Holi ac ateb: Betsan Powys am "fynd amdani"

Betsan Powys Betsan Powys: "Y Bobol Biau'r Cyfrwng."

Straeon Perthnasol

Ar 1 Gorffennaf 2013, cychwynnodd Betsan Powys ar ei swydd newydd fel Golygydd BBC Radio Cymru.

Gan gamu'n syth o'i swydd fel Golygydd Gwleidyddol BBC Cymru i'w swydd newydd, hi bellach sy'n gyfrifol am gomisiynu a goruchwylio rhaglenni cyffredinol Radio Cymru.

Cymerodd yr awennau gan Lowri Rhys Davies mewn cyfnod sydd wedi ei ddisgrifio fel un 'heriol' gan Bennaeth Rhaglenni a Gwasanaethau Cymraeg BBC Cymru, Sian Gwynedd.

Yn y 'cyfnod heriol' hwnnw gwelwyd gostyngiad yn y nifer sy'n gwrando ar yr orsaf, 'streic' gan gerddorion Cymraeg a gostyniad cyffredinol yn y nifer sy'n siarad Cymraeg.

Start Quote

... mynd amdani, gwneud y swydd orau galla i, a gofyn i bobol ddod i gasgliadau ar sail yr hyn dwi'n ei wneud ... yn hytrach na'r hyn maen nhw'n wybod amdana i. ”

End Quote

Cyhoeddodd BBC Cymru ei fod yn cynnal 'Sgwrs Radio Cymru' gyda'r cyhoedd er mwyn ceisio dod o hyd i atebion.

Wrth iddi ddechrau ar ei dyddiau cyntaf fel Golygydd, fe fu Elin Meredith yn holi Betsan Powys am ei chefndir ac am ddisgwyliadau'r swydd newydd.

Llongyfarchiadau ar y swydd. Pam wnaethoch chi drïo amdani?

Diolch! Am mod i wedi dechrau meddwl be fysen i'n ei wneud pe bawn i'n ei chael hi. A wedyn meddwl mwy, siarad mwy, a'r awydd i gael y cyfle i wneud rhywbeth yn tyfu yn hytrach nac edwino wedyn. Ac am wn i am y mod i wedi bod yn Olygydd Gwleidyddol am saith mlynedd, ac yn teimlo bod hi'n bryd wynebu her newydd.

Mae'r ffigyrau diweddaraf yn dangos bod llai nag erioed yn gwrando ar BBC Radio Cymru. Sut ydych chi am newid hyn?

Cwestiwn plaen ei eiriad, enfawr yn ei her. Fe ges i fy magu yn sŵn Hywel Gwynfryn yn dweud wrthon ni mai'r Bobol Biau'r Cyfrwng.

Yn y bôn, fy nheimlad i yw mai'r bobol biau'r cyfrwng o hyd.

Pwy yw Betsan Powys?

Betsan Powys yn cyflwyno Mastermind Plant Cymru
  • Ganwyd yng Nghaerdydd ond symudodd y teulu i Fangor pan ddaeth ei thad, R Alun Evans, yn Bennaeth y BBC ym Mangor pan oedd Betsan yn 15.
  • Graddiodd mewn Almaeneg a Drama o Brifysgol Aberystwyth cyn gwneud MLitt yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen.
  • Ymunodd ag adran newyddion y BBC dan hyfforddiant yn 1989.
  • Bu'n ohebydd a chyflwynydd ar raglenni fel Panorama, Week In Week Out, y Byd ar Bedwar a Mastermind Cymru ac yn ohebydd celfyddydau a chyfryngau BBC Cymru
  • Enillodd wobrau Darlledwr Cymreig y Flwyddyn a Newyddiadurwr Cymreig y Flwyddyn BT
  • Daeth nôl o Lundain i Gaerdydd i weithio i BBC Cymru a magu ei phlant yn Gymraeg cyn ei phenodi'n Olygydd Gwleidyddol BBC Cymru yn 2006.
  • Cafodd un penwythnos o hoe rhwng bod yn Olygydd Gwleidyddol BBC Cymru a chamu i'w rôl newydd gyda Radio Cymru.

