Cymdeithas: Diffyg cyfleoedd Cymraeg

Protest Cymdeithas yr Iaith Pobl ifanc yn galw am weithgareddau hamdden yn y Gymraeg

Straeon Perthnasol

Mae Cymdeithas yr Iaith yn galw ar y Prif Weinidog Carwyn Jones i ddweud yn gyhoeddus a yw'n cefnogi rhoi'r hawl i bobl ifanc wneud gweithgareddau ar ôl ysgol trwy gyfrwng y Gymraeg.

Wrth ymateb i'r alwad, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru ei bod hi'n bwysig bod gan bobl, yn enwedig pobl ifanc, y cyfle i "ddefnyddio'r Gymraeg ym mhob agwedd ar eu bywydau".

Yn ystod cyfarfod agored ar faes eisteddfod yr Urdd, dywedodd Siân Howys o'r gymdeithas fod diffyg darpariaeth gwersi nofio a phêl-droed a chyfleoedd hamdden trwy gyfrwng y Gymraeg yn golygu nad yw pobl ifanc sy'n medru'r Gymraeg yn ei defnyddio y tu allan i'r ysgol.

Yn ôl ymchwil gan y gymdeithas, mae bron i hanner cynghorau Cymru yn methu darparu gwersi nofio cyfrwng Cymraeg.

"Mae llawer iawn o'r llefydd 'ma sy'n cynnig gwersi yn gyrff cyhoeddus ac mae cynlluniau iaith wedi bodoli (iddyn nhw) ers amser maith, mae'n sefyllfa cwbl warthus," meddai Ms Howys.

"Dyw'r cynghore ddim yn rhoi digon o fri ar y sgiliau i ddarparu gwasanaethau yn Gymraeg."

'Hawl i gymdeithasu'

Mae Angharad Tomos o Gymdeithas yr Iaith wedi bod yn annog pobl ifanc ar faes yr eisteddfod i roi gwybod i'r gymdeithas pa wasanaethau yr hoffen nhw eu derbyn y tu allan i'r ysgol.

Mynnodd Ms Tomos bod pobl ifanc yn gweld y Gymraeg fel rhywbeth i'r ystafell ddosbarth yn unig.

"Mae plant heddiw yn cysylltu iaith gwasanaethau hamdden gyda'r Saesneg," meddai.

"Maen nhw'n cael addysg Gymraeg oes ydyn nhw'n ffodus ond wedi'r ysgol mae iaith mwynhau trwy gyfrwng y Saesneg.

"Rhaid i'n pobl ifanc ni gael yr hawl i gymdeithasu yn y Gymraeg er mwyn bod yr iaith yn dod yn hawdd iddyn nhw."

Dywedodd Ms Howys wrth y 30 ddaeth i wrando ar drafodaeth y Gymdeithas eu bod fel sefydliad yn croesawu cyhoeddiad diweddar y gweinidog addysg bod y llywodraeth wedi sefydlu cronfa gwerth £750,000 i ddatblygu'r cyfryngau digidol trwy gyfrwng y Gymraeg, ond bod angen mwy.

"Ble mae'r gweddill?" meddai.

"Carwyn Jones - ydych chi o blaid bod pobl ifanc Cymru yn cael gweithgareddau hamdden yn y Gymraeg? Ydych chi neu nagy'ch chi?"

Y Gynhadledd Fawr
Wal y gymdeithas yn yr Urdd Mae plant yn yr eisteddfod wedi bod yn dweud eu barn ar y mater

Mewn datganiad, dywedodd llefarydd ar ran y llywodraeth: "Rydym yn cytuno ei bod yn bwysig bod gan bobl, yn enwedig pobl ifanc, y cyfle i ddefnyddio'r Gymraeg ym mhob agwedd ar eu bywydau.

"Bydd cynigion ar gyfer y set gyntaf o safonau mewn perthynas â'r Gymraeg, a fydd yn arwain at hawliau i siaradwyr Cymraeg o ran gwasanaethau iaith Gymraeg, yn cael eu cyhoeddi'n fuan.

"Mae ein strategaeth ar gyfer y Gymraeg hefyd yn nodi'r meysydd sydd raid i ni ganolbwyntio arnynt er mwyn cynyddu'r defnydd o'r Gymraeg ar draws cymdeithas.

"Rydym wedi darparu dros £3.5 miliwn mewn grantiau i gefnogi gweithgareddau wedi'u hanelu at gynyddu'r cyfleoedd i ddefnyddio'r Gymraeg, gan gynnwys grantiau i fudiadau sy'n cynnig gweithgareddau ar gyfer plant a phobl ifanc.

Ychwanegodd y llywodraeth eu bod yn credu bod barn pobl ar ddyfodol yr iaith yn bwysig, a'u bod felly wedi penderfynu cynnal sgwrs genedlaethol, Y Gynhadledd Fawr, "i drafod y camau y mae angen eu cymryd i sicrhau dyfodol yr iaith."

Mwy Am y Stori Hon

Straeon Perthnasol

Gwleidyddiaeth

Pigion

  • Catrin BeardAdolygiad y wasg a'r blogiau Cymraeg

    Dyfodol yr Eisteddfod Genedlaethol, enwau Americanwyr enwog o dras Gymreig a dysgu Cymraeg i oedolion yw rhai o'r pynciau dan sylw.


  • Coron Blaenau FfestiniogPrynu Coron Blaenau ar eBay

    Mae Coron a Chadair Eisteddfod Genedlaethol o Oes Fictoria yn ôl hefo'i gilydd ym Mlaenau Ffestiniog.


  • Dewi PwsGormod o Saesneg ar Radio Cymru?

    Mae Dewi Pws yn gwrthod cyfrannu at Radio Cymru nes bod polisi caneuon Saesneg yn cael ei newid.


  • banciau bwydArchesgob yn ymgyrchu

    Dr Barry Morgan ac esgobion yn ymuno ag ymgyrch y banciau bwyd wrth i ffigyrau ddangos bod dwywaith gymaint o bobl yn defnyddio banciau bwyd nag yn 2012-13.


Help / Cymorth

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.