BBC Kyrgyz - Атайын репортаж - Жыйырма жыл мурда, курамына 15 республика кирген Советтер Союзу ыдыраган

Козголоң-1991: күбөлөр 20 жыл мурунку окуяларды баалоодо

1991-жылдын август айында Россияда мамлекеттик төңкөрүш аракети болду. Ошол күндөгү окуялар СССРдин таркашынын негизги белгиси катары каралат.

Совет дооруна жаңы муундун көз-карашы

Жаңы муундун советтер союзу туурасында көз-карашы ар кыл калыптаган. Советтик турмушта жашабаган жаштардын өткөн доорго болгон суктануусу дагы, жерүү сезими дагы байкалат.

Коопсуздук

- Чекара маселеси адамдардын мүшкүлүнө айланды
- Кыргызстандагы эл аралык терроризм коркунучу
  
  Кыргызстан өзүнүн эгемендик жылдары мурдагы постсоветтик өлкөлөрдүн ичинен алгачкылардан болуп терроризм менен бет келишкен өлкөлөрдүн бири болуп калды.
- Кыргызстан июнь каргашасынан эмне сабак алды?
  
  Кыргызстандын Ош жана Жалал-Абат аймактарында 2010-жылы жай айында болгон улуттар аралык жаңжал өлкөнүн 20 жылдык эгемен тарыхындагы чоң каргаша катары жазылып калды.

Саясий окуялар

- Башы ачылбаган Башмыйзам
- Жаңы замандын көчмөн кыргыздары
  
  Эгемен жылдары Кыргызстанда миграциянын агымы ашкере катуу болду. Беш миллиондуу калктын дээрлик бир миллиону ушул тапта сыртта иштеп жүрөт.
- Кыргыз качан урагыс улут болот?
  
  Чоң саясий өнөктүк алдында эле Кыргызстанда элдин бүтүндүгү алдыңкы планга чыга келет. Жыйырма жыл өз алдынча мамлекет катары жашап келген бул чакан өлкө эмне үчүн трайбализм оорусунан арыла албай келет?

Анализ

Коммунизм - дүйнөнү өзгөртүүгө аракет кылган долбоор

1991-жылдын 21-августунда Москванын борборундагы бийик жерде орун алган атактуу Карл Маркстын эстелигинде «Дүйнө пролетарийлери, мени кечиргиле!» деген жазуу пайда болду.
19-августтагы ГКЧП окуясына жыйырма жыл болду

Мурдагы советтик өлкөлөрдүн жашоочулары 1991-жылдын 19-августундагы төңкөрүштү эскеришүүдө. Бүл күн СССРдин ыдырашына түрткү болгон.
Коммунист Горбачев кантип реформаторго айланган?

Михаил Горбачевдун реформаларын токтотуга аракет кылган төнкөрүш жасалганына 20 жыл болду. Ал төңкөрүш максатына жетпей калганы менен СССРдин ыдырашына алып келген.
Кыргызстан экономикалык көз карандысыздыкка ээби?

Өзүн демократиянын жарчысы деген Кыргызстан экономикалык жактан аксап, коңшулардын көзүн карап жашап, байыраак өлкөлөр Кыргызстанга кыр көрсөтөөрү айтылат.
Эгемендиктин алтыны: үзүлбөгөн үмүт

Эгемендик жылдары Кыргызстан базар мамилелеринин көзүн таппай, алтын кендерин иштетүүдө тажрыйбасынын жоктугунан көп пайдадан куру калды.

Кыргыз жаштары Советтер союзу жөнүндө билеби? Көрүү03:28

Кыргызстанда көз карандысыздык жылдардын ичинде Советтик мезгилди тап-такыр көрбөгөн, билбеген жаштардын мууну өсүп чыкты. Алар СССР жөнүндө эмне дешет?
Горбачёв: “Мен коммунизмге жан дилимен берилгемин”Көрүү03:57

Жыйырма жыл мурда СССРдин ошол кездеги президенти Михаил Горбачёв баштаган реформаларга бөгөт коюу үчүн мамлекеттик төңкөрүш аракети болгон.
ГКЧПга Кыргыз жетекчилери каршы болгонУгуу07:21

Медеткан Шеримкулов менен маек. Легендарлуу парламенттин төрагасы Кыргыз жетекчилери 19-августтагы ГКЧП төңкөрүшүн мыйзамсыз деп баалап, каршы турганын эскерди.
Кыргыз парламентаризмиУгуу08:21

Кыргызстандыктар мурунку Советтик аймактагы алгачкы парламенттик демократиябыз деп сыймыктануу менен айтышат. 1990-жылдардын башындагы Жогорку Кеңеш "легендарлуу парламент" атыккан. Ө.Текебаев менен маек.
Эгемендик: Кыргызстандагы революцияларУгуу07:43

Кыргызстанда эгемен мамлекет болгон 20 жыл ичинде демонстрация, митингдерсиз бир да жыл өткөн жок. Элдик толкундоолор эки ирет бийлик алмашууга алып келди.
Советтик мультфилмдерди сагынууКөрүү00:53

СССР мезгилиндеги балдарга көрсөтүлгөн мультфилимдер дагы жоголуп бара жатат. Бирок, Кубада советтик мультфилимди азыр деле баалашат.
Жалаң советтик унаа тепкен өлкөКөрүү00:51

Мурдагы советтик өлкөлөрдүн көчөлөрүн "Мерседестер" ээлегени менен СССРдин коммунисттик өнөктөшү Кубада азыркыга чейин "Жигули", "Волга" унааларын колдонушат.