Leanne Wood yw arweinydd newydd Plaid Cymru

Addawodd frwydro dros wir annibynniaeth i Gymru

Straeon Perthnasol

Leanne Wood yw arweinydd newydd Plaid Cymru.

Daeth y cyhoeddiad wedi'r cyfri yng Ngwesty Dewi Sant ym Mae Caerdydd ddydd Iau.

Mae hi'n olynu Ieuan Wyn Jones.

Y ddau ymgeisydd arall oedd Yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas ac Elin Jones.

Wrth i'r Arglwydd Elis-Thomas gael ei guro yn y bleidlais gyntaf cafodd ei bleidleisiau eu trosglwyddo i'r ddwy oedd ar ôl.

CANLYNIAD ETHOLIAD

  • Rownd Gynta:
  • Leanne Wood 2,879
  • Elin Jones 1,884
  • Yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas 1,278
  • Ail Rownd:
  • Leanne Wood 3,326
  • Elin Jones 2,494

Wedi'r ail bleidlais cafodd Ms Wood 3,326 o bleidleisiau a Ms Jones 2,494. Enillodd Ms Wood 55% o'r bleidlais a chafodd Ms Jones 41%.

"Nid ymgyrch dros unigolion oedd hon, ymgyrch dros weledigaeth - rhaglen, set o wleidyddiaeth gysylltiedig," meddai Ms Wood.

"Ein tasg nawr yw adeiladu ar waith y rhai ddaeth o'n blaenau ni.

"Efallai ein bod ni'n fach fel plaid ac fel gwlad ond gallwn gyflawni pethau mawr os safwn ni gyda'n gilydd ac os safwn dros ein hegwyddorion."

Gan fod yr etholiad ar ben, meddai, roedd y gwaith go iawn yn dechrau.

'Ailadeiladu cymuned'

"Efallai nad fi yw Arweinydd yr Wrthblaid Swyddogol ond rwy'n bwriadu arwain y weledigaeth swyddogol, y weledigaeth bod Cymru arall yn bosibl.

DADANSODDIAD

Yr un peth roedd newyddiadurwyr, sylwebyddion ac aelodau Plaid Cymru yn gytûn yn ei gylch oedd bod hi bron yn amhosib proffwydo pwy fyddai'n ennill y ras i olynu Ieuan Wyn Jones.

Yn y diwedd roedd y canlyniad yn un cwbwl eglur.

Gydag oddeutu tri chwarter aelodau'r blaid wedi bwrw eu pleidlais fe ddaeth Leanne Wood o fewn llai na 4% o bleidleisiau i ennill y rownd gyntaf. Er i Elin Jones ennill y mwyafrif o bleidleisiau ail ddewis cefnogwyr Dafydd Elis-Thomas, roedd hynny'n bell o fod yn ddigon iddi wrthdroi mantais aelod Canol De Cymru.

Yn ôl yr Athro Richard Wyn Jones o Ganolfan Llywodraethiant Cymru, mae'r canlyniad yn dinistrio'r myth na fyddai'r blaid yn ethol arweinydd nad oedd yn rhugl yn y Gymraeg ac yn profi bod y canfyddiad bod nifer o gefnogwyr Plaid Cymru yn y Gymru wledig yn geidwadol eu hanian, yn anghywir.

Mae'n anodd anghytuno â'r gosodiad hwnnw.

Gydol ei hymgyrch fe addawodd Leanne Wood y byddai'n newid y blaid ac yn ymestyn ei hapêl, gan roi pwyslais newydd ar bolisïau economaidd a thrwy hynny cysylltu'r frwydr dros annibyniaeth â'r frwydr dros Gymru fwy llewyrchus.

Er ei bod yn cael ei gweld fel ymgeisydd y chwith mae nifer o'i safbwyntiau ynghylch pynciau megis heddychiaeth a mentrau cydweithredol yn perthyn i brif ffrwd ddeallusol Plaid Cymru ar hyd y blynyddoedd. Serch hynny fe fydd y Ceidwadwyr a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn ceisio ei phortreadu fel gwleidydd nad yw'n deall yr ardaloedd gwledig ac sydd heb unrhyw gydymdeimlad â'r sector preifat.

Amser a ddengys sut y bydd Llafur yn delio â gwleidydd sy'n bwriadu ei herio o'r chwith yn ei chadarnleoedd diwydiannol.

"Dim ond gan Blaid Cymru y gall y weledigaeth gadarnhaol, uchelgeisiol yma ddod.

"Felly dyma fy neges i bobl Cymru - ni yw eich plaid chi, plaid y bobl, plaid â'u gwreiddiau yng Nghymru, ar gyfer Cymru.

"Ymunwch â ni. Helpwch ni i ailadeiladu eich cymuned.

"Helpwch ni i ailadeiladu'r economi. Gyda'n gilydd gallwn ni adeiladu Cymru newydd deg, Cymru newydd fydd yn ffynnu a Chymru newydd rydd."

Dywedodd y prif weithredwr, Rhuanedd Richards, ei bod am longyfarch Ms Wood ond hefyd ei bod am longyfarch y ddau ymgeisydd arall.

"Mae Elin Jones a Dafydd Elis-Thomas wedi cynnal ymgyrchoedd egnïol ac ysbrydoledig.

"Gwn y bydd y ddau yn parhau i wneud cyfraniad pwysig iawn wrth wasnaethu'r blaid a Chymru.

'Blaenoriaeth'

"Mae gan ein harweinydd newydd swyddogaeth bwysig iawn i'w chyflawni ar ran ein cenedl dros y blynyddoedd tyngedfennol nesaf.

"Mae brwydro dros ddyfodol Cymru a'i chymunedau yn flaenoriaeth i bobl Cymru.

"Plaid Cymru yw'r unig blaid fydd yn rhoi anghenion Cymru a'i phobl yn gyntaf.

"Edrychaf ymlaen at weithio gyda Leanne Wood wrth i ni barhau gyda'r gwaith o adnewyddu Plaid Cymru."

Mae llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru wedi dweud bod "Y Prif Weiniodg wedi llongyfarch Ms Wood".

Dywedodd Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig yn y Cynulliad, Andrew R T Davies, wrth longyfarch Ms Wood ei fod yn edrych ymlaen at gydweithio gyda hi lle oedd yn bosib i sicrhau bod gweinidogion Llafur yn atebol.

"Mae hi'n olynu Ieuan Wyn Jones, a arweiniodd ei blaid gyda chlod a chwarae rhan allweddol yn natblygiad y Cynulliad, a dwi'n dymuno'r gorau iddo yntau yn y dyfodol."

'Gweithio'n adeiladol'

Fe wnaeth Kirsty Williams, Arweinydd Democratiaid Rhyddfrydol Cymru, longyfarch Ms Wood.

"Tra bod ein pleidiau â safbwyntiau gwahanol ar nifer o faterion, dwi'n gobeithio ein bod yn gallu gweithio'n adeiladol gyda'n gilydd er mwyn galw Llywodraeth Cymru i gyfri ac achub y cyfle i hybu datganoli drwy gyfrwng Comisiwn Silk."

Cyhoeddodd Mr Jones ei fwriad i ildio'r awenau wedi Etholiad Cynulliad "siomedig" y llynedd.

Roedd yn y swydd am dros ddegawd, gan arwain ei blaid i lywodraeth am y tro cyntaf erioed yn 2007.

Fe fydd araith fawr gyntaf Ms Wood yng nghynhadledd wanwyn y blaid ar Fawrth 23 a 24.

Mwy Am y Stori Hon

Straeon Perthnasol

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.

Gwleidyddiaeth

Pigion

Help / Cymorth

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.