ဗုဒ္ဓဟူး‌ေန့က အသတ္‌ခံခဲ့ရတဲ့ ရုသ္ယ္ဟ လူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရး တက္‌က္ရ္ဝလ္ဟုပ္‌ရ္ဟားသူ အက္‌စတီမီရုိးဗား

သူဟာ ခ္ယက္‌(ခ္ယ)ည္ဟာ‌ေဒသမ္ဟာ ရုသ္ယ္ဟစစ္‌တပ္‌ရဲ ့‌ေနအိမ္‌‌ေတ္ဝ မီးရ္ဟုိ ့မ္ဟု၊ လူ‌ေတ္ဝကုိ အ‌ေက္ရာင္‌းမဲ့ သတ္‌ဖ္ရတ္‌မ္ဟု‌ေတ္ဝကုိ သီးခ္ရားလ္ဝတ္‌လပ္‌တဲ့ လူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရး အဖဲ္ဝ့တဖဲ္ဝ့အတ္ဝက္‌ ‌ပ္ရုစုမ္ဟတ္‌တမ္‌းတင္‌‌ေနတုံးမ္ဟာ အသတ္‌ခံခဲ့ရတာ ဖ္ရစ္‌ပာတယ္‌။

သူဟာ လ္ဝန္‌ခဲ့တဲ့ သုံးန္ဟစ္‌‌ေလာက္‌ကပဲ ရုသ္ယ္ဟမ္ဟာ အသတ္‌ခံခဲ့ရတဲ့ ထင္‌ရ္ဟားတဲ့ လူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရး တက္‌က္ရ္ဝလ္ဟုပ္‌ရ္ဟားသူ အင္‌နာ‌ေပာ္‌လီ‌ေကာ့ဗစကားယားရဲ ့လုပ္‌‌ေဖာ္‌ကုိင္‌ဘက္‌ တဦးဖ္ရစ္‌ပာတယ္‌။

ရုသ္ယ္ဟစစ္‌တပ္‌ရဲ ့လူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရးခ္ယုိး‌ေဖာက္‌မ္ဟု‌ေတ္ဝကုိ သတ္တိရ္ဟိရ္ဟိ ထုတ္‌‌ေဖာ္‌ရဲသူ‌ေတ္ဝ မက္ရာခဏ အသတ္‌ခံ‌ေနရတာဖ္ရစ္‌ပ္ရီး လက္‌သည္‌တရားခံ‌ေတ္ဝကုိ ထိထိ‌ေရာက္‌‌ေရာက္‌ အ‌ေရးယူခ္ရင္‌းမရ္ဟိတာဟာ ဒီလုိ ဥပ‌ေဒမဲ့ လုပ္‌ရပ္‌‌ေတ္ဝကုိ အား‌ေပးရာ‌ ‌ေရာက္‌‌ေနတယ္‌လုိ့ သတင္‌း‌ေထာက္‌‌ေတ္ဝက ‌ေဝဖန္‌ပာတယ္‌။

အာဏာပုိင္‌‌ေတ္ဝကုိ သတ္တိရ္ဟိရ္ဟိ ရင္‌ဆုိင္‌ရဲသူ‌ေတ္ဝ ကုိန္ဟုတ္‌ဆိပ္‌သ္ဝား‌ေအာင္‌ နည္‌းမ္ယုိးစုံနဲ ့လုပ္‌‌ေနတဲ့ ရုသ္ယ္ဟနုိင္‌ငံမ္ဟာ နာတာလယာ အက္‌စတီမီရုိးဗားဟာ တ‌ေန့က္ယရင္‌ ဒီလုိကံက္ရမ္မာမ္ယုိးနဲ ့ရင္‌ဆုိင္‌ရနုိင္‌တာကုိ အ‌ေစာက္ရီးကတည္‌း က သိထားပုံရပာတယ္‌။

သူ့လုိပဲ အသတ္‌ခံခဲ့ရတဲ့ လူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရး တက္‌က္ရ္ဝလ္ဟုပ္‌ရ္ဟားသူ ‌ေပာ္‌လီ‌ေကာ့စကားယား အထိမ္‌းအမ္ဟတ္‌ဆုကုိ ၂၀၀၇ ခုန္ဟစ္‌တုံးက လန္‌ဒန္‌မ္ဟာ ‌လာယူတုံးက သူက္ရုံ‌ေတ္ဝ့‌ေနရတဲ့ အ‌ေခ္ရအ‌ေန‌ေတ္ဝနဲ့ ပတ္‌သက္‌ပ္ရီး ဘီဘီစီ ရုသ္ယ္ဟဌာနကုိ ‌ေပ္ရာခဲ့ဘူးပာတယ္‌။

