http://www.bbcgreek.com

Παρασκευή 11 Φεβρουαρίου 2005 - 18:50 (Ώρα Λονδίνου)

Πέθανε το αμερικανικό όνειρο

Άφησε την τελευταία του πνοή ο Άρθουρ Μίλερ ένας από τους μεγαλύτερους θεατρικούς συγγραφείς του 20ου αιώνα.

Ο ατζέντης του εκλιπόντος ανακοίνωσε ο Άρθουρ Μίλερ απεβίωσε χθες βράδυ από καρδιακή ανεπάρκεια.

Η προσωπική του βοηθός διευκρίνισε ότι ο συγγραφέας πέθανε στο σπίτι του στο Κονέκτικατ. Ήταν 89 ετών και έπασχε από καρκίνο και πνευμονία.

Μια ζωή θέατρο

Ο Άρθουρ Μίλερ γεννήθηκε στις 17 Οκτωβρίου του 1915 στη Νέα Υόρκη. Ο πατέρας του Ισιντόρ Μίλερ είχε βιοτεχνία και κατάστημα γυναικείων ρούχων.

Όπως οι περισσότεροι άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1929 καταστράφηκε οικονομικά με το Μεγάλο Κραχ.

Η οικονομική κατάρρευση του πατέρα του και η αλλαγή που επέφερε σε ολόκληρη την οικογένεια Μίλερ επηρέασαν τον έφηβο τότε Άρθουρ Μίλερ.

Η οικογένειά του μετακόμισε σε ένα μικρό σπίτι στο Μπρούκλιν, ένα σπίτι ίδιο με αυτό του Γουίλι Λόμαν του κεντρικού χαρακτήρα στο «ο θάνατος του Εμποράκου».

Σπουδές - Πρώτα βήματα

Όταν το 1932 αποφοίτησε από το γυμνάσιο έπιασε δουλειά σε εργοστάσιο ανταλλακτικών αυτοκινήτων για να μαζέψει χρήματα για το πανεπιστήμιο.

Αποφάσισε να ασχοληθεί με το γράψιμο αφότου διάβασε τους «Αδελφούς Καραμαζόφ» του Ντοστογιέφσκι.

Σπούδασε δημοσιογραφία στο πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν από έκανε τις πρώτες του απόπειρες με το πεζό λόγο.

Κάποια από τα έργα του βραβεύτηκαν, ενώ ανάμεσα στους άλλους βραβευθέντες νέους δραματουργούς της περιόδου ήταν ο Τένεσι Γουίλιαμς.

Το 1937, στο τελευταίο έτος των πανεπιστημιακών του σπουδών, ένα από τα πρώτα του θεατρικά έργα ανέβηκε στο Ντιτρόιτ από το Ομοσπονδιακό θεατρικό Εργαστήρι.

Το 1938 επέστρεψε στη Νέα Υόρκη και ξεκίνησε να γράφει σενάρια για μεγάλους ραδιοφωνικούς σταθμούς όπως το NBC και το CBS.

Το πρώτο του θεατρικό έργο που γνώρισε επιτυχία ήταν το All My Sons (1947). Ένα έργο που παρουσίαζε τον αντίκτυπο της ανάμειξης των ΗΠΑ στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σε μια τυπική αμερικανική οικογένεια.

Για αυτό του έργο βραβεύτηκε παρά το γεγονός ότι κάποιοι τον κατηγόρησαν για έλλειψη πατριωτισμού. Ο ίδιος έλεγε ότι απλά είπε την αλήθεια.

Το πρώτο μυθιστόρημα του Μίλερ, το Focus 1945, ήταν για τον αντισημιτισμό.

Θάνατος του Εμποράκου

Ο «Θάνατος του Εμποράκου» χάρισε στον Άρθουρ Μίλερ παγκόσμια αναγνώριση και θεωρείται μέχρι σήμερα ένα από τα αντιπροσωπευτικότερα έργα της αμερικανικής θεατρικής σκηνής.

Είναι η τραγική ιστορία του εμποράκου Γουίλι Λόμαν, όπου το παρελθόν και το παρόν συγχέονται μέσα από εξπρεσιονιστικές σκηνές.

Ο Γουίλι Λόμαν δεν είναι όσο πετυχημένος όσο παρουσιάζεται στην οικογένειά του και στους φίλους του. Η μεταπολεμική οικονομική άνθιση τάραξε τη ζωή του. Τον απολύουν από τη δουλειά του και έτσι αρχίζουν οι παραισθήσεις για σημαντικά γεγονότα του παρελθόντος του.

