'Negeseuon cymysg' i undebau credyd yn ôl ymchwil

Arian Mae'r undebau credyd yn cynnig cymorth ariannol i'r rhai mewn gwir angen

Straeon Perthnasol

Mae ymchwil a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru wedi cyhuddo gweinidogion o anfon "negeseuon cymysg" i undebau credyd, gan rybuddio y gallai llawer gau neu leihau mewn niferoedd eleni.

Yn ôl yr arolwg mae "tensiwn sylfaenol" gan fod undebau yn cael eu gorchymyn i fod yn fwy cynaliadwy yn ariannol tra hefyd yn cynnig gwasanaethau y maen nhw'n dweud na all gyflawni enillion ariannol.

Mae gweinidogion wedi cyfeirio dro ar ôl tro at eu cefnogaeth i undebau credyd gan eu bod nhw'n mynd i'r afael â thlodi a chyfiawnder cymdeithasol.

Ond mae ymchwilwyr Old Bell 3, a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru, yn dweud eu bod o'r farn bod y "disgwyliadau a osodir ar undebau credyd yn uchel iawn a gellir dadlau yn afrealistig".

Blaenoriaethau

"Daethom i'r casgliad bod hi'n ymddangos bod yna dyndra rhwng cynhwysedd y mudiad undebau credyd yng Nghymru a'r dyheadau ar eu cyfer i gyflawni'r amcanion disgwyliedig polisi lefel uchel sy'n ymestyn dros gyfiawnder cymdeithasol, datblygu economaidd a hyd yn oed addysg."

Ac maen nhw'n rhybuddio bod rhai o fewn y sector yn credu bod blaenoriaethau gweinidogion yn dechrau symud i ffwrdd oddi wrth undebau credyd, gyda llawer yn wynebu "penderfyniadau allweddol" unwaith y daw'r cyllid cyhoeddus i ben ar ddiwedd y flwyddyn.

Start Quote

Yn yr hinsawdd ariannol, mae'r gwasanaethau a ddarperir ganddyn nhw'n hanfodol, yn enwedig mewn ardaloedd difreintiedig”

End Quote Llefarydd ar ran Carl Sargeant, y Gweiniodg Cymunedau

Mae'r ymchwilwyr yn dweud: "Mae cydnabyddiaeth eang, gyda chyllid gan Lywodraeth Cymru yn debygol o ddod i ben yn 2013, y bydd nifer yr undebau credyd yn lleihau a rhai yn cau yn gyfan gwbl".

Bydd Llywodraeth Cymru wedi neilltuo bron i £5.5 miliwn i undebau credyd rhwng 2009 a diwedd 2013 mewn ymgais i'w helpu i ehangu mynediad pobl i wasanaethau ariannol.

Benthyciadau

Mae'r Trysorlys yn ymgynghori ar a ddylai uchafswm y gyfradd llog sy'n cael ei godi gan undebau symud o 2% i 3%.

Ar hyn o bryd, mae 22 o undebau credyd sy'n cwmpasu Cymru gyfan sy'n darparu gwasanaethau i dros 62,000 o oedolion a chynilwyr ifanc.

Mae aelodau o undeb credyd yn cynilo mewn cronfa gyffredin.

Gall y gronfa gael ei defnyddio wedyn i gynnig benthyciadau i aelodau.

Mae undebau yn cael eu strwythuro fel mentrau cydweithredol, sy'n golygu fod cynilion a'r llog ar fenthyciadau yn aros o fewn yr undeb.

Pan gafodd Carwyn Jones ei holi ddydd Mawrth ar yr hyn a elwir yn "fenthyciadau diwrnod cyflog" dywedodd Prif Weinidog Cymru fod yr arfer yn "gywilyddus" a chyfeiriodd at gefnogaeth y llywodraeth ar gyfer undebau credyd fel dewis arall i bobl ar incwm isel.

Bancio fforddiadwy

Start Quote

Er mwyn i Undebau Credyd fod yn gynaliadwy a pharhau i ddarparu'r gwasanaeth hwn rhaid iddyn nhw ganolbwyntio eu hadnoddau presennol”

End Quote Llefarydd ar ran Undeb Credyd Gogledd Cymru

Ond mae llefarydd ar ran Undeb Credyd Gogledd Cymru yn rhybuddio eu bod yn gwneud colled ar y math o fenthyciadau y mae gweinidogion yn eu hannog i ddarparu.

"Ethos Undebau Credyd yw darparu bancio fforddiadwy i bawb, gan gynnwys y di-waith a'r rhai ar incwm isel sy'n methu â chael mynediad at wasanaethau bancio stryd fawr," meddai.

"Dyma rai o'r bobl fwyaf bregus yn ein cymuned sy'n aml yn troi, o anobaith, at fenthycwyr carreg drws neu gwmnïau benthyciad diwrnod cyflog sy'n codi cyfraddau llog enfawr.

"Mae cyllid gan Lywodraeth Cymru ar hyn o bryd yn cefnogi'r undeb credyd i ddarparu gwasanaethau i'r bobl hynny.

"Fodd bynnag, mae Undeb Credyd Gogledd Cymru wedi cyfrifo fod benthyciadau gwerth llai na £750 yn golygu colled i'r Undeb, ac roedden nhw'n cyfateb i tua 80% o'r holl fenthyciadau y cytunwyd arnyn nhw'n 2012.

"Er mwyn i Undebau Credyd fod yn gynaliadwy a pharhau i ddarparu'r gwasanaeth hwn rhaid iddyn nhw ganolbwyntio eu hadnoddau presennol ar ddenu benthyciadau gwerth uwch i wneud yn iawn am y benthyciadau isel eu gwerth.

Ymwymiad

"Mae angen i Lywodraeth Cymru gefnogi undebau credyd i herio stereoteip 'Banc y tlodyn' a'n helpu i ymgysylltu gyda benthycwyr prif ffrwd.

"Dim ond yn y modd hwn fydd yr undeb credyd yn dod yn fanc sy'n cael ei berchnogi gan y gymdeithas".

Gwrthododd Gweinidog Cymunedau, Carl Sargeant, gael ei gyfweld ond mewn datganiad dywedodd llefarydd ar ei ran: "Mae undebau credyd yn chwarae rhan bwysig wrth gyflawni ymrwymiad Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â thlodi.

"Yn yr hinsawdd ariannol, mae'r gwasanaethau a ddarperir ganddyn nhw'n hanfodol, yn enwedig mewn ardaloedd difreintiedig.

"Fel gyda banciau a chymdeithasau adeiladu, mae holl gynilion a gedwir gan Undebau Credyd yn cael eu gwarchod hyd at £85,000 gan Gynllun Iawndal y Gwasanaethau Ariannol."

Mwy Am y Stori Hon

Straeon Perthnasol

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.

Gwleidyddiaeth

Pigion

Help / Cymorth

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.