နယူး‌ေယာက္‌ အ‌ေခ္ရစုိက္‌ လူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရး‌ ‌ေလ့‌လာ‌ေစာင္‌့က္ရည္‌့‌ေရးအဖဲ္ဝ့အ‌ေပ္ရအရ သူဟာ အာဏာပုိင္‌‌ေတ္ဝကုိ အက္ရီးအက္ယယ္‌ ထိခုိက္‌သ္ဝားနုိင္‌တဲ့ ခ္ယက္‌ခ္ယည္ဟာ‌ေဒသက လူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရး ခ္ယုိး‌ေဖာက္‌မ္ဟု‌ေတ္ဝကုိ မ္ဟတ္‌တမ္‌းတင္‌‌ေနတုံးမ္ဟာ အသတ္‌ခံခဲ့ရတာလုိ့ ဆုိပာတယ္‌။

ဘီဘီစီ ရုသ္ယ္ဟဌာနက မာရ္ဟာကာဗာ ‌ေပ္ရာပ္ရခ္ယက္‌အရ သူဟာ ရုသ္ယ္ဟနဲ့ခ္ယက္‌ခ္ယည္ဟာကပ္ရားလုိ့ သိရပာတယ္‌။

ဒီ‌ေတာ့ န္ဟစ္‌ဖက္‌စလုံးက သာမန္‌လူ‌ေတ္ဝရဲ ့အ‌ေခ္ရအ‌ေနကုိ နားလည္‌တယ္‌။ ခ္ယက္‌ခ္ယည္ဟာက သာမန္‌ပ္ရည္‌သူ‌ေတ္ဝ ပ္ရည္‌တ္ဝင္‌းစစ္‌မ္ဟာ အတိဒုက္ခ အမ္ယုိးမ္ယုိးနဲ့က္ရံုရတာကုိ စာနာသလုိ ရုသ္ယ္ဟစစ္‌သာ‌းတခ္ယုိ့ဟာ သူတုိ ့ဆန္နမပာဘဲ ဒီအလုပ္‌‌ေတ္ဝ လုပ္‌ခုိင္‌း‌တာခံ‌ေနရတာကုိလည္‌း နားလည္‌‌တယ္‌။

ဒီလုိ‌ေက္ရာက္‌စရာ‌ေကာင္‌း‌တဲ့ အ‌ေခ္ရအ‌ေန‌ေတ္ဝကုိ ဖန္‌တီး‌ေနတဲ့ အာဏာပုိင္‌‌ေတ္ဝကုိ ရင္‌ဆုိင္‌တုိက္‌ဖုိ့အ‌ေရးဟာ သူ့ရဲ ့ဘဝရည္‌မ္ဟန္‌းခ္ယက္‌လုိ ဖ္ရစ္‌လာခဲ့တယ္‌။

ခ္ယက္‌ခ္ယည္ဟာ ‌ေခာင္‌း‌ေဆာင္‌ကုိယ္‌တုိင္‌က သူ့ကုိလူကုိယ္‌တုိင္‌‌ေတ္ဝ့ပ္ရီး ခ္ယိမ္‌း‌ေခ္ရာက္‌ဖူးတယ္‌လုိ့ ‌ေပ္ရာဘူး‌‌ေက္ရာင္‌းဘီဘီစီ ရုသ္ယ္ဟဌာနက မာရ္ဟာကာဗာက‌ ‌ေပ္ရာပ္ရပာတယ္‌။

တကယ္‌‌ေတာ့ ခ္ယက္‌ခ္ယည္ဟာ‌ ‌ေဒသမ္ဟာ ပ္ရန္‌‌ေပးဆဲ္ဝမ္ဟု၊ မတရားဖမ္‌းဆီး‌ေခာ္‌‌ေဆာင္‌ပ္ရီး သတ္‌ဖ္ရတ္‌မ္ဟု‌ေတ္ဝဟာ မက္ရာခဏ ‌ေတ္ဝ့ရတဲ့ အဖ္ရစ္‌အပ္ယက္‌‌ေတ္ဝဖ္ရစ္‌ပာတယ္‌။

