Galw am fwy o gymorth i gynhalwyr

Pobl hyn Mae'r Comisiynydd am weld cynhalwyr yn cael eu trin fel un o'n hasedau mwyaf

Straeon Perthnasol

Mae Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru yn dweud bod angen mwy o gymorth ar gynhalwyr yng Nghymru.

Dywed Sarah Rochira bod angen mwy o gefnogaeth i'r "gweithlu di-dâl hollbwysig hwn" ac na ddylen ni anghofio am y gwaith maent yn ei wneud.

Mae tua 370,000 o gynhalwyr yn rhoi gofal yn ddi-dâl i berthnasau neu gymdogion yng Nghymru, ac, yn ôl y comisiynydd, dylid eu trin fel un o'n hasedau mwyaf.

Mae Llywodraeth Cymru yn dweud ei fod yn bwysig nad yw cynhalwyr ar eu colled oherwydd ei gwaith.

'Dim digon o gymorth'

Mae'r comisiynydd yn dweud bod cynhalwyr yn darparu gwasanaethau gwerth bron i £6 biliwn y flwyddyn, sydd yn eu tro yn tynnu pwysau oddi ar wasanaethau statudol.

Pryder Ms Rochira yw bod gormod o gynhalwyr yn mynd heb y cymorth sydd eu hangen arnynt, a bod hynny'n arwain at ddirywiad yn eu hiechyd meddyliol a chorfforol.

"Mae nifer fawr o'r cynhalwyr yr wyf i wedi cyfarfod â nhw yn ystod fy Sioe Deithiol Ymgysylltu ar ben eu tennyn - maen nhw'n teimlo nad oes neb yn gwrando arnyn nhw, er eu bod yn gofyn am gyn lleied.

Start Quote

Ar ryw adeg neu'i gilydd yn ein bywydau, bydd tri ym mhob pump ohonom yn gynhalwyr”

End Quote Sarah Rochira Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru

"Mewn sawl achos, y cwbl mae arnynt ei angen yw ychydig bach o help cyn y bydd argyfwng yn codi - ychydig o wybodaeth neu gyngor, help i wneud penderfyniadau, cymorth ymarferol a hyfforddiant, ac eiriolaeth - rhywun i godi llais drostynt.

"Mae'r rhain i gyd yn bethau na fyddai'n costio llawer i'w rhoi ar waith, ond a fyddai'n gwneud gwahaniaeth sylweddol i fywyd cynhalwyr."

98% dan bwysau

Daeth arolwg diweddar i'r canlyniad bod 98% o gynhalwyr yn teimlo dan bwysau, a bod 66% wedi dioddef o iselder.

Hefyd, roedd bron i hanner wedi gorfod rhoi'r gorau i weithio er mwyn gofalu am eraill, a doedd 80% ddim yn gwybod am y gefnogaeth oedd ar gael iddyn nhw.

Mae elusen Cynhalwyr Cymru yn dweud bod dros 21,000 o bobl sy'n gofalu am eraill ar golled ariannol i'w hunain.

Ar ddiwrnod hawliau'r cynhalwyr, mae'r comisiynydd am weld mwy o gydweithio rhwng darparwyr gwasanaeth, a gwrando ar ofalwyr i weld beth sydd eu hangen arnyn nhw.

"Ar ryw adeg neu'i gilydd yn ein bywydau, bydd tri ym mhob pump ohonom yn gynhalwyr," meddai.

"Dyna pam ei bod mor bwysig cyflwyno'r hyn y mae gofalwyr am ei gael a'r hyn y mae arnynt ei angen yn gyflym ac yn effeithiol."

Mae'r comisiynydd wedi croesawu mesur newydd Llywodraeth Cymru, sy'n ceisio gwella'r strategaeth er mwyn rhoi mwy o gefnogaeth i gynhalwyr.

Start Quote

Dylwn fod yn ddiolchgar bod gymaint o bobl yng Nghymru yn fodlon gofalu yn y modd hwn”

End Quote Llywodraeth Cymru

Ond dywedodd nad oedd y gwelliannau yn digwydd ddigon cyflym.

"Am y rheswm hwn, bydd adolygu effaith y Mesur Cynhalwyr - sef y gwahaniaeth y mae'n ei wneud i fywydau cynhalwyr ym mhob rhan o Gymru a'r meysydd neu ardaloedd lle mae angen gwella - yn un o fy mhrif flaenoriaethau'r flwyddyn nesaf."

Strategaeth newydd

Yn ymateb dywedodd Llywodraeth Cymru ei bod yn bwysig nad yw cynhalwyr ar eu colled oherwydd ei gwaith.

"Dylwn fod yn ddiolchgar bod gymaint o bobl yng Nghymru yn fodlon gofalu yn y modd hwn," meddai llefarydd.

"Mae'n bwysig bod cynhalwyr yn cael eu cefnogi ac nad ydynt ar eu colled oherwydd eu gwaith gofalu a bod ganddynt yr holl wybodaeth a chefnogaeth sydd eu hangen arnynt i barhau yn eu rôl a sicrhau eu hiechyd eu hunain.

"Fe wnaethon ni gyhoeddi Strategaeth Gofalwyr newydd ym mis Mehefin, i roi fframwaith o asiantaethau a chynhalwyr weithio iddi er mwyn dod o hyd i ffyrdd newydd a chynaliadwy i gefnogi cynhalwyr yn fwy effeithlon.

"Mae llawer wedi ei gyflawni yn nhermau polisi, deddfwriaeth a datblygiad o wasanaethau i gynhalwyr r di-dâl yng Nghymru wedi'r strategaeth wreiddiol yn 2000 - gan gynnwys y Mesur Strategaeth Cynhalwyr yn 2010 sy'n gofyn i wasanaethau cymdeithasol weithio gyda chynhalwyr."

Mwy Am y Stori Hon

Straeon Perthnasol

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.

Gwleidyddiaeth

Pigion

  • BBC Cymru FywGwasanaeth newydd BBC Cymru Fyw

    Mae BBC Cymru yn gwneud newidiadau i'r wefan hon wrth i wasanaeth ar-lein newydd o'r enw BBC Cymru Fyw gael ei lansio.


  • Hel achau ym MangorCyfle i hel achau ym Mhrifysgol Bangor

    Gall unrhyw un sy'n ymchwilio i hanes eu teulu gael mynediad at gronfa ddata helaeth o gofnodion yn Archifau Prifysgol Bangor.


  • Minci AmericanaiddPwy sydd wedi gweld minc?

    Cadwriaethwyr yn galw am gymorth y cyhoedd wrth geisio lleihau nifer y mincod Americanaidd er mwyn gwarchod anifail prin.


  • Portread o William ShakespeareShakespeare: 'Gwedd wahanol' i Gymru?

    A ddylid addasu Shakespeare i'r Gymraeg? Mae arbenigwyr yn rhannu eu barn wrth i'r dathliadau swyddogol ddechrau i nodi 450 o flynyddoedd ers geni'r bardd.


Help / Cymorth

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.