A Guide to Persian - 10 facts about the Persian language in Persian

Persepolis, Iran © HR. Rahmani, fotolia.com
Translation in EnglishEnglish only

Download buttonDownload mp3 - right click and choose 'save target as'

Open/close
۱. مردم چه کشورهایی به زبان پارسی صحبت می کنند؟

 

زبان پارسی که به آن فارسی نیز گفته می شود در اصل در کشورهای ایران، افغانستان، ازبکستان و تاجیکستان استفاده می شود.

از لحاظ تاریخی سرزمینهای که در آن مردم به زبان پارسی صحبت می کردند از خاورمیانه تا هندوستان گسترده شده بود، ولی امروزه پارسی در قسمت هایی از ارمنستان، آذربایجان، هندوستان، عراق، قزاقستان، پاکستان، ترکمنستان و ترکیه استفاده می شود.

گروه های زیادی از پارسی زبانان به آمریکا و اروپا مهاجرت کرده اند و غالبا به لس آنجلس، تهران جلس نیز گفته می شود.

Open/close
۲. در حال حاضر چه چیزی در مورد زبان پارسی می دانیم

 

بسیار رایج است که برای تشکر از کلمه ی مرسی که همان merci در زبان فرانسه است استفاده می شود.

در واقع پیوستگی تاریخی قوی و محکمی بین ایران و فرانسه وجود دارد و می توان صدها کلمه ی فرانسوی را در کلمات روزمره پارسی یافت. برای سال های زیادی زبان فرانسه به عنوان دومین زبان در کشور ایران به حساب می آمد و کلمه های فرانسوی در پیوستگی با علم و تکنولوژی در این زبان رایج است. برای مثال
شوفاژ: chauffage
شوفر: chauffer
رادیو: radio
اتوبوس: autobus
اتوموبیل: automobile
دوش: douche

بر اساس پیوستگی تاریخی که بین ایران و بریتانیا وجود داشته است کلمات پارسی زیادی از زبان پارسی به انگلیسی وارد شده. مثل
لیمو: lemon
قندی: candy
اسفناج: spinach
پسته: pistachio
سوپ: soup
بازار: bazaar
زعفران: saffron

Open/close
۳. یادگیری این زبان تا چه حد مشکل است؟

 

زبان پارسی از لحاظ ساختار دستوری و گرامری زبانی نسبتا ساده است. اسم ها جنسیت نداشته و نیز چیزی به عنوان حرف تعریف (article) در آن وجود ندارد.

پارسی ، زبانی بسیار شاعرانه ، لطیف و شبیه به موزیک است و به عنوان یکی از زیباترین زبان ها در دنیا معرفی شده است. عموما تکیه (stress) بر روی آخرین بخش یک کلمه قرار می گیرد.

یکی از خصوصیات زبان پارسی این است که به دلیل اینکه از ضمیر یکسانی برای شنونده قرار دادن he و she استفاده می شود عموماً تشخیص اینکه به چه شخصی اشاره می شود دشوار است.

سوالی کردن در زبان پارسی بسیار ساده است و با بالا بردن آهنگ و لحن صدا در آخر هر جمله انجام می شود و ساختار جمله و ترتیب کلمات تغییری نمی کند. برای مثال فرم سوالی جمله ی خبری "می یاین." می شود "می یاین؟" . و یا فرم سوالی جمله ی خبری "اونا اومدن." می شود "اونا اومدن؟".

انگلیسی زبانان غالبا در بیان برخی از صداها در پارسی مشکل دارند و به این ترتیب کلمه ها به آسانی به غلط گفته می شوند. "kh" غالبا به اشتباه "ک" گفته می شود و موجب می شود که "کر" به معنای ناشنوا به "خر" به عنوان نوعی حیوان گفته شود.
"gh" صدایی گلویی است. پس باید توجه داشت کلماتی مثل "قند" به معنای چیز شیرین به غلط "گند" به معنای چیزی کثیف و بد بو گفته نشود.

Open/close
۴. سخت ترین کلمات و کلماتی که گفتن آنها مشکل است..

 

کلمات پارسی بسیاری وجود دارد که بیان آن برای انگلیسی زبانان سخت است. در زیر مثال هایی از این کلمات سخت آورده شده است:
سپاسگزاری – دوچرخه – کتری

کلمات زیر نمونه هایی هستند که انگلیسی زبانان در مواجهه با آن ها دچار لکنت زبان می شوند و بیان آنها مشکل است:
شب شبی دیشب شبی در شهر ما آشوب شد.