တုိက္‌ဆုိင္‌မ္ဟုလုိ့ ‌ေပ္ရခ္ယင္‌‌ေပ္ရာနုိင္‌တာက သူအသတ္‌ခံရတဲ့‌ေန့မ္ဟာ သူအလုပ္‌လုပ္‌‌ေပး‌ေနတဲ့ Memorial ဆုိတဲ့ လူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရးအဖဲ္ဝ့က ‌အစီရင္‌ခံစာတ‌ေစာင္‌ ထုတ္‌ပ္ရန္‌ပ္ရီး ရုသ္ယ္ဟ ထိပ္‌တန္‌း‌ေခာင္‌း‌ေဆာင္‌‌‌ေတ္ဝကုိ လူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရး ခ္ယုိး‌ေဖာက္‌မ္ဟု‌ေတ္ဝနဲ့ ခုံရုံးတင္‌သင္‌့တယ္‌လုိ့ ‌ေပ္ရာခဲ့ပာတယ္‌။

ဒီလူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရး ခ္ယုိး‌ေဖာက္‌မ္ဟု‌ေတ္ဝကုိ မ္ဟတ္‌တမ္‌းတင္‌‌ေနတဲ့အတ္ဝက္‌ သူဟာ ခုလုိ န္ဟုတ္‌ဆိပ္‌ခံခဲ့ရတာ္ရဖစ္‌တယ္‌လုိ့ ခ္ယက္‌(ခ္ယ)ည္ဟာ အ‌ေခ္ရစုိက္‌ အမ္ယုိးသမီးအခ္ဝင္‌့အ‌ေရးအဖဲ္ဝ့ဖ္ရစ္‌တဲ့ Reaching Women in War အဖဲ္ဝ့က ‌ေပ္ရာခ္ဝင္‌့ရသူ တဦးက ဘီဘီစီကုိ ‌ေပ္ရာပ္ရခဲ့ပာတယ္‌။

သူဟာ လူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရး ခ္ယုိး‌ေဖာက္‌ခံရသူ‌ေတ္ဝရဲ ့ ခံစားမ္ဟု‌ေတ္ဝကုိ ထုတ္‌‌ေဖာ္‌အသိ‌ေပး‌ေနသူပာ။ သူ့ဆီမ္ဟာ အခ္ယက္‌အလက္‌‌ေတ္ဝ အမ္ယားက္ရီးရ္ဟိ‌ေနတယ္‌။ ဒာ့‌ေက္ရာင္‌့လည္‌း သူ့ကုိ န္ဟုတ္‌ဆိတ္‌သ္ဝား‌ေအာင္‌ လုပ္‌လုိက္‌တာပာ။ သူလုပ္‌‌ေနတာ‌ေတ္ဝ‌ေက္ရာင္‌့ ရုသ္ယ္ဟနုိင္‌ငံ‌ေရာ၊ ခ္ယက္‌ခ္ယည္ဟာ‌ေဒသက အာဏာပုိင္‌‌ေတ္ဝပာ အရ္ဟက္‌ရစရာ ဖ္ရစ္‌‌ေနပာတယ္‌။ အဲ့ဒိအတ္ဝက္‌ သူ့ကုိ ခ္ယိမ္‌‌း‌ေခ္ရာက္‌မ္ဟု‌ေတ္ဝရ္ဟိပ္ရီး သူ့ရဲ ့အသက္‌ ၁၄ န္ဟစ္‌အရ္ဝယ္‌သမီးေတာင္‌ အာဏာပုိင္‌‌ေတ္ဝရဲ ့စာရင္‌း ထဲမ္ဟာ ထဲ့ခံထားရတယ္‌လုိ့ ‌ေပ္ရာပ္ရပာတယ္‌။

သူလုပ္‌က္ရံခံရမ္ဟုကုိ ရုသ္ယ္ဟအစုိးရက ပားစပ္‌က ပ္ရစ္‌တင္‌ရ္ဟုံ့ခ္ယခဲ့‌ေပမဲ့ အရင္‌ သူလုိ့ပဲ အသတ္‌ခံရတဲ့ လူ့အခ္ဝင္‌့အ‌ေရး တက္‌က္ရ္ဝလ္ဟုပ္‌ရ္ဟားသူ‌ေတ္ဝရဲ ့လက္‌သည္‌တရားခံ‌ေတ္ဝကုိ အာဏာပုိင္‌‌ေတ္ဝက အပ္ရစ္‌‌ေပးအ‌ေရးယူနုိင္‌တာ မရ္ဟိသ‌ေလာက္‌ပဲလုိ့ သ‌တင္‌း‌ေထာက္‌‌ေတ္ဝက ‌ေပ္ရာ‌ေနပာတယ္‌။