Cynghorau'n methu â chasglu £15.1m o ddyledion treth

Arian Daeth y wybodaeth wedi cais BBC Newyddion Ar-lein o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth

Straeon Perthnasol

Fe roddodd y 22 awdurdod lleol yng Nghymru y gorau i geisio casglu gwerth £8.5 miliwn o ardrethi busnes a £6.6 miliwn o dreth gyngor yn y flwyddyn ariannol ddiwethaf.

Roedd hynny oherwydd dileu dros 32,000 o ddyledion unigol treth gyngor a thros 3,000 o ddyledion unigol ardrethi busnes.

Yn ôl Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, mae'r "rhan helaeth o'r symiau sy'n ddyledus yn cael eu casglu'n brydlon", ond yn ôl Cynghrair y Trethdalwyr "ni all awdurdodau lleol fforddio i beidio â chasglu cymaint o dreth".

Mae'r dyledion treth gyngor a gafodd eu dileu yn amrywio o £1.2 miliwn yng Nghaerdydd i £43,000 yn Sir Benfro.

Daeth y wybodaeth wedi cais BBC Newyddion Ar-lein o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth.

£2 biliwn

Dywedodd y Cynghorydd Aaron Shotton, llefarydd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru ar gyllid ac adnoddau: "Pob blwyddyn mae cynghorau Cymru yn casglu bron £2 biliwn mewn treth gyngor ac ardrethi busnes.

"Mae cynghorau Cymru'n casglu, ar gyfartaledd, tua 97% o'r ddwy dreth hyn o fewn y flwyddyn y maent yn ddyledus.

"Dros gyfnod y mae mwy na 98.5% o'r holl ddyledion yn cael eu casglu".

Yn ôl Cyngor Abertawe, y prif resymau dros ddileu dyledion yw methdaliad dyledwyr, methu olrhain dyledwyr, rhwymedigaethau sy'n destun dadl a sefyllfa lle nid yw'n gost effeithiol mynd ar drywydd dyledion gwerth isel iawn.

98.5%

Dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Caerdydd: "Mae'r ffigwr o £1.2m a ddiystyrwyd mewn treth gyngor a £2.1m o ardrethi busnes yn 2012/13 yn llai na 1.5% o'r arian a filiwyd yn ystod y flwyddyn honno.

"Fel prifddinas Cymru rydym yn casglu dros 98.5% o swm y dreth gyngor ac ardrethi busnes a gaiff eu bilio yn y ddinas.

"Cyn diystyru taliad mae nifer o'r dyledion hyn yn destun camau cyfreithiol am ddiffyg talu ac mae beilïod yn cael eu defnyddio'n helaeth i geisio casglu trethi.

"Diystyru dyled yw'r dewis olaf i'r cyngor bob tro, pan fo pob opsiwn arall wedi'i ystyried gan gynnwys defnyddio asiantau canfod a chamau methdalu."

Mae ardrethi busnes hefyd yn cael eu galw'n ardrethi annomestig. Mae'r holl ardrethi busnes yn cael eu casglu a'u talu i Gronfa Ardrethi Annomestig Llywodraeth Cymru. Maent wedyn yn cael eu rhoi'n ôl i awdurdodau lleol fel rhan o setliad refeniw llywodraeth leol bob blwyddyn.

'Cadw trethi yn isel'

Yn ôl Robert Oxley ar ran Cynghrair y Trethdalwyr: "Dylai cynghorau ei wneud yn haws i'r rhai sy'n ei chael yn anodd trwy gadw trethi yn isel tra'n mynd ar ôl y rheiny sy'n fwriadol yn osgoi talu".

Ym mlwyddyn ariannol 2011/12 rhoddwyd y gorau i geisio casglu gwerth £9.6 miliwn o ardrethi busnes a £5.4 miliwn o dreth gyngor.

Dyledion wedi eu dileu ym mlwyddyn ariannol 2012-13

Cyngor Cyfanswm Treth Gyngor (£) Dyledion unigol Treth Gyngor Cyfanswm Ardrethi Busnes (£) Dyledion Unigol Ardrethi Busnes

Ffynhonnell: Awdurdodau lleol

Abertawe

303,000

764

670,000

131

Blaenau Gwent

396,343

1,621

12,411

15

Bro Morgannwg

161,275

1,304

176,903

54

Caerdydd

1.2 miliwn

3,470

2.1 miliwn

226

Caerfyrddin

414,110

1,319

404,363

180

Caerffili

292,893

3,146

502,304

227

Casnewydd

596,567

2,827

630,281

183

Castell-nedd Port Talbot

102,924

721

51,075

32

Ceredigion

94,396

1,172

100,736

65

Conwy

128,475

901

146,600

98

Dinbych

284,664

2,012

254,741

448

Fflint

367,306

1,996

302,269

248

Gwynedd

272,000

529

405,000

273

Merthyr Tudful

76,593

261

143,642

23

Mynwy

141,662

1,086

297,262

128

Penfro

43,436

282

95,951

26

Pen-y-bont ar Ogwr

226,971

1,048

657,191

239

Powys

157,225

1,554

157,731

73

Rhondda Cynon Taf

309,000

2,514

418,000

239

Torfaen

103,034

727

273,500

44

Wrecsam

804,000

3,180

660,713

201

Ynys Môn

133,134

248

26,126

30

Cyfanswm i Gymru

6,609,000

32,682

8,486,799

3183

Mwy Am y Stori Hon

Straeon Perthnasol

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.

Gwleidyddiaeth

Pigion

Help / Cymorth

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.