Open/close
۵. آیا هیچ طنز خوبی در زبان پارسی می شناسید؟

 

پارسی زبانان عمدتا شوخ طبع بوده و از گفتن لطیفه و طنز در جمع های دوستانه و خانوادگی خود لذت می برند. لطیفه ها در برخی از موارد مورد تفاوت های فرهنگی و قومی و نژادی و یا در بین خانوادها گفته می شود.

طنز نویسان بزرگ و پارسی زبان بسیاری وجود دارند که مشهورترین آنها عبید زاکانی است که در سال ۱۳۷۰ میلادی متولد شده است. در زیر یکی از لطیفه های مشهور او آورده شده است:

پدر و پسری در راه تابوتی را دیدند که می بردند پسر پرسید: "کجا میبرند؟"پدر گفت: "به جایی که نه غذا هست، نه آب و نه روشنایی!"پسر گفت: "پس به خانه ی ما می برند!"

Open/close
۶. اگر زبان پارسی یاد بگیریم آیا این زبان می تواند ما را در یادگیری زبان دیگری یاری کند؟

 

پارسی قسمتی از شاخه ی هندی-ایرانی از خانواده ی هندی-اروپایی است و بنابراین یادگیری زبان پارسی به یادگیری زبان های عربی، کردی، اردو و هندی کمک می کند.

اگر بخواهیم شباهت بین این زبان ها را بیان کنیم می توان گفت این زبان ها ۹۰ درصد از نظر الفبا، ۴۰ درصد از نظر کلمه و ۳۰ درصد از نظر ساختار و گرامر با هم شباهت دارند.

Open/close
۷. چه کاری را نباید کرد و چه حرفی را نباید زد؟

 

وقتی به خانه ی کسی دعوت می شوید بهتر است که در مورد زیبایی زن میزبان صحبت نکنید زیرا این کار بی احترامی و ناشایست می باشد. همچنین نباید او را در هنگام ورود ببوسید. این آداب معاشرت در همه کشور های خاور میانه وجود دارد.

همچنین نباید پشت خود را به کسی بکنید و اگر خواستید این کار را انجام دهید حتما از کلمه ی "ببخشید" استفاده کنید. همچنین دراز کردن پا و نشستن به حالت غیر رسمی کاری ناشایست است.

برخی از کلمات در پارسی دو معنا دارند. پس باید در انتخاب کلمات دقت کرد زیرا تنها متن است که منظور اصلی را می رساند. مثالا:
شیر به سه معناست : شیر آب: tap شیر خوراکی: milk شیر جنگل: lion
سیر به دو معناست: سیر غذایی: garlic سیر که برعکس گرسنه است: not hungry
ماه به دو معناست: ماه در آسمان: moon ماه سالنامه : calendar month

Open/close
۸. نقل قول های معروف:

 

شعر نقش مهمی را در زبان پارسی ایفا می کند و نقل قول ها و نظم هایی از شاعران بزرگ در زندگی روزمره بسیار به کار می رود. برای مثال اگر در حال گفتگو در باره ی یک مسئله ی کاری هستید و یا با یکی از افراد خانواده در حال بحث می باشید و یا می خواهید مثالی برای جوان تر ها به کار ببرید، غالبا قدرت شعر می تواند مسئله را حل نماید.

برای مثال نام برخی از شاعران بزرگ در زیر آمده است:

سعدی (۱۲۸۳-۱۱۸۴)
پرزیدنت اُباما در ۲۰ مارس سال ۲۰۰۹ در یک پیام ویدئویی برای مردم ایران و تبریک سال نو ایرانی یکی از اشعار سعدی را بیان کرد. این شعر در سالن سازمان ملل دردیدرس همگان است.

بنی آدم اعضای یک پیکرند
که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار
دگر عضو ها را نماند قرار
تو کز محنت دیگران بی غمی
نشاید که نامت نهند آدمی

رومی (۱۲۷۳-۱۲۰۷)
آثار این شاعر قرن ۱۳ توسط Coleman Barks ترجمه شده است.

