RSS feed
Vaughan Roderick

Vaughan Roderick Golygydd Materion Cymreig y BBC

Golygydd Materion Cymreig y BBC yn blogio'n rheolaidd ar faterion gwleidyddol Cymru.

Mentro Swllt

8 Ebrill 2014

Un arwydd pendant fod etholiad ar y gorwel yw bod ods etholaethau unigol yn ymddangos yn siopau'r bwcis ac ar eu gwefannau.

Nawr dydw i ddim yn ddyn betio ond mae record y marchnadoedd gamblo o safbwynt proffwydo canlyniadau unigol yn un bur dda - hynny oherwydd bod y rheiny sy'n mentro'u harian yn aml yn bobl sydd â gwybodaeth leol ynghylch ras arbennig.

Megis cychwyn mae'r betio ond eisoes mae 'na ambell i batrwm diddorol yn datblygu. Mae pyntars Ladbrokes, er enghraifft, yn credu bod gan Blaid Cymru well siawns o gipio Ceredigion (2-1) na sydd gan y Ceidwadwyr o gadw Gogledd Caerdydd (4-1). Nid fy lle i yw dweud a ydwyf yn cytuno â hynny ai peidio!

Ond os oedd unrhyw un yn gofyn am fy nghyngor ynghylch lle i fentro swllt neu ddau byswn yn ei bwyntio i gyfeiriad Brycheiniog a Maesyfed ac yn tynnu ei sylw at yr ods ar fuddugoliaeth Lafur sef 50-1.

Nawr, peidiwch â meddwl am eiliad fy mod am ddarogan y bydd Llafur yn ennill yr etholaeth yn etholiad 2015 - ond mae'r wobr y mae'r bwcis yn ei chynnig yn werth ei hystyried.

Darllen yr erthygl yn llawn

Cymerwch Chi Sigaret?

3 Ebrill 2014

Un o'r dadleuon polisi cyhoeddus mwyaf diddorol ers tro yw honna sy'n digwydd ar hyn o bryd ynghylch e-sigarets.

Mae effaith y teclynnau ar iechyd cyhoeddus yn ansicr ac yn ddadleuol. Er na ellir marchnata e-sigarets fel dull o roi'r gorau i ysmygu gan nad yw hynny wedi ei brofi'n wyddonol mae 'na dystiolaeth anecdotaidd eu bod yn effeithiol yn hynny o beth.

Darllen yr erthygl yn llawn

Ganllath o gopa'r mynydd

1 Ebrill 2014

Flwyddyn union i ddoe fe fydd y senedd a etholwyd y 2010 yn cwrdd am y tro olaf ac fe fydd aelodau seneddol yn clirio eu desgiau - nifer ohonynt am y tro olaf. Flwyddyn i heddiw gallwn ddisgwyl gweld y pleidiau yn lansio eu hymgyrchoedd yn swyddogol.

Mae'r cloc yn tician a phe bai'r etholiad yn cael ei gynnal yfory mae'r arolygon yn awgrymu y byddai Llafur yn ennill gyda mwyafrif dros bawb o ryw ddeg ar hugain o seddi.

Darllen yr erthygl yn llawn

Câr dy gymydog

27 Mawrth 2014

"The Welsh are cordially liked and heartily respected by all their fellow-subjects, as a gallant and most gifted race. Year by year the English know them better, and year by year the English like them more. There is really not even a lingering trace of national jealousy."

O golofn olygyddol y Daily Telegraph y daw'r dyfyniad uchod ond efallai eich bod yn gallu synhwyro o'r ieithwedd nad o rifyn diweddar o'r papur mae'n dod. Ysgrifennwyd y geiriau yna yn ôl yn 1867 a da yw gwybod bod eiddigedd cenedlaethol wedi hen ddiflannu erbyn y flwyddyn honno.

Darllen yr erthygl yn llawn

Cau Clwyd

26 Mawrth 2014

O am fod yn bry ar wal yn y cyfarfod lle'r oedd aelodau Llafur y Cynulliad yn penderfynu p'un ai i ganiatáu i Ann Clwyd ymddangos gerbron y Pwyllgor Iechyd ai peidio.

Gallaf ddychmygu'r dadleuon. Fe fyddai gwrthod cais y gwrthbleidiau i glywed gan aelod seneddol Cwm Cynon yn ymddangos yn Stalinaidd - yn enwedig o gofio ei bod hi'n aelod o'r un blaid â nhw. Ar y llaw arall fe fyddai newyddiadurwyr yn ciwio am y popcorn pe bai Mrs Clwyd yn ymddangos gerbron y pwyllgor.

Darllen yr erthygl yn llawn

Floreat Etona

18 Mawrth 2014

Rwy'n amau weithiau fy mod wedi treulio cryn dipyn o amser yn fy arddegau yn teithio ar y bws ysgol mwyaf dylanwadol yn hanes Cymru, Yn dal y bws ar yr un stop a fi roedd y bardd Gwyneth Lewis, y cyfarwyddwr ffilm Marc Evans, y cyn Aelod Cynulliad a darpar ymgeisydd seneddol Delyth Evans a'i chwaer fawr Carys sy'n gwneud pethau cythreulig o bwysig i Lywodraeth Cymru.

