سومين مجمع عمومی کانون نويسندگان ايران روز پنجشنبه 29 آذرماه با حضور حدود 120 تن از اعضا در محل اتحاديه ناشران برگزار شد و اعضای جديد هيأت دبيران را برگزيد. در ترکيب تازه، سيمين بهبهانی، ايرج کابلی، سيد علی صالحی، عباس مخبر و نسترن موسوی اعضای اصلی و جواد مجابی، امير حسن چهل تن، جاهد جهانشاهی، محمد قائد و محمد قاسم زاده اعضای علی البدل را تشکيل می دهند.
در آغاز جلسه ، ابراهيم يونسی رييس سنی مجمع برای جان باختگان کانون نويسندگان ايران يک دقيقه سکوت اعلام کرد و سپس فرشته ساری پيام سيمين دانشور را خواند. ظاهراً اين تنها پيامی بود که به مناسبت تشکيل مجمع عمومی به هيأت دبيران رسيده بود.
خانم دانشور در پيام خود گفته بود يقين دارد که کانون نويسندگان ايران هيچ گونه دستور از پيش نوشته شده را بر نخواهد تافت و تأکيد کرده بود: «با شناختی که از هيأت دبيران و ديگر اعضای کانون نويسندگان ايران دارم، می دانم که اين خانه را ويران نخواهند کرد و حقيقت و شرف و آزادی را پاس خواهند داشت و همين هاست که ستون خانه انسانی را استوار بر پای می دارد.»
به نظر من ما بايد در انتخاب هيات دبيران کانون بيشتر دقت کنيم، چون اعضای هيات دبيران حکم ويترين کانون نويسندگان را دارند.
امير حسن چهل تن
آنگاه نسترن موسوی گزارش عملکرد هيأت دبيران را قرائت کرد. اين گزارش ضمن ارائه فهرست وار بيانيه های کانون در طول يک سال گذشته، ياد آور شده بود که کانون، پس از برگزاری آيين بزرگداشتِ احمد محمود و مهرانگيز کار قصد داشته است مراسم بزرگداشتی برای محمد مختاری، محمد جعفرپوينده، صادق هدايت و ملک الشعرا بهار برگزار کند که بر اثر تهديد ها و ممانعت ها نتوانسته به اين کار ادامه دهد.
گزارش هيأت دبيران همچنين از تعطيل جمع مشورتی در فروردين ماه به علت دستگيری جمعی از افراد ملی- مذهبی و ورود به شرايطی نا مناسب در آن زمان سخن به ميان آورده بود.
پس ازقرائت گزارش هيأت دبيران، چند تنی در باره آن سخن گفتند. از جمله يوسف عزيزی بنی طرف که به ماده 3 منشور کانون در مورد رشد و شکوفايی زبانهای متنوع کشور اشاره کرد و گفت کانون در اين زمينه کاری نکرده است.
او گفت بيش از 50 درصد جمعيت کشور به زبان هايی غير از فارسی سخن می گويند اما کانون در نامه خود، نشريه کانون نويسندگان ايران با نام نامه کانون پس از 20 سال، با مجموعه ای از داستان، شعر، مقاله، ترجمه و نقد و بر رسی، توسط انتشارات « آگه » همزمان با تشکيل مجمع عمومی منتشر شد، سهمی برای غير فارسی زبانان قائل نشده است و پيشنهاد کرد که صفحاتی از نامه کانون نويسندگان به شعرها و داستان های قوميت ها اختصاص يابد.
در پايان اين بخش، فريبرز رييس دانا به عنوان عضو هيأت دبيران به ايرادهايی که گرفته شده بود، پاسخ داد. در واقع در تمام طول جلسه، رييس دانا به مثابه سخنگوی هيات دبيران دوره گذشته عمل کرد. در همان آغاز جلسه و پيش از انتخاب هيأت رييسه، غلامحسين سالمی عضو کانون، برخاست و با لحن اعتراض آميز اجازه صحبت خواست که رييس دانا گفت تا پيش از انتخاب هيأت رييسه نمی تواند به کسی اجازه سخن گفتن بدهد. زيرا اگر يک نفر حرف بزند، ديگرانی خواهند بود که بايد به او پاسخ دهند و اين کار جلسه را از روال خارج خواهد کرد.
