A Guide to Polish - 10 facts about the Polish language in Polish

Polish signs
Translation in EnglishEnglish only


Download buttonDownload mp3 - right click and choose 'save target as'

Open/close
1. Gdzie mówi się po polsku?

Listen

Polski jest oficjalnym językiem Rzeczpospolitej Polskiej, zamieszkiwanej przez 39 milionów ludzi. Duże społeczności polskojęzyczne istnieją m.in. w Argentynie, Australii, Białorusi, Brazylii, Kanadzie, Niemczech, Litwie, Zjednoczonym Królestwie, Ukrainie, Stanach Zjednoczonych i w Rosji.

Open/close
2. Co już pewnie o języku polskim

Listen

Wiele ludzi słyszało o Solidarności, niezależnym polskim ruchu związkowym i społecznym. Znaczenie tego słowa, łatwo zgadnąć. W angielskim funkcjonują też słowa powiązane z polskim jedzeniem, takie jak kabanosy, bigos, czy pierogi.

W ostatnich latach, po upadku reżimu komunistycznego, w języku polskim zjawiło się wiele zapożyczeń z angielskiego. Te „pożyczki słowne” są często spolszczone, ale nie są nie do rozpoznania. Często można dzięki nim lepiej zrozumieć język polski. I tak na przykład w słowach komputer, czy skaner angielskie c przechodzi w polskie k. Słowo parkować posiada typowe polskie zakończenie bezokolicznikowe -ować.

Wystrzegać się jednak należy „farbowanych lisów”, słów na pozór angielskich, lecz znaczących co innego. Na przykład wyrażenie ordinary dress, czyli zwykła sukienka przekładać trzeba ostrożnie, bo dres to polsku ubiór sportowy, a ordinary, brzmi trochę jak ordynarny, czyli wulgarny.

Open/close
3. Czy trudno się nauczyć po polsku?

Listen

To fakt, że polski jest jednym z trudniejszych języków do opanowania, ze względu na skomplikowaną wymowę, złożony system rodzajów, siedem przypadków, aspekty niedokonany i dokonany w gramatyce i tendencję do stosowania rdzennie polskich a nie „międzynarodowych” słów.

Ale za to spółgłoski brzmią podobnie do angielskich; trzy starodawne formy czasu przeszłego odeszły już do lamusa, a akcent w słowach pochodzenia polskiego pada zawsze na przedostatnią sylabę. Czyż to nie pociecha!

Open/close
4. Najtrudniejsze do wymówienia

Listen

W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie i Szczebrzeszyn z tego słynie.

Open/close
5. Хорошие шутки

Listen

Znasz jakieś dobre, polskie kawały? Polski humor nie różni się aż tak bardzo od angielskiego, a więc pełno jest dowcipów o teściowych, blondynkach, sąsiednich krajach i babach które przychodzą do doktora. Oto jeden, niewinny przykład.

Dwóch przedszkolaków przechwala się nawzajem:
A wiesz, mój tata jest lepszy od twojego taty!
A mój brat jest lepszy od twojego brata!
Za to moja mama jest lepsza od twojej mamy!
A wiesz, tu to chyba masz rację, bo nawet mój tata tak mówi.

Open/close
6. Czy znajomość polskiego dopomoże mi nauce innych języków?

Listen

Nauczywszy się po polsku będzie ci łatwiej opanować inne języki zachodnio-słowiańskie. Czeski, słowacki, górnołużycki i dolnołużycki są bardzo zbliżone, a białoruski, bośniacki, bułgarski, chorwacki, macedoński, rosyjski, słoweński, serbski i ukraiński, blisko spokrewnione z polskim.

Open/close
7. Najczęstsze wpadki

Listen

Obcokrajowcom mylą często dzień dobry i dziękuję, i chcąc wyrazić wdzięczność, na przykład za podane im jedzenie (a jedzenie w Polsce podają ci bez przerwy) , zamiast dziękuje, mówią dzień dobry! Angielskiego słowa oznaczającego preservatives, też lepiej się w Polsce wystrzegać, brzmi ono bowiem po polsku bardzo podobnie do gumowych środków antykoncepcyjnych. Lepiej już powiedzieć: konserwanty. Nie należy się też obrażać, gdy słyszymy z ust Polaka coś co brzmi jak niecenzuralne, angielskie słowo b*tch. To słowo, to niewinne, polskie: być.

Open/close
8. Słynne cytaty

Listen

Litwo! ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie;
Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,
Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie
Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie.

Adam Mickiewicz (1798-1855) największy polski poeta romantyczny, przez swoje zaangażowanie polityczne spędził większość życia na wygnaniu. Powyższy cytat wyraża jego tęsknotę za ojczyzną, Wielkim Księstwem Litewskim.

Open/close
9. Pierwsze słowa po polsku

Listen

Pierwsze znane pełne zdanie po polsku pochodzi z Księgi Henrykowskiej z 1270 roku. z opisu życia codziennego w czasach ówczesnych. Mąż mówi do żony: Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj.

Open/close
10. Dobre maniery

Listen

Polska jest jednym z niewielu krajów świata gdzie wciąż praktykowane jest szarmanckie całowanie pań w rękę. Dobre maniery odzwierciedlają się w wysoce oficjalnych formach językowych. Podczas gdy w wielu innych językach popularna jest forma ty, po polsku mówimy pan, lub pani.

Polacy nawet kłócą się elegancko, zamiast więc powiedzieć komuś po prostu, idioto/idiotko, mówi się raczej: pan jest idiotą albo pani jest idiotką.

Kraków girl © Agnes Królik

Polish key phrases

Get started with 20 audio phrases

Kraków shop © Agnes Królik

The Polish alphabet

All the sounds, from A to Ż and lots of sibilants

Kraków street ©Agnes Królik

Polish soap

Read the story of Polish builder Bob and Sarah

BBC navigation

BBC © 2014 The BBC is not responsible for the content of external sites. Read more.

This page is best viewed in an up-to-date web browser with style sheets (CSS) enabled. While you will be able to view the content of this page in your current browser, you will not be able to get the full visual experience. Please consider upgrading your browser software or enabling style sheets (CSS) if you are able to do so.