Roedd 'na ddigon o enwau cyfarwydd eraill yn ymuno a'r bws mewn llefydd eraill. Does dim pwrpas ei henwi nhw gyd - chi'n gweld y pictiwr. Pe bai'r bws yna wedi plymio i afon Taf rhywle rhwng Caerdydd a Rhydyfelin fe fyddai Cymru'n lle ychydig bach yn wahanol heddiw. P'un ai y byddai hi'n well neu'n waeth le sy'n fater arall!

Darllen yr erthygl yn llawn

Cymru, Lloegr a Llanrwst

14 Mawrth 2014

Go brin fod San Steffan erioed wedi cymeradwyo mesur a theitl mwy rhyfedd na "Deddf Cymru a Berwick". Cyrhaeddodd honno'r llyfr statud yn 1745 a'i bwriad oedd gwneud hi'n eglur bod cyfeiriadau at Loegr mewn deddfwriaeth hefyd yn cyfeirio at Gymru a Berwick on Tweed - tref oedd wedi newid dwylo'n gyson rhwng Lloegr a'r Alban.

Am ryw reswm neu'i gilydd, mae'r mesur hefyd yn cynnwys cymylau'n ymwneud â'r dreth ar ffenestri a hawliau Crynwyr ond dyma'r cymal perthnasol i Gymru.

Darllen yr erthygl yn llawn

Wele Cawsom y Meseia

11 Mawrth 2014

Ymhen blwyddyn fe fydd y ras i rif deg wedi hen gychwyn gyda'r pleidiau i gyd yn heglu hi am y llinell derfyn. Gyda dyddiadau etholiadau cyffredinol bellach wedi eu pennu o flaen llaw bydd 'na ddim cychwyn swyddogol i'r ymgyrch wrth i'r Prif Weinidog neu, i fod yn fanwl gywir Palas Buckingham, gyhoeddi'r dyddiad.

Fe fydd yr ymgyrchu ar lawr gwlad yn para am fisoedd yn 2015 felly ac os ydych chi'n dioddef alergedd tuag at ganfaswyr a thaflenni - bwciwch wyliau nawr! Criws rownd y byd fyddai orau o gofio hyd tebygol yr ymgyrch!

Darllen yr erthygl yn llawn

Nid yn fy enw i

5 Mawrth 2014

Treuliais i ran o fy mhlentyndod yn Efail Isaf un o glwstwr o bentrefi i'r gogledd o Gaerdydd lle lwyddodd y Gymraeg i oroesi tra bod y cymunedau o'u cwmpas yn Seisnigo. Roedd 'na bedwar capel Cymraeg ym Mhentyrch, er enghraifft, tan y 1950au. Mae'r rheiny i gyd wedi cau erbyn hyn ond mae capeli Efail Isaf a Gwaelod y Garth yn dal i ffynnu.

Dydw i ddim yn dychwelyd i Efail Isaf yn aml. Mae 'na ddau reswm am hynny - dydw i ddim yn teimlo llawer o gysylltiad â'r lle mewn gwirionedd ac mae ymweld â'r pentref yn ddrwg iawn i'm mhwysedd gwaed!

Darllen yr erthygl yn llawn

Derfydd Melfed Derfydd Sidan

4 Mawrth 2014

Mae dweud bod hanes datganoli yn bennaf ymwneud a thensiynau o fewn y blaid Lafur yn dipyn o dôn gron ar y blog yma. Dyw'r tensiynau yna ddim wedi diflannu ac erbyn hyn maen nhw'n bodoli o fewn y blaid Geidwadol hefyd.

Fe fydd 'na lawer o drafod mewnol felly cyn i'r ddwy blaid fawr Brydeinig benderfynu beth yn union i gynnwys yn eu maniffestos ynghylch argymhellion diweddaraf Comisiwn Silk.

Darllen yr erthygl yn llawn

Mwy o Ohebwyr

  • Nick Servini Nick Servini Political editor, Wales

    The latest on what’s happening in Welsh politics


  • David Cornock, Parliamentary correspondent, Wales David Cornock Parliamentary correspondent, Wales

    Welsh view of Westminster, the personalities and Parliament


Mwy am Vaughan

Mae Vaughan Roderick wedi gweithio i BBC Cymru ers 1978 gan ohebu ar bob etholiad a refferendwm ers hynny.

Fe gyfrannodd yr adroddiad cyntaf ar fwletin newyddion cyntaf S4C yn 1982 ac mae'n ymddangos yn gyson ar ystod eang o wasanaethau Cymreig a Phrydeinig y BBC.

Mae'n un o gyflwynwyr Newyddion 9: Y Sgwrs ar S4C, ac mae e hefyd yn cyflwyno 'O'r Bae' ar BBC Radio Cymru a 'Sunday Supplement' ar BBC Radio Wales.

Gellir cael hyd i archif y blog o Ebrill 2007-Ebrill 2013 yma

Help / Cymorth

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.