داوود ناجی در کابل

	یازده سپتامبر، تاثیر زیادی بر افغانستان گذاشت

این حادثه در آنسوی دنیا اتفاق افتاد، اما چند ساعت بعد از وقوع آن، رهبران و گروههای درگیر جنگ در افغانستان احساس کردند که برنده و بازنده یک جنگ نفس گیر و طولانی بزودی عوض خواهد شد و عملا نیز خود را برای رویارویی با چنین شرایطی آماده کردند.

وکیل احمد متوکل در آن زمان وزیر خارجه طالبان بود، او می گوید به محض شنیدن این خبر احساس کرده بود که این حادثه به طالبان و به ویژه به گفته خودش مهمان خارجی آنها (اسامه بن لادن) مرتبط دانسته خواهد شد و پیامدهایی را در قبال خواهد داشت.

'آغاز یک نگرانی'

'ناآرام'  وضعیت به صورت شکننده ای ادامه یافت و سرانجام به سمت جنگ کشیده شد جنگی که از آن روز تا حال مردم زیادی را نا آرام کرده است   وکیل احمد متوکل

وزیر خارجه پیشین طالبان می گوید که به دنبال شنیدن خبر این حادثه، با رهبری طالبان تماس گرفته و شور و مشورت رهبران طالبان روز به روز جدی تر شد: "با رهبری امارت اسلامی طالبان تماس گرفتیم و در نتیجه این تماس تصمیم گرفتیم در یک کنفرانس خبری در مورد این حادثه و مخصوصاً در مورد اینکه در اثر آن مردم عادی از بین رفته بودند رسما واکنش نشان دادیم. به دنبال آن طبیعی است که با هم بیشتر تماس گرفتیم، مشورت کردیم و مساله را به رایزنی گذاشتیم و مواضعمان را اعلام کردیم".

آقای متوکل می افزاید: "وضعیت به صورت شکننده ای ادامه یافت و سرانجام به سمت جنگ کشیده شد جنگی که از آن روز تا حال مردم زیادی را نا آرام کرده است".

به گفته وکیل احمد متوکل، طالبان تلاش زیادی به خرج دادند، تا راه حلی بیابند و کار به جنگ نکشد، اما او معتقد است که قدرتهای بزرگ در چنین مواردی، کمتر حرف می شنوند و فورا تصمیم می گیرند و این بار نیز چنین شد و طالبان این مساله رامی دانستند: "ببینید همیشه قدرت های بزرگ در چنین مواردی به جای اینکه یک عکس العمل آرام و حساب شده داشته باشند، عکس العمل جدی و شدید نشان داده اند. با توجه به این تجارب آنچه اتفاق افتاد ( حمله آمریکا به افغانستان) غیر قابل انتظار نبود".

'راه حل'

القاعده  به نظرم رسید که شاید القاعده در این کار دست داشته باشد. به دوشنبه (پایتخت تاجیکستان) که رسیدم، حادثه را از طریق تلویزیون دیدم و کم کم تبصره ها و تحلیل هایی در موردش شروع شد. اما روز دوازدهم سپتامبر، دیگر شکی برایم باقی نماند که این حادثه راه حلی برای افغانستان خواهد گشود   دکتر عبدالله

او می گوید ابتدا فکر نمی کرد حادثه یازدهم سپتامبر تا این حد جدی باشد: "وقتی حادثه یازدهم سپتامبر اتقاق افتاد، من به سوی تاجیکستان می رفتم، خبر را از بی بی سی شنیدم، اما زیاد جدی نگرفتم، چون ذهنم به شدت متوجه حادثه دو روز قبل یعنی کشته شدن احمد شاه مسعود بود. اما وقتی خبر حمله دوم منتشر شد و شنیدم که در نیویورک و واشنگتن حمله شده، مساله برایم جدی تر شد".

