از 'شبخند' تا 'تله موش'، طنز روی صحنه در رسانه های افغانستان

به روز شده:  18:20 گرينويچ - پنج شنبه 01 سپتامبر 2011 - 10 شهریور 1390
آصف جلالی مجری برنامه شبخند

آصف جلالی می گوید او از برنامه اش دو هدف دارد، انتقاد برای اصلاح و خلق لحظه شاد

برنامه "طنز روی صحنه" که در غرب به آن "استند آپ کمدی" می گویند اخیرا در افغانستان نیز باب شده و یکی از برنامه های پر بیننده در تلویزیونهای خصوصی افغانستان است.

برای تهیه گزارشی به استدیویی یکی از این تلویزیونها رفتم سالن پر بود از بیننده های دختر و پسر همه خوش بودند و کف می زدند. گوشه ای از سالن مه و غبار مصنوعی پخش می شد و کف زدنها برای کاکا آصف، یکی از طنزپردازان افغانستان بیشتر و بیشتر می شد.

طنز روی صحنه یا همان استندآپ کمیدی بازار سر به سر گذاشتن سیاسی را در افغانستان گرم کرده است. رسمی که در فرهنگ مردم افغانستان رایج نبوده است.

یکی از این برنامه ها که نستبا پر طرفدار نیز هست، برنامه "شبخند" است که از تلویزیون "یک" افغانستان پخش می شود.

آصف جلالی، مشهور به "کاکا آصف"، مجری این برنامه است. شیوه اجرای برنامه هم طوری است که طنزپرداز پشت سر هم طنز می گوید و شوخی می کند، گاهی تنها و گاهی هم با میهمانی که در استدیو با خود دارد، از سیاستمداران گرفته تا چهره های شناخته شده فرهنگی، بازیگر سینما و حتی و آوازخوان و موسیقی دان.

مهمانها اغلب مرد هستند اما گاهی زنانی هم هستند که بدون هراس از شوخی های کاکا آصف، مهمان برنامه شبخند می شوند.

صدیقه معیار نورستانی، اولین بانوی کوهنورد افغانستان، یک از آنهاست که مهمان برنامه شبخند بوده است. او می گوید، خیلی اهل طنز نیست ولی دوست دارد با شرکت در این برنامه، دختران افغان را تشویق کند تا جرأت حضور در چنین عرصه هایی را بیابند.

"تلک" (تله موش)، برنامه طنز دیگری است که تلویزیون "نورین" پخش می کند. این برنامه بخاطر شوخی هایی که گاه از خط قرمز رد می شود، سیاست مداران را عصبانی و در نتیجه با محدودیت هایی روبرو کرده است. دوربین های این شبکه گاهی به خاطر پخش این برنامه از آن، اجازه ورود به مجلس یا کاخ ریاست جمهوری را ندارند.

مثلا، یکی از برنامه های "تله موش" دعوای اعضای مجلس افغانستان را تصویر می کرد که بصورت مسابقه کشتی درآمده بود. نمونه ای دیگر آن طنزی در مورد واردات جلیقه های انتحاری از پاکستان به افغانستان بود.

عثمان عقرب، نویسنده طنزهای این برنامه، معتقد است که طنز سیاسی در افغانستان محصول دوران بعد از حملات ۱۱ سپتامبر است: "هرچند هنوز با مشکلاتی چون تهدید مستقیم و غیر مستقیم از طرف گروه هایی مواجه می شویم، احساس می کنم که طنز سیاسی امروز افغانستان جایگاه خود را یافته است."

با وجود همه انتقاد ها و عصبانیت ها، محبوبیت برنامه ها ی طنز تلویزیونی در افغانستان به حدی است که حالا بعضی از سیاستمداران با پای خودشان به استودیوها می آیند تا در این برنامه شرکت کنند.

هنگام اجرای برنامه شبخند، شماری از افغانها نیز در استدیو حضور دارند

رمضان بشردوست، عضو مجلس افغانستان، یکی از اولین سیاستمدارانی است که در یکی از برنامه های طنزی "شبخند" شرکت کرده و از این کار خوشحال است: "برنامه های طنز واقعا سرگرم کننده است ولی در عین حال خطرناک، چون ممکن هر لحظه به دام طنزپرداز بیفتی."

به عقیده آقای بشردوست، چیزی که امروز افغانستان به آن نیاز دارد و طنز در رسیدن به آن کمک می کند، از بین بردن "ترس" است تا همه انتقاد پذیر باشند و برای اصلاح جامعه گام بردارند.

ولی طنز در افغانستان چه راهی را پیموده تا امروز بتواند در یک برنامه زنده تلویزیونی سیاستمداران را نیز مهمان کند؟

طنز در افغانستان با چاپ جریده ترجمان در سال ۱۳۴۷ خورشیدی آغاز شد. گاهی به دلیل سانسورهایی که وجود داشت، این طنزها به نام "یاوه سرایی های قلم و یا دیوانگی های قلم" چاپ می شد.

زمانی هم در رادیو کابل برنامه ای به نام "میرزا قلم" اجرا می شد که یک برنامه پرطرفدار نیز بود، اما در همه این موارد سیاست مداران و دولت مردان در امان بودند. در حالیکه حالا بیشتر طنز ها سیاسی است و هدف آن سیاستمداران و دولتمردان است.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.