Àimhreit Fearainn Ùig' ga chuimhneachadh

  • 22 An Cèitean 2013
Bhaltos Image copyright Undiscovered Scotland
Image caption Sheas an sluagh an aghaidh nam fuadaichean.

Ann an iomadach baile air feadh nan Eilean Siar anns an 19mh Linn, agus a-steach don 20mh, chaidh teaghlaichean fhuadachd a-mach às an dachannan, ri linn mar a bha an sluagh a' fàs, ri linn fiachan màil, agus ri linn phlanaichean an uachdarain.

Bha Sgìr' Ùig' an Leòdhas am measg nan sgìrean a bu mhotha a dh'fhulaing, le bailtean air fad gam falbhachadh, agus an sluagh ga chur gu sgìrean eile den eilean far am b'fheudar dhaibh fearann ùr a bhriseadh a-steach, agus beatha ùr a dhèanamh dhaibh fhèin ann an coimhearsnachdan ùra.

Chaidh 400 duine fhuadach as an dachannan.

Bha baile na Riofa air fad air fhalmhachadh, agus chaidh an fheadhainn a bh' ann am fiachan-màil ann am Bhaltos, agus air a' Chnìp fhuadachadh cuideachd.

Cha b' ann air an smugaidean a ghabh an sluagh am fuadachadh seo ge-tà, b' ann air an t-sròin. Thòisich iad air fearann a ghabhail bho thuathanasan air talamh a bha an sinnsearan air obrachadh fad linntean, air stoc iomain air falbh, agus an talamh sin obrachadh dhaibh fhèin a-rithist. Thachair sin uair is uair, ann an iomairt a leig, mu dheireadh thall, leis an t-sluagh fuireach san eilean.

"Tha iad a' comharrachadh seo a-nise, airson gu bheil an talamh a tha seo a-nise leis na daoine," thuirt Annie NicFhioghainn, a tha glè eòlach air eachdraidh Sgìr' Ùig'.

"An fheadhainn a thill, an dèidh a bhith tron Chiad Chogadh bha iadsan na bu chinniche na bha iad a-riamh gun robh iad a' dol a chumail a' dol le seo.

"Mu dheireadh thall, às dèidh dhaibh a bhith anns a' chùirt - feadhainn aca sa phrìosan ann an Dùn Èideann - chaidh Tac na Riofa a bhriseadh an-àirde agus fhuair an sluagh air fuireach ann.

"Agus 's e sin an sluagh a th' ann chun an là an-diugh," thuirt i.

Thèid an eachdraidh iongantach seo a chomharrachadh aig tachartas Dihaoine far an tèid pìos-ealain ris an canar "An Sùileachan" fhoillseachadh.

Chaidh an togalach a chur ri chèile le clachan a thàinig à tobhtaichean nan teaghlaichean a bha an sàs san àimhreit.

Tòisichidh an cuirm aig 4:00f Dhihaoine, le òraidean, ceòl agus cuimhneachain air gaisgich Sgìr' Ùig'.