Pryderon am bolisi chwythu'r chwiban

Ysbyty Y pryder yw na fydd achosion o gamweddau'n cael eu hadrodd os nad yw'r staff yn teimlo'n ddiogel wrth wneud

Straeon Perthnasol

Mae BBC Cymru wedi darganfod fod doctoriaid yn poeni y gallai polisi chwythu chwiban gwasanaeth iechyd Cymru wneud i bobl feddwl ddwywaith ynglŷn â chodi pryderon am ofal gwael.

Yn ôl Cymdeithas Feddygol Prydain (BMA) a'r elusen Public Concern At Work, gallai'r polisi wneud i bobl deimlo o dan fygythiad neu'n ddryslyd.

Maen nhw hefyd yn cwestiynu tôn y polisi, gan awgrymu ei fod yn swnio'n fygythiol.

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod yn amddiffyn aelodau o staff sy'n codi pryderon dilys rhag cael eu herlyn.

Ymateb i Adroddiad Francis

Cyhoeddwyd adroddiad i ofal gwael o fewn Ymddiriedolaeth Mid Staffordshire ym mis Chwefror y flwyddyn hon.

Yn fuan wedyn dywedodd Gweinidog Iechyd Llywodraeth Cymru Mark Drakeford ei fod eisiau i'r gwasanaeth iechyd yng Nghymru fod yn rhywle lle'r oedd pobl yn teimlo eu bod yn gallu dweud eu dweud os oeddent â phryderon ynglŷn â safon gofal.

Er mwyn gweithredu hyn cyhoeddwyd polisi chwythu chwiban ym mis Gorffennaf.

Ond mae'r polisi hwn yn rhy gymhleth yn ôl Phil Banfield, cadeirydd Cyngor Cymru y BMA.

"Be sy'n ein poeni ni yw ei fod yn canolbwyntio ar ddilyn prosesau yn hytrach nag annog tryloywder a bod yn agored," meddai.

'Bygwth disgyblu'

Start Quote

Cathy James, Public Concern at Work

Rwy'n meddwl mai'r pryder mwyaf yw nad yw'n glir at bwy mae'r polisi wedi cael ei anelu”

End Quote Cathy James Public Concern at Work

"Mae hynny'n broblem i ni oherwydd mae'n edrych fel ei fod yn bygwth disgyblu os nad yw'r broses yn cael ei dilyn.

"Ein profiad ni mewn gwahanol sefydliadau yw bod pobl sy'n codi pryderon yn ofni am eu dyfodol o fewn y sefydliad hwnnw ac mae hyn yn rhywbeth sy'n gwaethygu yn hytrach na gwella.

"Mae'r pwyslais yma ar ddilyn y weithdrefn ac am ddisgyblu os nad yw hynny'n digwydd yn poeni ein haelodau ni'n fawr.

"Rydym wedi cael amryw o aelodau yn codi pryderon dros ddiogelwch cleifion pan maen nhw wedi siarad gyda rheolwyr ac yna mae'r pryderon yn mynd heb gael eu harchwilio.

"Yn wir, maen nhw wedi cael eu gwneud i deimlo eu bod yn cael eu bychanu am godi'r pryderon."

Nid y BMA yw'r unig gorff sy'n credu bod problemau gyda'r polisi.

'Polisi dryslyd'

Elusen sy'n ymgyrchu ar ran pobl sy'n chwythu'r chwiban yn y gwaith yw Public Concern at Work, ac maen nhw hefyd yn rhoi cymorth i sefydliadau am eu polisïau.

Mae eu prif weithredwr Cathy James yn credu bod y polisi dan sylw yn un dryslyd.

"Rwy'n meddwl mai'r pryder mwyaf yw nad yw'n glir at bwy mae'r polisi wedi cael ei anelu.

"Y prif beth gyda pholisi chwythu chwiban yw i'w wneud yn glir iawn, iawn eich bod chi eisiau clywed gan staff ac y byddech yn eu hamddiffyn pan maen nhw'n codi pryderon.

"Dyw hynny ddim yn rhywbeth sydd yn dod drosodd yn glir o fewn y polisi yma.

"Rwyf hefyd yn poeni am y ddyletswydd o godi pryderon sydd wedi ei osod yn y polisi.

"Mae hynny'n achosi mwy o broblemau na mae'n ddatrys oherwydd rydych yn rhoi pobl mewn sefyllfa anodd iawn ac nid yw'n ffordd dda o'u hannog i siarad."

