BBC HomeExplore the BBC
This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

18 June 2014
Accessibility help
Text only
Legacies - Gogledd Orllewin Cymru

BBC Homepage
 Legacies
 UK Index
 Gogledd Orllewin Cymru
 Erthygl
Lluniau
Fideo
 Archif
 Gwybodaeth Safle
 BBC Hanes
 Lleol i Mi

Contact Us

Like this page?
Send it to a friend!

 
Gogledd Orllewin Cymru
Portmeirion - Y Pentref
© Ymddiriedolaeth Portmeirion
Cyflwyniad i bentref Portmeirion, a'r pensaer Syr Clough Williams-Ellis

Breuddwyd un dyn

Clough Williams-Ellis
© Ymddiriedolaeth Portmeirion
Dechreuodd Clough William-Ellis gynllunio Portmeirion pan oedd ond yn 5 neu 6 oed pan oedd wedi penderfynu'n barod ei fod am fod yn bensaer neu'n gynllunydd tref. Yn ei lyfr am y pentref, 'Portmeirion - The Place and its Meaning,' ysgrifennodd, "Rhyw ddiwrnod, yn rhywle, doedd dim amheuaeth y byddwn yn codi grwp o adeiladau ar safle o'm dewis i er mwyn fy modloni fy hun; casgliad a fyddai'n cyflwyno fy syniadau tanllyd o ffitrwydd a llonder ac yn wir bod yn fi fy hun".

Ym 1925, ar ôl archwilio nifer o ynysoedd bychain oddi ar arfordir Prydain, daeth Williams-Ellis o hyd i'r lleoliad perffaith yn agos i'w gartref ym Mhlas Brondanw yng Ngogledd Cymru. Yn wreiddiol galwyd y penrhyn preifat yn Aber Iâ, ond newidiodd ef yr enw i Portmeirion: Port i adlewyrchu ei leoliad arfordirol a Meirion i'w leoli yn Sir Feirionnydd. Ym 1926 agorodd y prif dy ar lan y dor fel Gwesty Portmeirion er mwyn ariannu ei fenter. Dros y blynyddoedd cynlluniodd ac ychwanegodd Williams-Ellis nifer o adeiladau i'r pentref, gan orffen ei waith ym 1976, pan oedd dros 90 mlwydd oed.

Ym 1969, gwnaeth BBC Cymru ffilm am Williams-Ellis a Portmeirion - cliciwch yma i weld darn byr ohono.

Syr Clough Williams-Ellis, 1883 - 1978
1883 23in Mai, Ganwyd yn Gayton, Swydd Northampton. Addysgwyd yn Ysgol Oundle, Coleg y Drindod, Caergrawnt ac Ysgol Sefydliad Pensaernïol yn Llundain.
1906-14 a 1919-78 Torrwyd ar draws ei bractis preifat gan y rhyfel, pan fu'n gwasanaethu yn y Corfflu Tanciau Brenhinol ac enillodd y Groes Filitaraidd.
1915 31in Gorffennaf, Priododd Amabel Strachley (1894-1984)
1925 Dechreuodd weithio ar Portmeirion.
1926 Un o sylfaenwyr y Cyngor Diogelu Lloegr Wledig
1928 Aelod o'r Ymgyrch i Ddiogelu Cymru Wledig, ymgyrch y bu'n Lywydd ohono am dros 20 mlynedd.
1951 Cyflwynodd ddarnodiad o ffin parc Cenedlaethol Eryri i'r Brenin Siôr a'r Frenhines Elizabeth.
1971 Fe'i urddwyd yn farchog am ei gyfraniad i Bensaernïaeth a'r Amgylchedd.

Pages: [ 1, 2, 3, 4 ] Next

Print this page
English
Interact
Mae Rhyngweithio yn adran ar eich cyfer chi. Ymunwch â'r gymuned - anfonwch eich erthyglau, sgwrsiwch, a dywedwch wrthyn ni beth mae 'treftadaeth' yn ei olygu lle 'rydych chi'n byw.

Ewch i Ryngweithio >
Internet Links
North West Wales: Hall of Fame
North West Wales: Great Outdoors: Gardens
Portmeirion hosts Cold Feet finale
TV villain's Portmeirion wedding
Dr Who
Gwefan swyddogol Portmeirion
Cymdeithas Gwerthfawrogi y 'Prisoner'
Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd gwe allanol.
North-East Scotland
Union Street, Aberdeen
Related Stories
From factories into flats - the story of Ancoats's regeneration
Transforming a mill town into a world famous model community
A divided home




About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy