرد.
سخنان شفا که مدتها است از بيماری در رنج است و با صدايی آرام بيان می شد تاثير عميقی بر حاضران گذاشت.
در باره زرتشت و اوستا
در باره اهميت کتاب اوستا، علی اکبر جعفری پژوهشگر ايرانی که از آمريکا آمده بود و پروان جمشيدی از تاجيکستان سخنانی ايراد کردند.
جعفری با اشاره به تجربه هايش در بازنويسی "يشت ها" و "ونديداد" پيشنهاد کرد کتاب اوستای کنونی بازسازی شود و هر بخشی سامان سزاوار خودش را بيابد.
دو پژوهشگر افغان، خانم ليلا عنايت سراج مقيم سويس و لطيف پدرام مقيم پاريس، به ترتيب در باره رابعه، شاعره بلخی و پيرامون جايگاه خرد از زرتشت تا ناصر خسرو سخنرانی کردند.
سخنان صريح پدرام بسيار بحث انگيز شد و آبتين ساسانفر رئيس جلسه اعلام کرد که جلسه جداگانه ای برای پرسش و پاسخ حاضران با پدرام ترتيب خواهد داد.
آخرين سخنران روز اول کنفرانس فرهنگ مهر بود که از آمريکا آمده بود. او که از دولتمردان سرشناس ايران قبل از انقلاب اسلامی است و سال ها رياست "دانشگاه پهلوی" در شيراز را به عهده داشت در باره مفهوم "اشا" در دين زرتشت سخن گفت و در مورد اهورامزدا و فلسفه خلقت از ديد زرتشت، نمونه های تاثيرگذاری بيان کرد.
سخنان فرهنگ مهر را می توان جذاب ترين سخنرانی روز نخست دانست.
کنسرت ويولن قاسم طالب زاده هنرمند ايرانی و سرپرست هنرستان موسيقی ايران پيش از انقلاب، با همکاری دانيل بلومنتال پيانيست فرانسوی که نشان داد تا چه اندازه روح موسيقی ايرانی را درک کرده است، پايان دلنشينی بر نخستين روز همايش بود.
