شکایت‌های انتخاباتی افغانستان چگونه بررسی می‌شود؟

به روز شده:  16:14 گرينويچ - 11 مه 2014 - 21 اردیبهشت 1393
  • اعضای کمیسیون شکایات انتخاباتی

    ۸۲۵ شکایت، شش جلسه

    کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی از دهم تا هجدهم ثور/اردیبهشت شش جلسه علنی را برای بررسی شکایت‌های انتخاباتی برگزار کرد.

    در این جلسه‌ها ۸۲۵ شکایت بررسی شد که با سرنوشت صدها هزار رای انتخابات شانزدهم حمل/فروردین ربط داشتند. از جمله در جلسه اول به ۹ مورد شکایت رسیدگی شدکه درباره ۲۳۴۶۷۴ رای بود.

    در جلسه‌های بعدی تعداد شکایت‌های بررسی شده از این قرار بود: جلسه دوم ۱۳۱، جلسه سوم ۲۵۰، جلسه چهارم ۷۴، جلسه پنجم ۲۴۰ و در جلسه ششم ۱۲۱ شکایت.

    شکایت‌هایی که در ششمین جلسه این کمیسیون بررسی شد، در مورد نتایج مقدماتی انتخابات از سوی نامزدها در این نهاد ثبت شده بود.

    بقیه شکایت‌ها از سوی نامزدها علیه سایر نامزدهای رقیب، حامیان و ستادهای آنها و همچنین برخی از کارمندان کمیسیون مستقل انتخابات مطرح شده بودند.

  • نمایندگان نامزدها

    افتخار یا نمایش؟

    این جلسه‌ها در یکی از تالارهای مجلل هتل پنج‌ستاره اینترکانتیننتال برگزار شد که در آن نمایندگان نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری، نهادهای ناظر داخلی و خارجی و خبرنگاران حضور داشتند.

    برخی از تلویزیون‌های محلی جریان رسیدگی به شکایت‌های انتخابات را به صورت زنده پخش کردند.

    عبدالستار سعادت، رئیس کمیسیون شکایات انتخاباتی برگزاری جلسه‌های علنی برای رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی را "بی‌سابقه" و مایه "افتخار" دانسته است.

    اما برخی این جلسه‌ها را "نمایشی" دانسته‌اند تا با برگزاری علنی آن انتقادهایی که علیه این کمیسیون مطرح شده، کمرنگ شود. پیش از این، شماری از منتقدان از شیوه کار این نهاد انتقاد کرده بودند.

    برخی از اظهارات آقای سعادت رئیس این کمیسیون و به‌ویژه تاکید او مبنی بر این که تقلب در انتخابات به گونه گسترده صورت گرفته، به این انتقادها بیشتر دامن زد.

  • نماینده عبدالله عبدالله در حال دفاع

    بررسی، نه صدور حکم

    در این شش جلسه هیچ تصمیمی درباره شکایت‌ها و آرای مورد بحث در این شکایت‌ها اتخاذ نشد. بررسی شکایت‌ها عبارت بود از طرح شکایت و دفاعیه نمایندگان نامزدها از موضع خود در قبال این شکایت‌ها.

    در هر جلسه دبیر کمیسیون شکایت‌هایی را که قبلاً ثبت شده بود، می‌خواند و در صورت لزوم نماینده‌های نامزدها به دفاع می‌پرداختند و در مواردی که شکایت علیه کمیسیون انتخابات مطرح بود، توضیحات کتبی این نهاد در جلسه خوانده می‌شد.

    به طور کلی برای بررسی شکایت‌ها فرصت کمی اختصاص داده می‌شد. هر جلسه تنها چند ساعت وقت را در برمی‌گرفت و برای بررسی هر شکایت دقایق محدودی در نظر گرفته می‌شد.

    شمار شکایت‌هایی که در این روزها بررسی شد هم بیانگر این موضوع است. به عنوان مثال، در جلسه سوم ۲۵۰ و در جلسه پنجم ۲۴۰ مورد شکایت بررسی شدند.

    در جلسه نخست که ۹ مورد شکایت بررسی شد، مربوط به سرنوشت ۲۳۴۶۷۴ رای بود. این آرا در نهایت بی‌اعتبار شناخته شد. پیش از آن کمیسیون انتخابات هم رای به بی‌اعتباری آنها داده بود.

  • روی میز: پرونده‌های شکایات

    'عجله'

    عزیز آریافر، عضو کمیسیون شکایات انتخاباتی هم تایید کرد که وقت در نظر گرفته شده برای بررسی شکایات با توجه به پیچیدگی شکایت‌ها و مراحل رسیدگی به آنها، کافی نیست.

    او افزود: "اگر ما براساس طرزالعمل این کار را انجام می‌دادیم، اساساً دشوار بود که در این مدت حتی ده صندوق را ابطال کنیم. من تایید می‌کنم که در رسیدگی به شکایت‌ها و تصمیم‌گیری‌ها عجله صورت گرفته است. این می‌تواند با عدالت انتخاباتی متباین باشد."

