17:33 گرينويچ - جمعه 11 مه 2007 - 21 اردیبهشت 1386
محمد کاظم کاظمی
شاعر و نویسنده افغان از محل برگزاری جشنواره در سبزوار
جشنواره ريشههای مشترک دو ملت ايران و افغانستان
هنرمندان و پژوهشگرانی از افغانستان و ايران، برای بازيابی ريشههای مشترک فرهنگی ميان دو کشور، در سبزوار در خراسان رضوی گرد آمدند.
اين گردهمايی، در قالب "جشنواره ريشههای مشترک ايران و افغانستان" بود که در تالار استاد شريعتی دانشگاه تربيت معلم سبزوار برگزار شد.
جشنواره در دو روز ۱۸ و ۱۹ ارديبهشت (ثور) ۱۳۸۶ از سوی دانشگاه تربيت معلم سبزوار و با همکاری انجمن دانشآموختگان افغانستان، کانون روزنامه نگاری و گفتگوی تمدنها و بعضی نهادهای فرهنگی ديگر، برگزار شد
دبير جشنواره، آصف مبلغ، دانشجوی افغان اين دانشگاه بود و مديريت علمی آن را دکتر مهيار علوی مقدم از استادان دانشگاه تربيت معم سبزوار برعهده داشت. مجريان جلسه، آقايان معينی و وفا گويندگان راديو ايران و راديو دری بودند و انتخاب دو مجری از دو کشور، تنوع و جذابيتی به برنامه بخشيده بود.
در اين جشنواره، مشترکات فرهنگی ايران و افغانستان در قالب فيلم کوتاه، عکس، شعر و مقاله به تصوير کشيده شد، و اينها آثاری بود که طی يک فراخوان عمومی، به جشنواره رسيده بود.
قبل از ظهر روز اول، به افتتاحيه اختصاص داشت. در اين بخش، پس از مراسم نمادين حمل پرچمهای دو کشور توسط کودکانی ملبس به لباس محلی نقاط مختلف هر کشور، دکتر حسين جليلوند (معاون دانشگاه تربيت معلم)، آصف مبلغ (دبير جشنواره) و محمديوسف اعتبار (سرکنسول افغانستان در مشهد) سخنرانی کردند و پيام سرپرست سفارت افغانستان قرائت شد.
بخش ويژه و ابتکاری اين بخش جلسه، تجليل از هنرمند صاحبنام سينمای ايران، عزتالله انتظامی بود. انگيزه اين تجليل، اقدام انساندوستانه انتظامی در جلب کمکهای مردم ايران به کودکان آواره و جنگزده افغانستان در چند سال پيش بود.
او در سال ۱۳۸۰ در مراسمی که برای بزرگداشتش در تهران برگزار شده بود، اعلام کرد که به خاطر کمک به کودکان جنگزده، به ميان مردم خواهد رفت و به دست خود از آنان ياری خواهد خواست. اين تصميم او، به يک حرکت مردمی بدل شد و اعلام يک روز برای کمک به مردم افغانستان در ايران را در پی داشت.
عزت الله انتظامی در سخنرانیاش در اين بخش از برنامه، به شرح آن ماجرا و انگيزههای خويش برای آن پرداخت. پس از آن، هدايايی از سوی نهادهای دستاندرکار، به او تقديم شد.
تجليل از عزتالله انتظامی، با نمايش آخرين فيلم او، «مينای شهر خاموش» (به کارگردانی ميرشهاب رضويان) و پرسش و پاسخی با حضور کارگردان و بازيگر در بعد از ظهر همان روز، خاتمه يافت.
در کنار تجليل از هنرمند برجسته عزتالله انتظامی، جا داشت که از بعضی ديگر سينماگران ايرانی که به طور ويژهای به افغانستان پرداخته بودند نيز به صورت حضوری يا حداقل غيرحضوری و با ياد کردی از تلاشهای آنان، تقدير شود.
شعر، يکی ديگر از جلوههای اين اشتراک فرهنگی است و به همين سبب، شامگاه روز اول، به شب شعری با اشتراک شاعران دو کشور اختصاص يافت.
در اين بخش، شعرهايی از سيدابوطالب مظفری، حسين حيدربيگی، غلام رضا ابراهيمی، امانالله ميرزايی، علی جعفری، معصومه احمدی، فاطمه سجادی، رحيمه ميرزايی و معصومه موسوی از افغانستان و مرتضی اميری اسفندقه، جواد کليدری، عباس کرخی، جواد لگزيان و... از ايران را شنيديم.
شب شعر، توأم بود با موسيقی سنتی ايران و افغانستان، که در اين ميان اجرای آهنگهای افغانی توسط مهرداد هويدا آوازخوان ايرانی، جذابيتی ويژه داشت.
هويدا پيش از اين نيز در اجرای موسيقی افغانی شهرتی داشته و مجموعهای از آثارش در اين زمينه منتشر شده است.
روز دوم، به واقع زمان ارائة محصولات علمی جشنواره بود. در اين بخش، چند تن از پژوهشگران و استادان دانشگاه ايران و افغانستان، مقالاتی دربارة مشترکات فرهنگی و تاريخی دو کشور ارائه کردند که از اين ميان میتوان به دکتر مهيار علوی مقدم، دکتر سرور مولايی، دکتر محسن مدير شانهچی، فرامرز صابر مقدم، دکتر عفت مستشارنيا، محمدرضا مرواريد و دکتر حسن هاشمی اشاره کرد.
اغلب سخنرانان، بر اين تأکيد داشتند که افت و خيزهای سياسی و انفکاک دو کشور از همديگر توسط مرزهای رسمی، نبايد اين ريشههای مشترک را به فراموشی بسپارد.
از ديگر برنامههای جشنواره، بايد به برپايی يک نمايشگاه عکس از آثار باستانی دو کشور و نمايش چند نماهنگ (کليپ) جذاب اشاره کرد.
بالاخره پايان بخش اين جشنواره، مراسم اختتاميه بود با پخش فيلمهای کوتاه برگزيده، سخنرانی دکتر اسلامی (مديرکل امور فرهنگی وزارت علوم ايران)، اجرای موسيقی سنتی و اهدای جوايز به برگزيدگان مقاله، فيلم، عکس و پيام کوتاه.
جشنواره در فضايی بسيار صميمی برگزار شد و زمينه خوبی بود برای آشنايی و ارتباط بيشتر اهل تحقيق و هنر دو کشور؛ اما بعضی ناهماهنگيها در اجرای برنامه وجود داشت که به سبب آن، بعضی شاعران از شعرخوانی بازماندند و ارائه بعضی مقالات با کمبود وقت روبرو شد.