وزیر خارجه پیشین افغانستان می افزاید: " به نظرم رسید که شاید القاعده در این کار دست داشته باشد. به دوشنبه (پایتخت تاجیکستان) که رسیدم، حادثه را از طریق تلویزیون دیدم و کم کم تبصره ها و تحلیل هایی در موردش شروع شد. اما روز دوازدهم سپتامبر، دیگر شکی برایم باقی نماند که این حادثه راه حلی برای افغانستان خواهد گشود".

همکاری در 'مقاومت'

عبدالکریم خلیلی معاون رییس جمهور افغانستان که در آن زمان در حلقه تنگ محاصره طالبان در قسمت هایی از یکاولنگ در مرکز افغانستان گیر افتاده بود، می گوید حادثه یازدهم سپتامبر را پسر کاکا(عمو)یش از خارج توسط تلفن برایش خبر داده بود.

آقای خلیلی می گوید به زودی احساس کرد که نیروهای مخالف طالبان از تنهایی بیرون خواهند شد: "همان زمانی که مسجل شد که هم در واشنگتن و هم در نیویورک این حمله روی داده، من تحلیلی که داشتم این بود که دنیا قطعاً در برابر قضایای افغانستان بی تفاوت نمی ماند و وارد موضوع افغانستان به صورت جدی خواهند شد و با مقاومت افغانستان و مردم افغانستان که در برابر پدیده (تروریسم) مقاومت کرده اند، همکاری خواهند کرد، همان لحظه احساس کردم که ما از تنهایی و غربتی که در مقاومت داشتیم خارج شدیم".

خروج از 'غربت'  من تحلیلی که داشتم این بود که دنیا قطعاً در برابر قضایای افغانستان بی تفاوت نمی ماند و وارد موضوع افغانستان به صورت جدی خواهند شد و با مقاومت افغانستان و مردم افغانستان که در برابر پدیده (تروریسم) مقاومت کرده اند، همکاری خواهند کرد، همان لحظه احساس کردم که ما از تنهایی و غربتی که در مقاومت داشتیم خارج شدیم   کریم خلیلی

این تماسها تلفنی بود و سرانجام رهبران اتحاد شمال به این نتیجه رسیدند. آقای خلیلی می گوید: " با دوستانی که صحبت داشتیم ارزیابی کردیم که دنیا بی تفاوت نخواهد ماند. ما از این حرکت دنیا استقبال خواهیم کرد، هر نوع حرکتی که در پوشش جامعه جهانی صورت بگیرد و ایالات متحده آمریکا تصمیم بگیرد ما در برابر تروریسم از آن استقبال خواهیم کرد. حتی همین هم حدس زده می شد که اینها (غرب) ممکن است عملاً در کنار مردم افغانستان وارد جنگ شوند و ما باید از این رویداد پذیرایی کنیم".

آقای خلیلی هنوز بیاد دارد که چند روز بعد از حادثه یازدهم سپتامبر، جنگجویان طالبان بیشتر به خود مشغول شدند و دیگر به سختی یک هفته پیش نمی جنگیدند: "در جبهه، من احساس کردم که طالبها بعد از این قضایا بیشتر مشغول خود شده و از تحرکی که قبلاً داشتند در یکاولنگ بازمانده اند و به تدریج ما یک حالت پیشروی را پیدا کردیم، آنها حتی عقب نشینی را پیش گرفتند که ما پیش از ائتلاف (آمریکا و متحدانش) وارد عمل شدیم".

کمتر از یک ماه پس از یازده سپتامبر، نیروهای ائتلاف بین المللی تحت فرمان آمریکا، حمله هوایی به شهرهای افغانستان را آغاز کردند.

این حملات که با پشتیبانی زمینی نیروهای ائتلاف افغانی ضد طالبان (ائتلاف شمال) همراه بود، سرانجام به سقوط رژیم طالبان و روی کار آمدن حاکمیت جدید در افغانستان انجامید.

بدین ترتیب حادثه یازدهم سپتامبر دو هزار و یک میلادی، تحول نظام سیاسی در افغانستان و تغییر متصدیان قدرت را به دنبال داشت، و بعنوان یک روز سرنوشت ساز در تاریخ افغانستان ثبت شد.

بازگشت به صفحه افغانستان