Mae'r cyfrwng wedi newid ac yn dal i newid yn aruthrol o gyflym, a'r bobol - y ffordd maen nhw'n byw, faint a pha fath o Gymraeg maen nhw'n siarad - wedi newid hefyd. Ond gwrando arnyn nhw, cyfathrebu gyda nhw, clywed yr hyn sydd gyda nhw i ddweud sy'n ganolog i unrhyw wasanaeth radio a fydd, gobeithio, yn ganolog i Radio Cymru dan fy arweiniad i.

Rydych chi wedi bod yn Olygydd Gwleidyddol BBC Cymru ers saith mlynedd. Mae'n rhaid fod bwrlwm y byd gwleidyddol yn mynd i'r gwaed. Beth fyddwch chi'n ei golli am y byd hwnnw?

Yn bennaf, mi fydda i'n gweld ishe'r bobol - y math o bobol sydd yn teimlo gwleidyddiaeth i'r byw, yn ei fyw e i'r eithaf ac yn malio dim pwy oedd yn gwybod eu bod nhw'n gwbwl angerddol am y peth.

Cawsoch eich geni yng Nghaerdydd a'ch magu yn y brifddinas ac am gyfnod ym Mangor. O ble daw'r 'Powys'?

Dad sy'n hannu o Bowys - Llanbrynmair yn benodol. Dyna pam i Rhys [brawd Betsan, sy'n gyfarwyddwr ffilm a theledu] a fi gael yr enw Powys.

Mae wedi cael ei ddweud eich bod yn "rhy ddosbarth canol" i'r swydd hon. Beth ydy eich ymateb i hynny?

Yr unig ymateb posib, am wn i, yw mod i'n bwriadu mynd amdani, gwneud y swydd orau galla i, a gofyn i bobol ddod i gasgliadau ar sail yr hyn dwi'n ei wneud dros y blynyddoedd i ddod, yn hytrach na'r hyn maen nhw'n wybod amdana i.

Mae ganddoch chi swydd arall wrth gwrs, sef mam i ddau o blant. Sut mae jyglo gyrfa lwyddiannus efo magu plant?

Yn achos teulu ni, mae'r ateb yn weddol syml: Dylan. Hebddo fe, sy'n mynd â'r plant i'r ysgol a'u nôl nhw, mynd â nhw i wersi a chlybie a'r hyn a'r llall, fyddai gen i ddim gobaith jyglo yr un dim. Hynny yw heb eu tad, mi fyse bywyd y plant, a f'un i, yn un llawer iawn anos. Ond pan dwi'n cerdded drwy'r drws, dwi'n fam 100% ac i'w roi e'n gwbwl blaen: does dim byd gwell.

Start Quote

Cerddoriaeth Saesneg: Yn y marn i, yn y cyd-destun iawn, yn y lle iawn, yn nwylo'r cyflwynydd iawn dyw e ddim yn broblem. ”

End Quote Betsan Powys

Faint o ryddid fydd ganddoch chi i wneud eich penderfyniadau eich hun am yr orsaf fel Golygydd?

Pennaeth ar dîm yw Golygydd, ac felly bydda i'n gweithio. Mae'n amlwg hefyd bod rhywun yn mynd i wrando ar yr hyn mae'r gynulleidfa - a'r rheiny sydd wedi diffodd Radio Cymru - yn dweud fel rhan o'r 'Sgwrs' sy'n digwydd nawr. Ond mae greddf Golygydd yn cyfri hefyd yn gwbwl amlwg, a phe na baen i'n meddwl mod i'n cael y rhyddid i wneud fy marc, fyswn i ddim yn gwneud y swydd.

"Mae angen i ni weithio'n galetach i gyrraedd y rhai sy'n llai hyderus yn yr iaith - neu sy'n dal i'w dysgu" meddai Rhodri Talfan Davies, Cyfarwyddwr BBC Cymru. Beth fyddai eich barn am gyflwyno mwy o Saesneg i'r orsaf?