    آقای آریافر می‌گوید که هرچند در قانون بر علنی بودن تمام مراحل رسیدگی به شکایات انتخاباتی تاکید شده، اما برخی از اعضای این کمیسیون صدور حکم نهایی درباره این شکایت‌ها را به معنای اعلام نتایج نهایی انتخابات می‌دانند که از صلاحیت کمیسیون انتخابات است و نه کمیسیون شکایات.

    کمیسیون شکایات جلسه صدور حکم خود را غیرعلنی برگزار می‌کند و احکام خود را به صورت کتبی به کمیسیون انتخابات اعلام می‌کند که آن را در نتایج نهایی انتخابات اعمال می‌کند.

  • معیارهای ابطال آرا

    مطابق "لایحه بررسی و تشخیص اعتبار آراء"، دو نوع معیار برای ابطال و بی‌اعتبار اعلام کردن آرا وجود دارد:

    معیار اول شامل مواردی می‌شود که ناشی از اختلال در روند رای‌گیری هستند:

    ۱. استفاده از زور و اعمال محدودیت در رای‌گیری

    ۲. تصرف مواد انتخاباتی از سوی نامزد یا حامیانش

    ۳. استفاده از سلاح برای اختلال در روند رای‌گیری

    ۴. استفاده از کارت رای‌دهی دیگران

    ۵. استفاده از پول به هدف اعمال نفوذ در روند انتخابات

    ۶. استفاده از اسناد جعلی

    ۷. پنهان‌کاری به هدف کتمان حقیقت

    ۸. تحریک افراد برای انجام تقلب یا تخلف

    ۹. تقلب

    ۱۰. استفاده از وسایل نظامی به هدف ترساندن رای‌دهندگان

  • معیارهای ابطال آرا

    معیار دوم شامل موارد فنی مربوط به برگه‌های رای‌گیری و سایر اسناد انتخاباتی می‌شود:

    برگه رای در حالات زیر بی‌اعتبار دانسته می‌شود:

    ۱. نداشتن مهر رسمی کمیسیون

    ۲. علامت داشتن در مقابل بیش از یک نامزد

    ۳. موجودیت علامت‌های مشابه در برگه‌ها

    ۴. موجودیت بیش از ۶۰۰ برگه رای در یک صندوق

    ۵. نبود فرم نتایج در بین صندوق

    ۶. عدم مطابقت فرم نتایج و تعداد برگه‌های رای

    ۷. عدم مطابقت برگه نتایج در بین صندوق با کپی نتایجی که در دست ناظران است

    ۸. باز کردن صندوق رای خلاف قانون

    ۹. عدم مطابقت کد قفل صندوق با یادداشت ناظران

    ۱۰. برگه‌های رای قات/تا نشده باشد

    ۱۱. برگه‌های رای از بسته آن جدا نشده باشد

    ۱۲. انداختن رای خارج از زمان تعیین شده به صندوق

    ۱۳. خط خوردگی اعداد برگه نتایج رایگیری

    ۱۴. نبود کیسه‌های محافظتی اسناد مرکز رایگیری در صندوق

  • کمیسیون مستقل انتخابات

    صلاحیت بررسی آرا منحصر به کمیسیون شکایات نیست. کمیسیون مستقل انتخابات هم صلاحیت بررسی، قرنطینه کردن و تشخیص آرای بی‌اعتبار را دارد.

    اما در نهایت، باید کمیسیون رسیدگی به شکایت‌ها درباره آرایی که کمیسیون انتخابات تصمیم‌گیری کرده، حکم صادر کند.

    کمیسیون انتخابات در تمام مراحل شمارش اعتبار آرا را می‌سنجد. در هر مرحله‌ای که اعتبار آنها مورد تردید باشد، به کمیسیون شکایات انتخاباتی فرستاده می‌شود.

    آرا در مرکز ملی شمارش به دقت بررسی می‌شوند و پس از طی مراحل طولانی و پیچیده برای توحید و اعلام نتیجه آماده می‌شود.

  • مرکز ملی شمارش آرا

    این مرکز در داخل محوطه کمیسیون مستقل انتخابات است. یک تالار بزرگ به این مرکز اختصاص یافته که صدها نفر در آن کار می‌کنند. در عکس گوشه‌ای از این مرکز دیده می‌شود که محل آرشیو کردن و توحید کردن آرا است. این محل با دیوارهای سیمی از بخش‌های دیگر تالار متمایز شده که به شدت از آن محافظت می‌شود.

    اعتبارسنجی آرا عمدتاً در این مرکز صورت می‌گیرد. هر نوع مشکل فنی که اعتبار آرا را زیر سوال ببرد، در این جا بررسی می شود. در صورتی که صحت آرا مورد تردید باشد، مدیران دبیرخانه کمیسیون انتخابات آنها را جدا می‌کنند و به اعضای ارشد کمیسیون گزارش می دهند.

    اگر این آرا نیاز به بررسی و صدور حکم کمیسیون شکایات انتخاباتی داشته باشد، آنها را کمیسیون به این نهاد می‌فرستد.

    پس از بررسی کامل شکایات و آرای مشکوک و صدور حکم از جانب کمیسیون شکایات در مورد هر یک از آرای مشکوک، نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری اعلام می‎شود.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.