Organau: Gormod o bwysau ar ysbytai?

Cerdyn rhoi organau Gallai'r drefn newydd ddod i rym erbyn 2015

Straeon Perthnasol

Gallai cynlluniau Llywodraeth Cymru i newid trefn rhoi organau arwain at ormod o bwysau ar ysbytai, yn ôl economegydd iechyd.

Mae'r Athro Ceri Phillips o Brifysgol Abertawe wedi dweud wrth raglen Week In Week Out BBC Cymru y gallai'r cynlluniau arwain at wastraffu organau ac achosi i rai trawsblaniadau hollbwysig gael eu canslo.

Ond dywedodd y byddai'r cynlluniau'n cynnig buddiannau ariannol hirdymor, gan gynnwys arbed triniaethau dialysis drud i gleifion.

Mae Llywodraeth Cymru'n gobeithio bod y gynta' yn y DU i gyflwyno deddfwriaeth newydd sy'n cymryd yn ganiataol fod pobl yn fodlon rhoi eu horganau ar ôl marw.

Gallai'r organau gael eu defnyddio yng Nghymru ac ar draws Prydain.

Dywedodd yr Athro Phillips: "Rydym eisoes yn cael trafferth ymdopi mewn rhai ysbytai yng Nghymru oherwydd pwysau ar welyau gofal argyfwng a'r effaith ar amser theatr."

"Allwn ni ddim proffwydo pryd y bydd y rhoddwyr arfaethedig yn dod i'r amlwg ac mae'n bosib y bydd sefyllfa ble mae'n amhosib cynnal llawdriniaeth ... falle na fydd 'na roddwr yn dod i'r fei a fydd y claf ddim yn cael y budd y mae'r polisi'n ceisio anelu ato."

Dryswch?

Start Quote

Os oes enghraifft o organau'n cael eu tynnu o berson sydd wedi dewis peidio â rhoi, fe allai hynny achosi niwed ofnadwy i'r rhaglen gyfan”

End Quote John Saunders Coleg Brenhinol y Ffisegwyr

Mae John Saunders - ymgynghorydd sy'n arwain y pwyllgor rhoi organau yn Ysbyty Neville Hall, Y Fenni, ac sydd hefyd yn Gadeirydd Pwyllgor Coleg Brenhinol y Ffisegwyr ar Faterion Moesol mewn Meddygaeth - wedi dweud ei fod yn poeni am bwysau ychwanegol ar unedau gofal dwys.

"Byddai'n anodd ceisio gwasgu mwy i mewn ac rwy'n siŵr fod hyn yn wir am unedau gofal dwys ar draws Cymru. Mae'n ymddangos y bydd angen buddsoddi mwy mewn adnoddau gofal dwys," meddai.

"Rwy'n pryderu. Gan ein bod yn delio â chofrestr ble mae pobl un ai'n dewis rhoi neu beidio rhoi eu horganau gallai hyn greu dryswch ymhlith y cyhoedd er gwaetha'r ymdrechion i addysgu, ac y bydd nifer y bobl sy'n rhoi organau'n gostwng.

"Os oes enghraifft o organau'n cael eu tynnu o berson sydd wedi dewis peidio â rhoi, fe allai hynny achosi niwed ofnadwy i'r rhaglen gyfan."

Mae disgwyl i'r Mesur Trawsblaniadau Dynol fynd gerbron y Cynulliad am eu sêl bendith ym mis Ionawr, 2013. Fe allai ddod yn gyfraith erbyn 2015.

Materion cyfreithiol

Dywedodd Gweinidog Iechyd Cymru, Lesley Griffiths, wrth y rhaglen "na fyddai teuluoedd â'r gallu cyfreithiol i atal tynnu'r organau" er y byddai clinigwyr yn ystyried dymuniadau'r perthnasau.

Pan ofynnwyd iddi a allai hyn arwain at achosion cyfreithiol posib yn erbyn y llywodraeth, dywedodd: "Yn amlwg, mae 'na lawer o faterion cyfreithiol, mae 'na lawer o gyfreithwyr yn gweithio ar hyn, mae gennym y gallu i gyflwyno'r mesur hwn a dyna fyddwn ni'n ei wneud."

Ond yn ôl un sy'n feirniadol o'r mesur - cyn lywydd Cymdeithas Trawsblaniadau Prydain, yr Athro John Fabre - dyw'r cynlluniau ddim wedi cael eu hystyried yn iawn a fyddan nhw ddim yn arwain at fwy o organau.

"Rwy'n credu y gallai greu tensiwn yn y broses rhoi organau am fod teuluoedd yn teimlo fod gan y wladwriaeth hawliau dros eu hanwyliaid a'r hyn mae'r system ei angen yn y bôn yw ymddiriedaeth ... Mae unrhyw beth sy'n tanseilio'r ymddiriedaeth yna'n niweidiol," meddai.

Week In Week Out, BBC1 Cymru, 10:35pm nos Fawrth.

Mwy Am y Stori Hon

Straeon Perthnasol

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.

Gwleidyddiaeth

Pigion

Help / Cymorth

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.