Hud braich

  • 17 Chwefror 2017

Ar Chwefror 18, bydd pypedau Neil a Glenys Kinnock o'r rhaglen ddychan Spitting Image yn cael eu gwerthu yng Nghaerdydd am bris o rhwng £2,000 a £3,000.

Ond wrth reswm, mae nifer o bypedau eraill wedi chwarae rhan annatod ym mywydau'r Cymry dros y blynyddoedd. Dyma rai.


Sêr y 70au

Image copyright HTV
Image caption Llywelyn Fawr (mawr fel cawr) a Blodyn Tatws - sêr 'Miri Mawr' ar HTV Cymru

Roedd Llywelyn Fawr a Blodyn Tatws yn sêr enfawr i blant Cymru yn ystod y 70au, gyda'u cyd-sêr, Caleb a Dan Dŵr yn gorfod defnyddio hofrennydd er mwyn cyrraedd Eisteddfod yr Urdd y Barri yn 1977, a chael eu boddi gan blant wedi iddyn nhw lanio!

Os awn ni yn ôl ymhellach yn ein peiriant amser, efallai bydd rhai ohonoch chi yn cofio 'Ar Lin Mam', gafodd ei ddarlledu ar BBC Cymru rhwng 1959 a 1975. Ydy'r enwau Lili Lon a Wili a Wali'n canu cloch?

Image caption Wili a Wali'n helpu Lili Lon
Image caption Paratoi i recordio rhaglen 'TeleWele' yn ystod y 60au

Cadw dau ben llinyn ar wahân!

Mae'n ddrwg gennyn ni chwalu'r ddelwedd a hud a lledrith y cymeriadau, ond mae'r llun isod yn dangos sut roedd rhaglen pypedau'n cael ei recordio nôl yn y 70au, ac yn wir yn dal i fod heddiw.

Er gyda dyfodiad animeiddio a CGI, does dim cymaint o raglenni pypedau ag oedd yn arfer bod. Ydych chi'n cofio Bobyn a Siw gyda llaw?

Image caption Bobyn a Siw'n cael ei ffilmio yn stiwdio'r BBC yn Broadway, Caerdydd

Er nad ydych chi'n meddwl am y rhaglen 'Teliffant' fel rhaglen bypedau, roedd pyped yn chwarae rhan ganolog yn y gyfres.

Roedd Taid yn gymeriad maint llawn, wedi'i wneud o bren oedd yn eistedd yn ei sgiw ac yn rhoi'r byd yn ei le tra fod gweddill y cast yn creu llanast.

Dweud y gwir, efallai bod rhai ohonoch oedd yn arfer gwylio ddim yn sylweddoli taw pyped oedd e!

Image caption Taid (yn y canol) gyda gweddill cast 'Teliffant'

Tipyn o dderyn!

Ymlaen mewn amser ac un o'r pypedau mwyaf cofiadwy bydd llawer ohonoch yn ei gofio ydi Wcw, wnaeth ymddangos gyntaf mewn rhaglen o'r enw 'Tŷ Chwith' ar S4C, ond aeth ymlaen i gyd-gyflwyno rhaglenni meithrin S4C gyda Martyn Geraint, sydd ag atgofion melys o'r cyfnod.

"Roedd llawer o bobl yn credu taw fi oedd yventriliquist gorau yn y byd, ond nid fi oedd yn gweithio Wcw ond pypedwr arall.

"Dweud y gwir, fi oedd yn cael y ddêl orau gan fod pypedwyr yn gorfod bod yn contortionists hefyd a gwasgu a chuddio'u cyrff i bob math o sefyllfaoedd a llefydd anarferol.

"Ond un rheol euraid oedd 'na. Doedd Wcw byth yn 'farw'.

"Hynny yw, doedd Wcw byth yn cael ei weld fel pyped, yn gorwedd neu'n llipa. Roedd Wcw wastad yn ei gymeriad llawn!"

Mae Wcw bellach yn byw ym Mhatagonia, ond pwy â wyr, efallai ddaw yn ôl!

Image caption Un o bypedau enwog 'Slot Meithrin', gydag Wcw

Pypedau a thechnoleg

A dyma ni yn y presennol, bron. Mae animeiddio a CGI wedi disodli nifer o raglenni pypedau a oedd mor boblogaidd yn y gorffennol, ond mae'n anodd iawn gwylio darpariaeth Cyw ar S4C heb ddod ar draws pyped rhywbryd neu'i gilydd.

Image copyright S4C
Image caption Defi Draenog gyda Lowri Williams ar y rhaglen 'Dwdlam' ar Cyw
Image caption 'Rhacsyn a'r Goeden Hud'

Oedd ganddoch chi hoff byped Cymraeg neu atgofion amdanyn nhw?

Cysylltwch gyda ni ar e-bost cymrufyw@bbc.co.uk neu ar ein cyfrif Twitter @BBCCymruFyw