Amddiffyn y polisi

Start Quote

Ni fydd aflonyddu neu erledigaeth unrhyw un sy'n codi pryder dilys yn cael ei oddef”

End Quote Llywodraeth Cymru

Mewn ymateb i'r pwyntiau sydd wedi cael eu codi gan y ddau sefydliad, dywedodd Llywodraeth Cymru mewn datganiad:

"Mae'r polisi yn cadarnhau y gall aelodau sy'n gwneud adroddiad ffug ar sail malais neu fudd personol wynebu gweithred ddisgyblu gan fod hawl gan aelodau eraill o staff i gael eu hamddiffyn rhag cyhuddiadau maleisus neu rhai sydd ddim yn wir.

"Ond os yw aelod o'r staff yn gwneud sylw yn ddiffuant ni fyddan nhw'n wynebu risg o gael eu cosbi.

"Ni fydd disgwyl iddyn nhw eu profi ond fe ddylen nhw esbonio mor llawn â gallan nhw y wybodaeth a'r amgylchiadau sydd wedi arwain at eu pryderon.

"Hyd yn oed os ydyn nhw'n anghywir, neu fod esboniad diniwed, neu nad yw'r camymddwyn /camweithredu yn cael ei gadarnhau gan ymchwiliad, bydd y ffaith eu bod nhw wedi eu codi'n cael ei werthfawrogi."

Profiad nyrs

Un sydd wedi bod drwy'r profiad o chwythu'r chwiban yw Alyson O'Connell o Lyn Ebwy, wnaeth godi pryderon ynglŷn â gofal gwael ond sy'n dweud bod gwneud hynny wedi bod yn brofiad anodd iawn.

Roedd hi'n gweithio mewn tîm oedd yn trin pobl yn eu cartrefi yn hytrach nag yn yr ysbyty pan gododd bryderon am gleifion ddim yn cael ocsigen roeddent ei angen, a bod meddyginiaethau yn cael eu rhoi yn anghywir.

Cafodd ei chwynion eu cadarnhau gan y bwrdd iechyd ond cafodd ei diswyddo ddwy flwyddyn yn ddiweddarach ar ôl iddi wrthod cael ei hadleoli.

"Fe wnaeth i mi deimlo fel mai fi oedd yn achosi trafferth, mai fi oedd yn achosi problemau.

"Doedd gen i ddim hunan werth, wnaethon nhw ddim gadael i mi ddychwelyd i fy rôl o fewn yr ymddiriedolaeth...

"Rwy'n teimlo'n drist iawn, iawn. Mae bod yn nyrs yn golygu llawer i mi ac rwy'n poeni am y cleifion ac rwy'n poeni am y bobl.

"Yr unig beth roeddwn yn ceisio ei wneud oedd gwella gwasanaeth roeddwn yn credu oedd yn un da, bod angen gwneud hynny, ei fod yn ffordd ymlaen ac roeddwn eisiau ei wella ar gyfer y cleifion a'r staff.

"Mae'n fy ngwneud i'n drist iawn iawn ac yn rhwystredig oherwydd rwy'n gwybod fod gymaint o bobl sydd eisiau gweld ein gwasanaeth iechyd yn gweithio."

Nid oedd y bwrdd iechyd dan sylw am wneud sylw ar y mater.

'Pryder dilys'

Mae Llywodraeth Cymru wedi amddiffyn eu polisi chwythu'r chwiban mewn datganiad.

Mae'n dweud: "Rydym wedi ymrwymo i ddatblygiad parhaol diwylliant agored a thryloyw o fewn y gwasanaeth iechyd yng Nghymru, lle mae staff yn gallu teimlo'n gyfforddus wrth godi pryderon yn lleol fel maen nhw'n digwydd.

"Ym mis Gorffennaf 2013 rhyddhawyd ... polisi wedi ei ddatblygu ar y cyd gyda'r gwasanaeth iechyd a'r undebau llafur oedd wedi ei gymeradwyo gan Fforwm Partneriaeth Cymru.

"Gofynnwyd i'r holl fyrddau iechyd fabwysiadu'r polisi, sydd yn annog staff i adrodd pryderon a manylion am sut gallai unigolyn godi pryderon trwy amryw o ffyrdd gwahanol.

"Mae Llywodraeth Cymru eisoes wedi dweud wrth sefydliadau'r gwasanaeth iechyd i sicrhau fod polisïau chwythu chwiban yn eu lle er mwyn galluogi staff i godi pryderon yn fewnol.

"Ni fydd aflonyddu neu erledigaeth unrhyw un sy'n codi pryder dilys yn cael ei oddef."

Mwy Am y Stori Hon

Straeon Perthnasol

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.

Gwleidyddiaeth

Pigion

Help / Cymorth

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.