Η Λίντα, η σύζυγός του πιστεύει στο αμερικανικό όνειρο, αλλά είναι προσγειωμένη στην πραγματικότητα.

Ο Γουίλι αυτοκτονεί με το αυτοκίνητο ελπίζοντας ότι με τα χρήματα από την ασφάλεια ο γιος του Μπιφ θα κάνει μια καινούργια αρχή στη ζωή του.

Οι κριτικοί, τότε, είχαν διχαστεί όσον αφορά την πράξη της αυτοκτονίας για το εάν επρόκειτο για πράξη δειλίας ή θυσίας στο βωμό του αμερικανικού ονείρου.

Τη δεκαετία του ’50 ο Άρθουρ Μίλερ γίνεται στόχος εξονυχιστικών κυβερνητικών ελέγχων. Περνάει από την επιτροπή του κογκρέσου, η οποία διενεργούσε έρευνα για την επιρροή του κομμουνισμού στις τέχνες.

Του αφαιρούν το διαβατήριο και έτσι χάνει την πρεμιέρα του θεατρικού του έργου «Οι Μάγισσες του Σάλεμ» στις Βρυξέλλες.

Ένα έργο που βασίζεται στα πρακτικά της δίκης των μαγισσών του Σάλεμ το 1962. Στην ουσία επρόκειτο για ένα αλληγορικό έργο της μακαρθικής περιόδου και της μαζικής αντικομουνιστικής υστερίας στις ΗΠΑ.

Το 1956 παντρεύτηκε τη γυναίκα ίνδαλμα των ΗΠΑ, Μέριλιν Μονρόε και πέντε χρόνια μετά χώρισαν.

Καλείται εκ νέου να καταθέσει στην επιτροπή Αντιαμερικανικών Δραστηριοτήτων, όπου παραδέχεται ότι πήρε μέρος σε διάφορες συναντήσεις αλλά αρνείται την ταμπέλα του κομμουνιστή.

Αρνείται επίσης να δώσει ονόματα και στοιχεία ανθρώπων που είχαν σχέση με το αμερικανικό κομμουνιστικό κόμμα και άλλες αριστερές οργανώσεις.

Στα τέλη του ’50 ο Άρθουρ Μίλερ σταμάτησε να γράφει για το θέατρο. Ασχολήθηκε με τη συγγραφή σεναρίων για τον κινηματογράφο.

«Οι Αταίριαστοι» σε σενάριο Άρθουρ Μίλερ, σκηνοθεσία Τζον Χιούστον, ήταν ένα έργο γραμμένο και ραμμένο για την Μέριλιν.

Επέστρεψε στο θέατρο το 1964. Ένα χρόνο μετά το διαζύγιο του ο Άρθουρ Μίλερ παντρεύτηκε την Αυστριακή φωτογράφο, Ίνγκε Μόρατ, με την οποία συνεργάστηκε σε δύο βιβλία για την Κίνα και τη Ρωσία.

Απόσπασμα από το «Θάνατο του Εμποράκου»

ΓΟΥΙΛΙ
- Για όνομα του Θεού, άνοιξε κάνα παράθυρο
ΛΙΝΤΑ
- (Με απέραντη υπομονή) Ανοιχτά είν' όλα, καλέ μου
ΓΟΥΙΛΙ
-Πως μας στρίμωξαν έτσι εδώ μέσα.
Τούβλα και παράθυρα,
παράθυρα και τούβλα!
ΛΙΝΤΑ
-Έπρεπε να 'χαμε αγοράσει το διπλανό οικόπεδο
ΓΟΥΙΛΙ
-Ο δρόμος γέμισε παρκαρισμένα αυτοκίνητα.
Δεν υπάρχει ούτε μια στάλα καθαρός αέρας
σ' αυτή τη γειτονιά. Το γρασίδι δεν φυτρώνει πια
και δεν μπορείς να φυτέψεις ούτε ένα καρότο στην αυλή.
Έπρεπε να έχουνε βάλει νόμο για τις πολυκατοικίες.
Θυμάσαι τις δύο όμορφες λεύκες; Tότε που ο Μπιφ
κι εγώ κρεμάγαμε την κούνια ανάμεσά τους;