Hwb ariannol i gofeb lofaol Genedlaethol i Gymru

Llun archif o drychineb Senghennydd Llun o'r archifau o drychineb Senghennydd yn 1913 lle collwyd 440 o fywydau

Straeon Perthnasol

Cafwyd hwb i'r ymgyrch i ariannu cofeb i drychineb pwll glo Senghennydd ar ôl i Brif Weinidog Cymru Carwyn Jones gyhoeddi bod £23,000 ychwanegol ar gael i'r ymgyrch.

Senghennydd oedd lleoliad y trychineb glofaol gwaethaf yn hanes Prydain pan laddwyd 440 o weithwyr, yn ddynion a bechgyn, ym 1913 yn dilyn ffrwydrad enfawr ym mhwll glo Universal.

Mae Grŵp Treftadaeth Cwm Aber yn datblygu cynlluniau i greu cofeb ger safle hen bwll glo Universal.

Bydd y gofeb yn cynrychioli holl gymunedau glofaol Cymru, ac ar yr un pryd yn anrhydeddu'r rhai a gollwyd yn nhrychineb Senghennydd.

Cyfraniadau cymunedol

Eisoes mae Llywodraeth Cymru wedi darparu £26,000 ar gyfer y prosiect drwy roi cyllid i Gyngor Caerffili.

Wrth gyhoeddi'r arian ychwanegol, dywedodd Carwyn Jones: "Ym 1918 syfrdanwyd yr holl fyd gan y trychineb yn Senghennydd a newidiwyd bywydau bron pob aelwyd yng Nghwm Aber.

"Roedd yn drasiedi a ddaeth yn symbol o'r peryglon a'r aberth a wnaed gan y rhai fu dan ddaear yn chwilio am lo, ond na ddaethant byth adref.

"Rwyf yn hapus iawn ein bod yn gallu chwarae rhan drwy gefnogi'r gofeb werthfawr hon."

Cyhoeddodd y Prif Weinidog yr apêl er mwyn codi Cofeb Genedlaethol Lofaol Cymru ym mis Mehefin y llynedd.

Cafodd y cynllun gefnogaeth ariannol gan Gyngor Caerffili a Chronfa Dreftadaeth y Loteri (CDL) ynghyd â nifer o gyfraniadau cymunedol.

Daeth £48,000 gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri ar gyfer rhaglen o weithgareddau fydd yn codi ymwybyddiaeth o'r trychineb yn ogystal â chreu'r gofeb.

Mae'r rhain yn cynnwys archwilio cofnodion cyhoeddus er mwyn adnabod bob un fu farw yn Senghennydd, hyfforddiant mewn ysgrifennu creadigol a straeon digidol, a gweithdai ceramig er mwyn creu teiliau coffa i bob glöwr fu farw.

Bydd y cynllun terfynol yn cynnwys gardd a mur coffa, yn ogystal â cherflun gan yr artist Les Johnson.

Mwy Am y Stori Hon

Straeon Perthnasol

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.

Gwleidyddiaeth

Pigion

  • Catrin BeardAdolygiad y wasg a'r blogiau Cymraeg

    Dyfodol yr Eisteddfod Genedlaethol, enwau Americanwyr enwog o dras Gymreig a dysgu Cymraeg i oedolion yw rhai o'r pynciau dan sylw.


  • Coron Blaenau FfestiniogPrynu Coron Blaenau ar eBay

    Mae Coron a Chadair Eisteddfod Genedlaethol o Oes Fictoria yn ôl hefo'i gilydd ym Mlaenau Ffestiniog.


  • Dewi PwsGormod o Saesneg ar Radio Cymru?

    Mae Dewi Pws yn gwrthod cyfrannu at Radio Cymru nes bod polisi caneuon Saesneg yn cael ei newid.


  • banciau bwydArchesgob yn ymgyrchu

    Dr Barry Morgan ac esgobion yn ymuno ag ymgyrch y banciau bwyd wrth i ffigyrau ddangos bod dwywaith gymaint o bobl yn defnyddio banciau bwyd nag yn 2012-13.


Help / Cymorth

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.