HOMEPAGE | WORLD SERVICE
BBC Ελληνικά | Επικοινωνήστε
 
 
ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΙ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ


Oι μουσουλμάνοι αποτελούν το 44% του πληθυσμού της Βοσνίας

Eπιστροφή στον χάρτη των Βαλκανίων


Βοσνία - Ερζεγοβίνη
Μαζί με την Αλβανία, η Βοσνία έχει το μεγαλύτερο ποσοστό μουσουλμάνων στο σύνολο του πληθυσμού, σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη βαλκανική χώρα. Οι Μουσουλμάνοι αποτελούν το 44% των 3,7 εκατομμυρίων κατοίκων.
Ο πληθυσμός μειώθηκε αισθητά μετά τον πόλεμο της περασμένης δεκαετίας.

Σε αντίθεση, όμως, με τους Αλβανούς οι οποίοι προσδιορίζουν την ταυτότητά τους βάσει εθνικών χαρακτηριστικών, στη Βοσνία, η θρησκεία (ή οι πολιτιστικές παραδόσεις τις οποίες αυτή εκπροσωπεί για όσους ασπάζονται τις αρχές του κοσμικού κράτους) αποτελεί κυρίαρχο συστατικό αυτο-προσδιορισμού. Χωρίς αυτή τη μορφή αυτο-προσδιορισμού δε θα υπήρχε δυνατότητα διαχωρισμού των Μουσουλμάνων από την κυρίαρχη ομάδα των ρωμαιοκαθολικών Κροατών και των Σέρβων, οι οποίοι είναι παραδοσιακά ορθόδοξοι.

Αποτελεί ειρωνεία της τύχης ότι, υπό το αθεϊστικό καθεστώς του Τίτο στα χρόνια της κομμουνιστικής Γιουγκοσλαβίας, οι Μουσουλμάνοι, οι οποίοι αρχικά αποτελούσαν θρησκευτική ομάδα, υπήρξαν οι πρώτοι που αναγνωρίστηκαν ως ξεχωριστό έθνος. Τους παραχωρήθηκαν μάλιστα ίσα δικαιώματα με τα άλλα έθνη της ομοσπονδίας.

Από τον πόλεμο του 1992-95, οι Μουσουλμάνοι προτιμούν να αναφέρονται ως Βόσνιοι, προσδιορισμός που δεν περιλαμβάνει εμφανείς θρησκευτικές αναφορές. Ουσιαστικά, για τους Βόσνιους οπαδούς του κοσμικού κράτους, η αίσθηση της μουσουλμανικής ταυτότητας σχετίζεται περισσότερο με τις πολιτιστικές παραδόσεις παρά με τη θρησκευτική πίστη.

Μετά τις συνθήκες ειρήνης του Ντέιτον το 1995, ζητήθηκε από τους μουτζαχεντίν καθώς και από άλλους ξένους μαχητές που είχαν πολεμήσει στο πλευρό των Μουσουλμάνων, να εγκαταλείψουν τη Βοσνία. Αρκετοί όμως, και κυρίως όσοι είχαν νυμφευθεί ντόπιες γυναίκες και απέκτησαν τη βοσνιακή ιθαγένεια, παρέμειναν στη χώρα.

Η παρουσία των μουτζαχεντίν, καθώς επίσης και υπαλλήλων από ξένες ισλαμικές οργανώσεις, προκαλεί ανησυχία στη διεθνή κοινότητα, η οποία έχει κηρύξει τον πόλεμο εναντίον της διεθνούς τρομοκρατίας. Η αμερικανική πρεσβεία στο Σαράγεβο ήταν μια από τις διπλωματικές έδρες που έκλεισαν αμέσως μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, σε μια προσπάθεια να αποφευχθούν νέες επιθέσεις, αυτή τη φορά σε βοσνιακό έδαφος. Ακόμη, τα μέτρα ασφαλείας που παρέμεναν χαλαρά, μετατρέποντας τη χώρα σε ενδιάμεσο σταθμό για παράνομους μετανάστες και όσους ζητούσαν πολιτικό άσυλο στη Δύση, αυξήθηκαν.

Παρά το γεγονός ότι αρκετοί ξένοι μουσουλμάνοι θεωρούνται ακόμη απειλή, οι γηγενείς Μουσουλμάνοι της Βοσνίας, λόγω των ισχυρών ευρωπαϊκών τους παραδόσεων, αντιμετωπίζονται ως ευρωπαϊστές. Η στάση τους αυτή παραμένει ισχυρή παρά το γεγονός ότι ο πόλεμος, που έπληξε όσο κανέναν τη μουσουλμανική κοινότητα, οδήγησε στη σχετική ριζοσπαστικοποίηση των Βοσνίων.

Με τη μαζική μεταφορά πληθυσμών, αρκετές κοσμοπολίτικες και πολυεθνικές πόλεις καταλήφθηκαν από Μουσουλμάνους επαρχιακών περιοχών που συνεχίζουν να φορούν ακόμη και σήμερα τις παραδοσιακές ενδυμασίες τους. Οι δυτικές αξίες πάντως παραμένουν κυρίαρχες τόσο στην κοινωνική όσο και στην πολιτική ζωή.

Η συνεργασία μεταξύ εθνικών ομάδων, ανεξαρτήτως του βαθμού δυσκολίας που συναντούσε, είναι σημαντικότερη για τους Μουσουλμάνους από ό,τι για τους Κροάτες ή τους Σέρβους. Αν και η Βοσνία δεν αντιμετωπίζει πλέον τον κίνδυνο διαμελισμού από τη Σερβία και την Κροατία, το γεγονός ότι η χώρα δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς την επίτευξη συνεργασίας των εθνικών ομάδων αποτελεί γνώμονα για τις κινήσεις των Μουσουλμάνων πολιτικών.

Αυτή ακριβώς η διαπίστωση οδήγησε τον πρώην πρόεδρο Αλία Ιζετμπέκοβιτς, παλαιότερα ακραίο οπαδό της ισλαμικής διανόησης, να συμβάλει στη συνεργασία μεταξύ εθνικών ομάδων μετά τον πόλεμο.


Επιστροφή στην αρχή της σελίδας
© BBC World Service
Bush House, Strand, London WC2B 4PH, UK.