با شناختی که از هيأت دبيران و ديگر اعضای کانون نويسندگان ايران دارم، می دانم که اين خانه را ويران نخواهند کرد و حقيقت و شرف و آزادی را پاس خواهند داشت و همين هاست که ستون خانه انسانی را استوار بر پای می دارد.
بخشی از پيام سيمين دانشور به سومين مجمع کانون نويسندگان ايران
غلامحسين سالمی اداره جلسه را غير دمکراتيک خواند و به اعتراض کارت عضويت خود را پاره کرد و از جلسه خارج شد، اما جلسه با آرامش به کار خود ادامه داد.
پس از انتخاب هيات رييسه که عبارت بودند از خانم فرزانه طاهری، علی اشرف درويشيان، فريبرز رييس دانا و اکبر معصوم بيگی، کسانی به مناسبت در باره مسائل مختلف سخن گفتند و هرجا لازم بود هيات رييسه پاسخ داد.
نويسندگان و نانويسندگان
يکی از اساسی ترين بحث ها را امير حسن چهل تن داستان نويس و منتخب دوره جديد پيش کشيد و در باره ترکيب هيأت دبيران کانون نويسندگان سخن گفت.
يکی از ايراداتی که در چند سال گذشته بطور ضمنی به کانون نويسندگان گرفته می شد، اين بود که هيات دبيرانش را چهره های بنام نويسندگی ايران تشکيل نمی دهند. منتقدان انتظار داشتند که هيات دبيران کانون همه از ميان نويسندگان مشهور انتخاب شوند.
محمد مختاری و محمد جعفر پوينده، دو تن از اعضای ارشد کانون نويسندگان ايران، از جمله قربانيان زنجيره ای سياسی در سال 1377 بودند. تعدادی از اعضای ديگر کانون نويسندگان نيز مورد تهديد يا تعقيب قرار گرفتند.
چهل تن گفت: گمان می کنم بعضی از اشتباهات کانون در گذشته دارد تکرار می شود. در سال 56 يکی از اعضای هيات موقت دبيران شخصی بود که آن موقع فکر کردم نويسنده ای است که من نمی شناسم. اما او حقوقدانی بود که شخصيت حقوقی او معروف بود اما شخصيت ادبی نداشت.
او گفت: به نظر من ما بايد در انتخاب هيات دبيران کانون بيشتر دقت کنيم، چون اعضای هيات دبيران حکم ويترين کانون نويسندگان را دارند.
چهل تن بر نکته ای انگشت می گذاشت که پيش از اين برخی نويسندگان در خفا و پوشيده بيان می کردند، حتی يکی از نويسندگان مشهور که خود عضو هيات دبيران بود، به شکوه می گفت نمی دانم با اين « نانويسندگان » چه بايد کرد، اما کسی در جلسه رسمی يا در مجمع عمومی چنين سخنانی بر زبان نمی آورد. بويژه آنکه هيأت دبيران در دو سال گذشته از چهره های موجهی تشکيل شده که اگرچه برخی از آنها در زمينه کار حرفه ای خود بيشتر معروف بوده اند تا در زمينه نويسندگی، اما در عرصه انديشه و تلاش برای بسط آزادی های فکر و بيان، کمتر از نويسندگان مشهور مطرح نبوده اند.
اکنون دو سال پس از تجديد حيات کانون بطور رسمی، چنين به نظر می رسد که گرايش غالب به اين سمت می رود که هيات دبيران بيش از پيش بايد چهره ادبی به خود بگيرد. با وجود اين نمی توان گفت که در انتخابات جديد اين گرايش کاملاً موفق شده است، اما می توان گفت که گام هايی به اين سمت برداشته شده است.
