Yr Urdd: Diffyg chwaraeon Cymraeg

Efa Gruffudd Jones Mae Efa Gruffudd Jones yn galw am well darpariaeth Cymraeg

Straeon Perthnasol

Mae Efa Gruffudd Jones wedi galw ar awdurdodau lleol i gynllunio'n well i ddarparu chwaraeon trwy gyfrwng y Gymraeg.

Dywedodd Prif Weithredwr yr Urdd bod gwaith y sefydliad yn dangos bod galw enfawr am ddarpariaeth chwaraeon cyfrwng Cymraeg i bobl ifanc y tu allan i'r ysgol.

Mae hi'n mynnu y dylai awdurdodau lleol wneud mwy i ddarparu cyfleoedd chwaraeon i bobl ifanc Cymru trwy gyfrwng y Gymraeg.

Daw sylwadau Ms Gruffudd Jones mewn ymateb i gyhoeddiad Cymdeithas yr Iaith bod ei hymchwil yn dangos bod bron i hanner cynghorau Cymru yn methu â darparu gwersi nofio cyfrwng Cymraeg.

Ond yn ôl y Prif Weinidog, rhaid sicrhau bod y galw yno'n gyntaf cyn cynnig y ddarpariaeth.

'Galw enfawr'

Ar y diwrnod y daeth cyhoeddiad gan Chwaraeon Cymru y byddan nhw'n buddsoddi £250,000 yng ngweithgarwch chwaraeon yr Urdd am yr ail flwyddyn yn olynol, dywedodd Ms Gruffudd Jones bod yr Urdd yn darparu gwasanaethau lle mae awdurdodau lleol wedi methu.

"Beth yn ni wedi profi yn ddiamheuol yw bod galw enfawr am ddarpariaeth chwaraeon trwy gyfrwng y Gymraeg," meddai.

"Ein nod ni yw gwneud yn siŵr bod pob plentyn sy'n derbyn y mwyafrif o'u haddysg trwy gyfrwng y Gymraeg yn gallu cael darpariaeth chwaraeon tu allan i'r ysgol trwy'r Gymraeg, bod hynny'n ffordd o atgyfnerthu eu Cymreictod nhw ac wrth gwrs eu cadw nhw'n iach a heini i'r dyfodol.

"Mae'r Cyngor Chwaraeon wedi buddsoddi yn y gwasanaeth yma, a dros y flwyddyn ddwetha ry'n ni wedi gallu cynyddu nifer y swyddogion sydd gyda ni ac... maen nhw'n llwyddo.

"Ydy'r gwasanaeth yma'n cymryd lle darpariaeth y cynghore sir? I raddau mae'n cynlluniau ni'n llwyddo gan bod awdurdodau lleol wedi methu â darparu.

"Mae rhai awdurdodau'n gweithio'n dda mewn partneriaeth gyda ni, mae rhai ardaloedd lle dy'n nhw ddim wedi cynllunio; does ganddyn nhw mo'r capasiti i gynnig darpariaeth trwy gyfrwng y Gymraeg."

Y "sefyllfa ddelfrydol" medd Ms Gruffydd Jones yw y byddai darpariaeth ar gael yn "hollol naturiol" yn ein cymunedau ymhen deng mlynedd, ond y bydd yr Urdd yn llenwi'r bwlch "yn y cyfamser".

"Bydden i'n sicr yn galw ar awdurdodau lleol i gynllunio'n well ac i ddarparu ac mae'n gwaith ni wedi profi bod yr angen yn bendant yna," meddai.

Prif Weinidog

Roedd y Prif Weinidog ar faes yr Urdd i lansio'r Gynhadledd Fawr ar ddyfodol yr iaith Gymraeg.

Dywedodd Carwyn Jones nad oedd hi'n fater syml o orfodi cynghorau sir i ddarparu gwasanaethau cyfrwng Cymraeg y tu allan i'r ysgol.

"Mae'n amhosib datrys hwnna nawr," meddai. "Rhaid sicrhau bod digon o siaradwyr Cymraeg i ddysgu tu fas i'r ysgol. Mae'r nod yn iawn, ond ni methu gwneud dros nos."

Mynnodd hefyd bod rhaid cynnig beth mae pobl ei eisiau, gan ddweud nad yw pobl yn ei ardal leol ym Mhen-y-bont yn defnyddio'r gwasanaethau Cymraeg sydd ar gael.

"Yn fy ardal i, mae gwaith da gan Fenter Bro Ogwr ond a yw'r plant moyn mynd i wneud y gweithgareddau hynny?

"Mae eisiau symud at hynny, digon teg."

Gofynnodd BBC Cymru Arlein am ymateb Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru.

Mwy Am y Stori Hon

Straeon Perthnasol

Gwleidyddiaeth

Pigion

  • Catrin BeardAdolygiad y wasg a'r blogiau Cymraeg

    Dyfodol yr Eisteddfod Genedlaethol, enwau Americanwyr enwog o dras Gymreig a dysgu Cymraeg i oedolion yw rhai o'r pynciau dan sylw.


  • Coron Blaenau FfestiniogPrynu Coron Blaenau ar eBay

    Mae Coron a Chadair Eisteddfod Genedlaethol o Oes Fictoria yn ôl hefo'i gilydd ym Mlaenau Ffestiniog.


  • Dewi PwsGormod o Saesneg ar Radio Cymru?

    Mae Dewi Pws yn gwrthod cyfrannu at Radio Cymru nes bod polisi caneuon Saesneg yn cael ei newid.


  • banciau bwydArchesgob yn ymgyrchu

    Dr Barry Morgan ac esgobion yn ymuno ag ymgyrch y banciau bwyd wrth i ffigyrau ddangos bod dwywaith gymaint o bobl yn defnyddio banciau bwyd nag yn 2012-13.


Help / Cymorth

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.