Y cwestiwn sy'n gwneud y naid yn syth o 'llai hyderus yn yr iaith - neu sy'n dal i'w dysgu' i 'gyflwyno mwy o Saesneg'. Siawns nad yw tôn a sain a'r math o iaith sy'n cael ei siarad ar orsaf yn cyfri llawn cymaint wrth drïo denu cynulleidfa llai hyderus eu Cymraeg. Roedd ystwytho iaith yr orsaf yn un o'r brwydrau ymladdodd Aled Glynne Davies, Golygydd Radio Cymru rai blynyddoedd yn ôl, ac yn frwydr enillwyd hefyd yn fy marn i.

Mae'r un peth yn wir am gerddoriaeth Radio Cymru. Mae angen edrych o ddifri ar y gerddoriaeth sy'n cael ei chwarae ar Radio Cymru yn gyffredinol. Rhan o hynny yw ystyried faint o gerddoriaeth Saesneg sy'n cael ei chlywed. Yn y marn i, yn y cyd-destun iawn, yn y lle iawn, yn nwylo'r cyflwynydd iawn dyw e ddim yn broblem.

Start Quote

Elen i fyth - byth bythoedd - i eistedd yn y gadair ddu”

End Quote Betsan Powys am Mastermind

Beth oedd trac sain eich ieuenctid?

Yn yr arddegau - casgliad od braidd wrth feddwl nôl. Y Trwynau Coch oedd fy hoff fand i. Mi gadwes i'n nghrys T 'Trwynau yn rhedeg drwy Gymru' nes iddo fe fynd yn dwll. Edward H, Geraint Jarman, Endaf Emlyn, Clustiau Cŵn, Datblygu, Ail Symudiad, Steely Dan (dylanwad 'y mrawd) a dwi'n cofio'n fyw iawn recordio cân Santana, She's not there, o dâp Meleri, fy ffrind, yn ei 'stafell wely yn Wrecsam, i dâp ar y mheiriant recordio newydd sbon i.

Beth oeddech chi eisiau bod pan oeddech chi'n fach?

Unrhyw beth lle ro'dd siarad yn ganolog i'r job.

Rydych chi'n canu mewn côr ac wedi cyfieithu drama i blant ysgol. Oes ganddoch chi unrhyw ddyheadau creadigol mwy personol?

Na. Rhoi cyfle i bobol eraill o nghwmpas i fod yn greadigol yw'n nod i nawr.

Fyddwch chi'n parhau i 'sgwennu blog?

Mae yna rywbeth di-dostur a di-ben-draw am gynnal blog cyhoeddus ac mae'n braf cael hoe - ond gan mod i'n rhoi cyfathrebu â'r gynulleidfa ar frig rhestr Golygydd Radio Cymru, dwi'n amau mai 'bydda' fydd yr ateb yn y pendraw.

Beth fyddai eich pwnc arbenigol ar Mastermind?!

Elen i fyth - byth bythoedd - i eistedd yn y gadair ddu, ond os oes raid enwi pwnc arbenigol, yna nofelau cynnar John Irving weden i.

Anfonwch eich sylwadau

Os ydych yn hapus i newyddiadurwr o'r BBC gysylltu gyda chi a wnewch chi adael rhif ffÙn fel y gallwn gysylltu ‚ chi os gwelwch yn dda. Mewn rhai achosion, bydd detholiad o'ch sylwadau yn cael eu cyhoeddi, gan ddangos eich enw a'ch lleoliad oni bai eich bod yn nodi fel arall. Ni fydd eich manylion cyswllt yn cael eu cyhoeddi. Os fyddwch yn gyrru lluniau, fideo neu dystiolaeth llygad-dyst ni ddylech ar unrhyw gyfrif beryglu eich hunan nac eraill na thorri unrhyw gyfraith. A wnewch chi sicrhau eich bod wedi darllen amodau a rheolau os gwelwch yn dda.

Termau ac Amodau (Saesneg)

Mwy Am y Stori Hon

Straeon Perthnasol

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.

Copyright © 2017 BBC. Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.