Dadl y Ceidwadwyr ar hunaniaeth ddiwylliannol Gymreig

Cymorth

Cyhoeddodd y prif weinidog y bydd Cymru'n cael "gwobrau Dewi Sant" o 2014 ymlaen.

Roedd Carwyn Jones yn ymateb i ddadl y Ceidwadwyr ar hunaniaeth ddiwylliannol Gymreig ar 27 Chwefror 2013.

Mae'r blaid am i'r llywodraeth gefnogi gwneud dydd Gŵyl Ddewi yn wyliau cenedlaethol yng Nghymru.

Dywedodd arweinydd y Ceidwadwyr Andrew RT Davies mai dyma'r ffordd orau i hyrwyddo Cymru.

Dywedodd bod "nifer yn ymwybodol o fodolaeth Gogledd Iwerddon a'r Alban ond dydy Cymru ddim mor flaenllaw ym meddyliau pobol... Mae eraill wedi achub y blaen ar Gymru".

Mae gwneud Dydd Gŵyl Ddewi yn ŵyl banc wedi bod yn ymrwymiad maniffesto gan y Ceidwadwyr ers 2007 yn ôl aelod Penfro Paul Davies.

Dywedodd na fyddai'n ŵyl banc ychwanegol ond yn digwydd yn hytrach nac un wyliau banc mis Mai.

Mynegodd y Democrat Rhyddfrydol Peter Black ei gefnogaeth i'r syniad, gan atgoffa'r siambr i'r cynulliad bleidleisio yn unfrydol o blaid hynny yn 2000.

Ond rhybuddiodd y dylai mynd i'r afael â'r dirywiad yn yr iaith Gymraeg fod yn fwy o flaenoriaeth i wleidyddion.

Dylai penderfynu ar faterion o'r fath fod yn gyfrifoldeb i'r cynulliad yn ôl Lindsay Whittle o Blaid Cymru.

"Ddylem ni ddim gorfod mynd i bledio ein hachos i lywodraeth y Deyrnas Unedig, dylai'r Cynulliad Cenedlaethol wneud y penderfyniad" meddai.

Mae'r Ceidwadwyr hefyd am weld system anrhydeddau i Gymru.

Byddai "urdd Dewi Sant" yn rhoi llwyfan byd eang i Gymru yn ôl y Ceidwadwr David Melding.

Dywedodd AC Llafur Ken Skates dylai'r anrhydeddau adlewyrchu'r ffaith bod Cymru yn wlad sy'n gwneud pethau mewn ffyrdd gwahanol iawn.

Galwodd am elfen gref o gyfranogiad democrataidd yn system anrhydeddau Cymru.

Wrth ymateb i'r ddadl dywedodd y prif weinidog y byddai'n cefnogi'r alwad am ŵyl banc newydd a system anrhydeddau.

Er na fyddai llywodraeth Cymru yn awyddus i danseilio y system bresennol, dywedodd Carwyn Jones bydd yn dyfarnu gwobr Dewi Sant gan ddechrau yn 2014.

Eglurodd mai "pobl gyffredin sy'n gwneud pethau cyffredin, pobl sy'n gwneud mwy nag sydd ei angen, pobl sy'n codi proffil Cymru dramor" fyddai'n cael eu hanrhydeddu.

Nododd Carwyn Jones nad oes statws gyfreithiol i wyliau banc.

Ond ychwanegodd ei fod yn agored i'r awgrym o ofyn am y pŵer i ddatgan gwyliau cyhoeddus yng Nghymru.

Cafodd y cynnig ei gymeradwyo.

Read this in English

Copyright © 2017 BBC. Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.