19:18 گرينويچ - شنبه 16 اوت 2008 - 26 مرداد 1387

پایان هشت روز نخست وزیری

خستگی هفت یا هشت دانشجویی که در اسد (مرداد) سال 1376 از فرودگاه مزارشریف در شمال افغانستان، نا امید به خانه هایشان برگشته بودند فقط چند ساعتی ادامه یافت چرا که در پایان آن روز خبر سقوط هواپیمای نخست وزیر دولت مجاهدین، آنها را شوکه کرد. این دانشجویان از پروازی به سوی بامیان، جا مانده بودند.

خبر حاکی بود که هواپیمای عبدالرحیم غفورزی، نخست وزیرجدید افغانستان، در مرکز ولایت بامیان سقوط کرده است. دانشجویان قرار بود با این پرواز به بامیان وبعدا کابل بروند.

آقای غفورزی هشت روز قبل از مرگش به نخست وزیری دولت مجاهدین رسیده بود. هنوز درمورد علت این حادثه هیچ تحقیقی انجام نشده و یا دست کم اگر هم شده جزئیات آن دراختیار همگان قرار داده نشده است.

عبدالرحیم غفورزی که برای تشکیل دولتی "با پایه های وسیع" (همه جانبه) با رهبران مجاهدین به توافق رسیده بود، از مزار شریف پایتخت موقت دولت مجاهدین، عازم بامیان بود تا با کریم خلیلی، رهبر حزب وحدت اسلامی، دیدار کرده و جریان جلساتی که در پنجشیر درخصوص دولت جدید اتخاذ شده بود را با او نیز در میان بگذارد.

اما سانحه هوایی این دو رهبر را از دیدار یکدیگر محروم کرد و نخست وزیر قبل ازتشکیل کابینه اش کشته شد وآقای خلیلی که آماده پذیرایی نخست وزیر در بامیان بود ناگزیر شد فورا برای انتقال اجساد و تشییع آنها آمادگی بگیرد.

آقای خلیلی می گوید: "آقای غفورزی در پنجشیر با احمد شاه مسعود (فرمانده فقید مجاهدین) و شماری از رهبران مجاهدین جلسه داشتند، بعد در مزار شریف با استاد ربانی (رئیس دولت افغانستان در آن زمان) و پیشتر البته با ژنرال دوستم (رهبر جنبش اسلامی) هم ملاقاتهایی انجام شده بود. اگرچه هیات دولت در مذاکرات حضور داشتند اما جناب غفورزی اصرار کرده بود که بیاید بامیان؛ قبل از آن هم در بامیان با هم دیده بودیم (دیدار کرده بودیم)؛ آدم صمیمی بود. با کمال تاسف هواپیما سقوط کرد و دیدار انجام نشد."

هنگامی که گروههای مجاهدین پایتخت را از دست داده بودند و طالبان روز به روز قویتر می شد و از سوی دیگر تضاد های قومی بالا گرفته بود و مردم از درگیری های میان گروهی مجاهدین خسته شده بودند، نخست وزیری آقای غفورزی امید تازه ای برای رسیدن گروه های مجاهدین به توافقات تازه و جلب توجه بین المللی تعبیر می شد.

با توجه به اینکه در آن سالها معضل قومی درافغانستان به مرحله حادی رسیده بود، پشتونها بعنوان یکی از اقوام مهم افغانستان حضور چندانی در دولت مجاهدین نداشتند، از این نظر بود که بسیاری از تحلیلگران سیاسی معتقد بودند که تکیه زدن فردی از تبار پشتونهای درانی، دست کم شاید بتواند حمایت روشنفکران و احزاب میانه رو عمدتا پشتون را، برای دولت جدید در پی داشته باشد.

نخست وزیر غفورزی و صحبت از دولت جدیدی می کرد که برای مردمی هم که در جنگ گیر افتاده بودند و درمیان خبرهای جنگ و کشتار قرار داشتند، متفاوت بود. آنها این خبر را با نگرانی دنبال میکردند. شاید هم چنین محاسباتی آقای غفورزی را از آمریکا به افغانستان کشانیده بود.

آقای غفورزی بر ایجاد لویه جرگه بزرگ افغانها و انتخاباتی آزاد برای روند بسوی ثبات در کشور و جلب جامعه جهانی به معضلات افغانستان تکیه داشت.

باسقوط هواپیمای حامل نخست وزیر که شماری از شخصیت مهم از احزاب مختلف مجاهدین نیز در آن بودند، (از جمله عزیز مراد سخنگوی دولت، یزدان شناس هاشمی از حزب وحدت و کریم زارع والی جوزجان) روند ایجاد دولت جدید با "پایه های وسیع" نیز متوقف شد و گروههای مجاهدین سرگرم مقابله با طالبان و حملات پیهم آنها شدند.

عبدالرحیم غفورزی متولد سال 1327 خورشیدی درکابل بود. پدرش ژنرال غفور از افسران ارتش در زمان ظاهر شاه بود. او تحصیلات ابتدایی اش در لیسه حبیبه و تحصیلات عالی را در دانشکده ژورنالیسم دانشگاه کابل، به پایان رساند.

چند سالی بعنوان دیپلمات در وزارت خارجه افغانستان کار کرد و هنگام هجوم ارتش شوروی سابق به افغانستان در ترکیب هیات دولتی، در نیویورک بسرمی برد. اما علیه این اقدام شوروی سخن گفت و به افغانستان باز نگشت.

بعداز تشکیل دولت مجاهدین در 1371 خورشیدی، آقای غفورزی ابتدا بعنوان نمایند دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد و بعدا بعنوان معاون وزیر امور خارجه افغانستان برگزیده شد.

آقای غفورزی در کنار فعالیتهای سیاسی و دولتی به نوشتن و نقاشی نیز علاقه داشت و چند اثر نقاشی و چند کتاب نیز از و به جا مانده است.