اندیشه مکن بکن تو خود را در خواب
کاندیشه ز روی مه حجابست حجاب
دل چون ما هست در دل اندیشه مدار
انداز تو اندیشه گری را در آب

Open/close
۹. اولین آثار ثبت شده

 

یکی از متن های بسیار قدیمی که در قرن ۶ قبل از میلاد مسیح پیدا شده است استوانه گلی سیروس می باشد که به نسخه ی خط میخی بابلی نوشته شده است که از ابتدایی ترین سیستم های نوشتاری در جهان بوده است.

فارسی نوشتاری در طول سال ها تکمیل شده است و این مورد در ردیف فارسی قدیمی قرار می گیرد. این متن مربوط به کورش پادشاه بزرگ ایران، و پیروزی بابل در ۵۳۹ قبل از میلاد و شکست Nabodinus آخرین پادشاه بابلی می باشد. این استوانه در حال حاضر در موزه ی بریتانیا به نمایش گذاشته شده است.

اولین کتاب دست نویس در سال ۱۰۵۵ میلادی می باشد که یک کتاب پزشکی بوده به وسیله یک شاعر و نویسنده بلند پایه بنام اسدی طوسی نوشته شده است.

Open/close
۱۰. چگونه مودب بوده و احترام بگذاریم.

 

شبیه به دیگر زبان های اروپایی مثل فرانسه راه های زیادی برای گفتن کلمه ی you به معنای تو و شما وجود دارد:
تو: برای شنونده قرار دادن افرادی که با آنها دوست هستیم و کسانی که به راحتی از نام کوچک آنها برای شنونده قرار دادنشان استفاده می کنیم. شما: در بقیه ی موارد
حالت جمع هر دو مورد، شما می باشد.
سلام و احوال پرسی بسیار مهم بوده و بیشتر با دست دان همراه می باشد . دوستان و فامیل گاهی در هنگام دیدن هم گونه ی یکدیگر را نیز می بوسند.
تنها دوستان صمیمی و کودکان را با نام کوچک صدا می کنند و در غیر این صورت از کلمه ی آقا و خانم استفاده می شود.
وقتی که نام و نام خانوادگی با هم آورده شود از حرف اضافه ی (اِ) استفاده می شود. مثلا: خانمِ آغاسی
میهمانان در این فرهنگ بسیار مورد احترام قرار گرفته و به خوبی پذیرایی می شوند. همیشه بهترین مکان برای نشستن در اختیار مهمان قرار می گیرد در حقیقت بهترین ها از همه چیز در اختیار اوست تا احساس راحتی داشته باشد.
آداب معاشرت و تعارف نوعی ادب و احترام است که در بین پارسی زبانان نوعی اجبار است. شکیبائی و بردباری در اینجا حسنی پسندیده و نیک است، برای مثال هنگامی که چند نفر می خواهند به جائی وارد شوند بر سر اینکه کدام یک اول برود با یکدیگر تعارف می کنند و یا در مغازه و تاکسی وقتی قیمت سوال می شود معمولا پاسخ می دهند «قابلی نداره» سپس طرف مقابل جواب می دهد «خواهش می کنم» و این گفتگو می تواند چندین بار تکرار شود تا اینکه در پایان، قیمت گفته شده و پول پرداخت می شود . دیگر گفتها:
«بفرمائید» که چندین معنی دارد، برای مثال خواهش می کنم، خوش آمدید، بعد از شما وارد می شوم، لطفا بنشینید و میل کنید.
دستتان درد نکنه: که به معنای متشکرم می باشد. چشمتان روشن: تنها در وقتی استفاده می شود که کودکی به دنیا آمده و یا یکی از افراد خانواده از سفر رسیده باشد.

Azadi Tower, Tehran © Dartus, fotolia.com

Persian key phrases

Get started with 20 audio phrases

Good thoughts, good speech, good action - a Zoroastrian creed in Persian (Farsi) calligraphy © Stewart J. Thomas, palmstone.com

The Persian alphabet

Learn the 32 letters of the Persian alphabet

BBC navigation

BBC © 2014 The BBC is not responsible for the content of external sites. Read more.

This page is best viewed in an up-to-date web browser with style sheets (CSS) enabled. While you will be able to view the content of this page in your current browser, you will not be able to get the full visual experience. Please consider upgrading your browser software or enabling style sheets (CSS) if you are able to do so.