18 June 2012 Diweddarwyd 15:13

Cyhoeddi bil drafft rhoi organau

Byddai cynlluniau Llywodraeth Cymru yn ychwanegu enwau pawb at y gofrestr rhoi organau yn awtomatig

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi manylion newid trefn rhoi organau.

Bydd pobl yn rhoddwyr os nad ydyn nhw wedi optio allan o fod ar y gofrestr rhoi organau, yn ôl y Bil Trawsblannu Dynol (Cymru) Drafft.

Mae'r rhai o blaid y newid wedi dweud y bydd yn golygu mwy o organau ar gael ar gyfer trawsblaniadau.

Ond mae arweinwyr eglwysi yn erbyn y newid ac mae Cymdeithas y Gyfraith wedi galw am fwy o eglurder am rôl y teulu pan fydd perthynas yn marw.

Cymru fydd y wlad gyntaf yn y DU i fabwysiadu system caniatâd tybiedig.

2015

Mae'r bil drafft yn cael ei gyhoeddi wedi ymgynghoriad cyhoeddus ac mae gweinidogion wedi dweud bod y canlyniadau'n cefnogi eu cynlluniau.

MANYLION

• Mae'r llywodraeth yn rhagweld y bydd y drefn yn cael ei gweithredu yn 2015
• O dan y system newydd mae pobl yn cael cyfle naill ai i benderfynu'n ffurfiol i fod yn rhoddwr (optio i mewn) neu i beidio â bod yn rhoddwr (optio allan), drwy osod eu henw ar gofrestr
• Y bil yn golygu y bydd pobl dros 18 oed, sy'n dewis peidio â gwneud y naill na'r llall, wedi cydsynio a gwneud penderfyniad cadarnhaol i roi eu horganau a meinweoedd i'w trawsblannu
• Mewn achosion lle nad yw unigolyn wedi optio i mewn nac optio allan, ni fydd yn ofynnol i aelodau'r teulu roi eu cydsyniad i'r rhodd oherwydd ystyrir fod cydsyniad yr ymadawedig eisoes wedi'i roi. Ond mae'n bwysig pwysleisio y caiff y mater hwn o roi organau ei drin mewn modd sensitif. Fel sy'n digwydd ar hyn o bryd, bydd teuluoedd yn dal i fod â rhan yn y broses, ac ni fydd modd bwrw ymlaen heb eu cymorth nhw.
• Ni fydd 'cydsyniad a ystyrir' yn gymwys i bawb - bydd camau i ddiogelu plant, pobl nad yw'r gallu ganddyn nhw i gydsynio, a phobl nad ydyn nhw'n byw yng Nghymru.

Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru

Pan fydd y mesur yn cael ei basio gan y Cynulliad Cenedlaethol, fe allai fod mewn lle erbyn 2015.

Gyda 300 o bobl ar y rhestr aros am organau, mae Llywodraeth Cymru am geisio gwella graddfa rhoi organau.

Ond mae'r Eglwys yng Nghymru, Eglwys Babyddol Cymru a'r Genhadaeth Uniongred yng Nghymru wedi galw am ail-ystyried.

Dywedodd llefarydd ar ran Yr Eglwys yng Nghymru: "Mae cytuno i fod ar y rhoddwr organau yn rhywbeth y dylai pob Cristion annog pobl i'w wneud ond fel unrhyw rodd allgarol, fe ddylai organau a meinwe gael eu rhoi yn rhydd nid yn dybiedig.

'Eglurder'

"Ac mae'n braf cael mwy o eglurder am y system, yn enwedig o ran cydnabod pwysigrwydd y teulu adeg y penderfynu."

Dywedodd Cymdeithas Cleifion Arennau Cymru eu bod yn croesawu'r cyhoeddiad.

Yng Nghymru mae dros 2,500 o aelodau ac ers 12 wythnos maen nhw wedi hysbysu pobl Cymru am y newidiadau.

Bydd ymgynghoriad y bil drafft yn dod i ben ar Fedi 10, 2012.