هارون نجفی زاده در مزارشریف

	ایران کمک زیادی به تجهیز کتابخانه ها در افغانستان کرده است

مقامات ایرانی این مساعدتها را در راستای ارتقا فرهنگی جامعه افغانی موثر خوانده اند، اما برخی آگاهان افغان بر این باورند که ایران با استفاده از آنچه کمکهای فرهنگی خوانده می شود، نفوذ سیاسی اش را در افغانستان گسترش می دهد.

ایران برای تجهیز و بازسازی کتابخانه ولایت کوچک سمنگان در شمال افغانستان، اخیراً ۶۰ هزار دلار هزینه کرده و صدها جلد کتاب فارسی چاپ این کشور را در اختیار مردم سمنگان گذاشته است.

در اکثر شهرهای افغانستان- مانند مزارشریف، هرات، کابل و بامیان - کتابخانه هایی با همکاری رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران، ایجاد شده و یا با هزاران جلد کتاب تجهیز شده است.

در واقع، ایران از آن دست کشورهایی است که به دنبال تحولات جدید در افغانستان، ظاهراً به تامین و گسترش رابطه فرهنگی با افغانها بهای زیاد داده است.

دهها دانشجوی افغان برای ادامه تحصیل در این سالها به ایران رفته و شمار زیادی از روزنامه نگاران افغان نیز برای تبادل تجارب به ایران سفرهایی کرده اند.

برعلاوه آن، گفته می شود چندین مدرسه دینی و فرهنگی و شماری از رسانه های تصویری و چاپی با حمایت مالی ایران در افغانستان راه اندازی شده و برخی کتابهای نویسندگان افغان هم با پول سفارت ایران چاپ می شود.

با این حال، رفته رفته هزاران جلد کتاب دینی، علمی، اجتماعی و فنی نوشته یا ترجمه ایرانیان، به یک منبع اصلی تحقیق و مطالعه جوانان افغان تبدیل شده است.

'موثر'

حسینعلی جاهد از دانشجویان افغان در مزارشریف آنچه را کمکهای فرهنگی ایران به افغانستان و تلاشهای این کشور در راستای پویایی زبان فارسی می خواند، می ستاید و می گوید افغانستان در مرحله ای نیست که دانش و تکنولوژی روز را بطور موثر بدون کمک ایران دریافت کند.

آقای جاهد این نفوذ فرهنگی ایران در افغانستان را یک تهاجم فرهنگی نمی داند و تاکید دارد که مردمان این دو کشور، با پیشینه فرهنگی و زبان واحد در قلمروهای مختلف زندگی می کنند و باید به یکدیگر یاری رسانند.

اما برخلاف نظر این دانشجوی افغان، گروهی دیگر از روشنفکران ولایت بلخ نسبت به اقداماتی که دولت ایران در عرصه فرهنگ در افغانستان انجام داده، دید مثبتی ندارند.

اسماعیل و خسرو دو جوان مزارشریف می گویند پول هایی که ایران در عرصه فرهنگی در افغانستان مصرف می کند، بیشتر با اهداف غیرفرهنگی هزینه می شود.

'نفوذ سیاسی'

برخی آگاهان افغان هم ابراز شک و تردید می کنند که این کمکها، به خاطر رشد فرهنگ افغانستان باشد.

فرید حکیمی روزنامه نگار در بلخ می گوید حکومت ایران با تحکیم روابط فرهنگی با افغانستان می خواهد به نحوی نفوذ سیاسی خویش را در این کشور گسترش دهد.

او می گوید: "هیچ گربه ای برای رضای خدا موش نمی گیرد. ایران هم اگر کتاب در اختیار مردم افغانستان قرار می دهد، همه اش درباره نظام ولایت فقیه است و یا هم مطالبی در تقویت نظام جمهوری اسلامی ایران و تبلیغ اهداف آنهاست."

گرچه مقامات ایرانی که این کمکها را انجام داده اند، هدف خود را تلاش برای رشد فکری افغانها خوانده اند، ولی شماری از فرهنگیان افغان باور دارند که نباید اجازه داد از نام فرهنگ استفاده سیاسی شود.

بازگشت به صفحه افغانستان