|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
مجاهدين بعد از ده سال: تفاهم به جای تقابل
در حاليکه در افغانستان گروههای مختلف سياسی، به ويژه مجاهدين سابق برای رسيدن به يک تفاهم سياسی تلاش می کنند، ده سا ل پيش در چنين روزهايی، در کابل، بين برخی از همين گروهها جنگ خونين قدرت جريان داشت. در اثر اين جنگها که نزديک به پنج سال ادامه داشت، بخش وسيعی از شهر کابل ويران شد و دهها هزار نفر کشته شدند. ويليام ريو (William Rive) از خبرنگاران بين المللی بی بی سی در کابل، از نزديک شاهد اوضاع بود.
او خاطره آن شبها و روزها را اينگونه بيان می کند: "خوب به ياد دارم که صبح يکی از روزهای اولين هفته ماه ژانويه سال 1994 ميلادی بود که در اثر صداهای مهيب انفجارهای وحشتناک، از خواب بيدار شدم؛ تصور هرچيزی می رفت، ولی نتيجه اين بود که ژنرال دوستم از حمايت برهان الدين ربانی رييس جمهور وقت دست برداشته و با نخست وزير ناراضی گلبدين حکمتيار ائتلاف کرده بود." افراد اين دو، بر سنگرهای سربازان حامی آقای ربانی و فرمانده مسعود حمله کرده بودند، جنگ سختی بود که صدها تن غير نظامی در آن کشته يا مجروح شده بودند. ترس و وحشت کابل را فراگرفته بود، بيمارستانها مملو از مجروحان و کشته شدگان بود، شهروندان کابل در حاليکه کوله بارهايی از بساط روزانه شان را به دوش می کشيدند، در جستجوی محل امنی بودند اما هيچ جا ايمن نبود، هر طرف راکت می خورد ، هواپيماها بمباران می کردند و گلوله های سربی هم بدون تبعيض سينه ها را می شکافت."
به گفته ويليام ريو، ده سال قبل، اين شهر به پايگاهها و سنگرهای گروههای در گير تقسيم شده بود، در محلات جنوب آن افراد وابسته حزب اسلامی گلبدين حکمتيار، در سمت غرب نيروهای حزب وحدت اسلامی، در مناطق جنوب غرب رزمندگان تحت امر ژنرال عبدالرشيد دوستم رهبر جنبش ملی اسلامی و در قسمت شمال شرق شهر افراد جمعيت اسلامی به رهبری برهان الدين ربانی و به فرماندهی احمد شاه مسعود قرار داشتند. ويليام ريو می گويد که اين گروهها با سنگين ترين سلاحها از هوا و زمين مواضع يکديگر را در هم می کوبيدند. در نخستين هفته ماه ژانويه سال 1994، گروه جنبش ملی اسلامی به رهبری ژنرال دوستم دست از حمايت جمعيت اسلامی برداشته و با حزب اسلامی به رهبری حکمتيار پيوست که در نتيجه آن جنگ سختی آغاز شد. خبر نگار بی بی سی از نتيجه اين جنگ چنين می گويد: " در پايان سال 1994 ميلادی، ما با کمک صليب سرخ جهانی ارقام دقيقی را دريافتيم که نشان می داد در آن سال، در اثر جنگ ميان گروهها اسلامی رقيب، از هر شش نفر شهروند کابل يک نفر کشته يا زخمی شده بودند و شهر کابل هفتاد درصد آسيب ديده بود." او می افزايد: "می توان گفت که در تناسب با افراد مسلح، غير نظاميان تلافات بيشتری داشتند، آمار دقيق نشان می دهد که تنها در همين سال 50 هزار نفر غير نظامی کشته شده بود." در جريان اين جنگها جامعه بين المللی، افغانستان را به فراموشی سپرد و حتی سازمان ملل متحد کارمندان خارجی اش را از اين کشور خارج کرده بود. آقای ريو می گويد که هنگامی که در سال 1997، طالبان بخش زيادی از افغانستان را تصرف کردند، اين گروهها توان نظامی شان را از دست داده بودند و به شدت ضعيف شده بودند. به باور ويليام ريو، در سال 2001 ميلادی هنگاميکه ائتلاف بين المللی به رهبری آمريکا عليه طالبان و متحدانش وارد جنگ شد، گروههای مجاهدين يکبار ديگر تقويت شدند. او معتقد است که حالا يکبار ديگر همان گروهها، باعث بروز مشکلات سياسی و امنيتی ديگر شده اند. اما آيا باز هم اين گروهها مانند سالهای دهه نود ميلادی، با ايجاد ائتلافهای جديد خاطرات همان سالها را تکرار خواهند کرد؟ خبرنگار بين المللی بی بی سی می گويد: "باز هم جنگ هايی شده است (بعد از سقوط طالبان). به طور مثال در شمال ميان افراد وابسته به ژنرال دوستم و يکی از فرماندهان مارشال فهيم (فرمانده عطا محمد ) جنگهايی صورت گرفته است و در برخی مناطق هم فرماندهان به جدالهای لفظی پرداخته اند، اما به باور من رهبران گروهای نظامی اکنون ديگر تمايلی به جنگ ندارند، چون حالا آمريکايی ها با جنگندههای B52 و سلاحهای مدرنشان هنوز اينجا هستند، فرماندهان نمی خواهند خود را با آنها در گير کنند يا به اصطلاح از صحنه کنار زده شوند." با وجود چانه زنی های سياسی شديد در لويه جرگه اينبار احزاب سياسی برای رسيدن به تفاهم تلاش می کنند و اين مساله نشان می دهد که اينبار احزاب و گروههای مختلف، زير فشار نيرو های بين المللی، برای حل اختلافات شان به جای دست بردن به سلاح و نيروهای نظامی راه گفتگو و مذاکره را در پيش گرفته اند. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||