BBC HomeExplore the BBC
This page was last updated in March 2006We've left it here for reference.More information

30 July 2014
Accessibility help
Text only
Blas Banner
spacer

BBC Homepage

BBC NI
Radio Ulster


Contact Us

Like this page?
Send it to a friend!

 
Science

ENVIORNMENT

road safetySábháilteacht bhóthair / Road safety

Ní hí Éire an tír is measa san Eoraip i dtaca le sábháilteacht bhóthair di, ach ní hí is fearr ach an oiread; maraítear tuairim is 129 in aghaidh gach milliún duine gach bliain. Maraítear 210 sa Ghréig ach ní maraítear ach 93 in aghaidh gach milliún sa Ghearmáin.

De réir staitisticí ó Chonstáblacht Ríoga Uladh, tá líon na ngluaisteán i dTuaisceart Éireann ag dul i méadaíocht ó bhliain go bliain ó níos mó ná 35,000 sa bhliain 1931 go chomhair a bheith 700,000 sa bhliaini 1997. Sin méadú 20 uair.

Ach san am chéanna, tá líon lucht gortaithe méadaithe deich n-uaire, líon na dtaismí méadaithe fá chúig agus níl méadú suntasach ar bith, féadaim a rá, i líon na marbh ar na bóithre.

Sin léiriú, sílim, ar an dul chun cinn atá déanta i gcúrsaí sábháilteachta le seachtó bliain, a bhuíochas sin ar theicneolaíocht agus taobh thiar den teicneolaícht sin, an eolaíocht féin.

Mar shampla, tá coscáin níos fearr i ngluaisteáin anois agus laghdaíonn sin an luas lena mbualann carr amháin carr eile. Tá stiúir i bhfad níos cinntí i ngluaisteáin a fhágann i gcumas an tiománaí taisme a sheachaint. Agus tá na fuinneoga níos mó agus níos trédhearcaithe, ag ligeann don tiománaí contúirt a fheiceáil go luath.

Agus nuair a tharlaíonn taisme, tá dearadh ar ghluaisteáin a laghdaíonn déine na taisme; ionsúnn an carr cuid de fhuinneamh na taisme agus fágann sin na daoine sa charr níos sábháilte ná mar a bhí roimh ré.

Ach fiú agus an dul chun cinn seo déanta, is olc an rud é go maraítear tuairim is 150 duine gach bliain anseo i dTuaisceart Éireann. Agus, níos measa ná sin, ní bhíonn muid ró-bhuartha faoi. Tá níos mó daoine marbh ar bhóithre na háite seo le tríocha bliain anuas ná mar a maraíodh sna Trioblóidí.

Má tá biseach le teacht ar na huimhreacha seo, caithfear smaoineamh réabhlóideach a chur i bhfeidhm. Caithfimid, amach anseo, stiúir na gcarranna a fhágáil faoi ghléas éigin nach bhfuil daonna.

Tá mé féin cinnte go mbeidh micreaphróiseálaí i ngach gluaisteán agus go mbeidh an próiseálaí sin i dteagmháil le ríomhairí cumhachtacha a dhéanfaidh beagnach gach cinneadh sa ghluaisteán.

Ní bheidh le déanamh againn ach cnaipe a bhrú agus suí siar. B’fhéidir nach maith an rud é i dtaca lenár bhféiniúlacht nó neamhspéachas féin de ach muna dtarlaíonn sé, beidh orainn slán a fhágáil le córas iompar príobháideach agus i bhfad níos mó úsáid a bhaint as taisteal poiblí.

Foclóir:
Acmhainní
resources
Comhcheangailte conjoined ( ní úsáidtear an téarma Siamach na laethanta seo )
Déshiogótach dizygotic ( = dhá ubh )
Forbraíonn develop
Monaisiogótach monozygotic ( = ubh amháin )
Toirchiú fertilization

back to science homepage

 » Giota Beag
    A Wee Bit

........................................

 » Giota Beag Eile
    Another Wee Bit

........................................

 » Beginners' Blas

........................................

 » Colin And Cumberland


» Improve my Irish
» Listen to Blas

 
» How good is your Irish?     Take our animated test     to find out...



About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy