به روز شده:  15:42 گرينويچ - شنبه 09 مه 2009 - 19 اردیبهشت 1388

تم، مجله سینمایی افغانستان

مجله تم

"تم" مجله ای است که به تازگی به سایر رسانه ها در این کشور پیوسته و ویژه سینما و ادبیات است

تولد هر نشریه در جهان سوم ما به مثابه تولد آزادی است، همچنان که بستن هر نشریه به مانند کشتن آزادی.

عزت الله فولادوند در مقدمۀ « جامعۀ باز و دشمنان آن » از قول پوپر می نویسد وقتی در سال 1935 از اتریش گرفتار دیکتاتوری، برای نخستین بار به انگلستان سفر کرد و وارد لندن شد، احساس کرد پنجره بازی برای نفس کشیدن یافته است.

احساس « جامعۀ باز » از همان جا در جان او جای گرفت سرانجام نام کتابش شد. کتابی که در نیم قرن گذشته همواره یکی از بحث انگیزترین کتابها در جامعۀ جهانی بوده است.

این مقدمه را گفتم که بگویم یک نشریۀ تازه در افغانستان متولد شده که همان احساس پنجرۀ باز را به آدم می دهد. خوشبختانه جامعۀ افغان فرصت آن را یافته است که - اگر ظرفیت های درونی اش بگذارد - به قافلۀ جامعۀ باز بپیوندد.

چنانکه تا اینجای کار، با توجه به حضور تلویزیون های متعدد در بخش خصوصی و انتشار روزنامه ها و نشریات گوناگون و مهمتر از همه حضور خبرنگاران خبرگزاری ها و رادیو و تلویزیون های جهان در آن کشور، می توان گفت دست کم در زمینۀ ارتباط جمعی افغانستان این رویداد فرخنده اتفاق افتاده است.

"تم" ، ماهنامه ای که از آن سخن در میان است در اولین شمارۀ خود - از روی جلد گرفته تا مطالب و محتوا - یک مجلۀ سینمایی به نظر می رسد که گوشۀ چشمی هم به ادبیات دارد. مجله ای است که ظاهرا عزم خود را جزم کرده تا تلاش خود را وقف سینمای افغانستان کند. یادداشت سردبیر هم که در آغاز مجله آمده، چنین چیزی را نشان می دهد بی آنکه به صراحت آن را بیان کند.

این خود برای ما ایرانی ها که به موضوع از دور نگاه می کنیم نشان دهندۀ آن است که صنعت سینمای افغانستان باید به جایی رسیده باشد که بتواند برای خود ارگانی هرچند غیر رسمی دست و پا کند اما محتوای مجله و بحث هایی که دربارۀ سینمای افغانستان در آن آمده، چنین چیزی را نشان نمی دهد.

خوشبختانه جامعۀ افغان فرصت آن را یافته است که - اگر ظرفیت های درونی اش بگذارد - به قافلۀ جامعۀ باز بپیوندد.

بحث های سینمایی ماهنامه همه خواندنی است. « خیانت ممنوع » نوشتۀ سلما رفیعی که آثار اکی کوریسماکی، فیلمساز فنلاندی را به بحث می گذارد؛ یک شخصیت فنلاندی، ترجمۀ هما توسلی که دربارۀ همان فیلمساز نگارش یافته؛ « میلیونر زاغه نشین » که سینمای هند را به تصویر می کشد؛ « سکوت را ترجیح می دهم به بد گفتن یا ضعیف گفتن » که گفتگوی خوبی با همایون مروت کارگردان سینمای افغان است، به اضافۀ آنچه دربارۀ هیچکاک چاپ شده، همه بحث هایی هستند که خواننده نمی تواند بی اعتنا از کنارشان بگذرد.

در واقع محتوای مجله خوب و غنی تهیه شده اما بحث هایی که به سینمای افغانستان می پردازد از جمله « نگاهی به سینمای 87 افغانستان » نوشتۀ ملک شفیعی و نیز گفتگو با انجینیر لطیف رئیس افغان فیلم، نشان دهندۀ آن نیست که سینمای افغانستان از چنان رشد و توسعه ای برخوردار شده باشد که بتواند یک ماهنامه غنی و جاندار را حمایت کند.

گفتگو با زبیر فرغند که با عنوان « ما شاهد جان دادن سینما هستیم »، روی عکس جانداری از ویرانه های ساختمان سینما تیاتر افغانستان چاپ شده، نیز نشان دهندۀ آن است که سینمای افغانستان هنوز جانی به خود نگرفته است.

تم، علاوه بر سینما همانگونه که اشاره شد به ادبیات نیز پرداخته است. شعری از برتولت برشت، داستانی از سیلور استاین از جمله مطالب ادبی نخستین شمارۀ تم به شمار می آیند.

دو مقاله « آینده و نو » نوشتۀ پیمان وهاب زاده و « تلویزیون به مثابه یوتوپیا » نوشته صالح نجفی نیز نشان دهندۀ توجه نویسندگان افغان به مقولات فلسفی و جامعه شناسی وسایل ارتباط جمعی است.

مجله "تم" از سوی باشگاه سینمایی افغانستان در کابل چاپ شده است

از نکات جالب ماهنامه آن است که زبان بسیاری از مقالات به فارسی ایران، نزدیک است، همانگونه که زبان پاره ای دیگر به فارسی افغانستان. شاید بتوان نتیجه گرفت بعد از اتفاقاتی که در سی سال اخیر در افغانستان روی داده، زبان نگارش دو کشور هر روز به هم نزدیک تر می شود. حتا شاید بتوان پیش بینی کرد که به علت گسترش رسانه های همگانی و رفت و آمد زیاد میان دو کشور به زودی زبان مکتوب دو کشور، یکنواخت خواهد شد و تفاوت تنها در لهجه ها و لحن های نقاط مختلف باقی خواهد ماند.

عکس ها، آرایش صفحات، طرح روی جلد و هر چیز دیگر ماهنامه خوب و عالی است اما چیزی که دریافتنی نیست این است که چرا نام انگلیسی "تم" برای نشریه برگزیده شده است. هر نام فارسی دری می توانست نام رساتری برای یک نشریه فارسی زبان باشد.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.