Cangen Llafur Cwm Cynon 'ar streic'

  • 4 Gorffennaf 2014
Ann Clwyd

Mae'r grŵp Llafur yn ardal Cwm Cynon wedi dweud eu bod nhw am anwybyddu gorchymyn o'r blaid yn ganolog i ddewis olynydd Ann Clwyd oddi ar restr fer sydd ond yn cynnwys merched.

Mae ffrae dros ddewis ei holynydd wedi bod yn rhygnu 'mlaen ers tro, gyda'r Blaid Lafur yn ganolog yn mynnu bod rhestr o'r fath yn cael ei defnyddio, a'r gangen leol yn gwrthod.

Dywedodd yr ysgrifennydd etholaeth Cwm Cynon, Alun Williams: "Rydym yn teimlo ein bod wedi cael ein siomi'n fawr. Dyw'n pryderon ni heb gael eu hystyried.

"Roedd y broses ymgynghori yn nonsens a does dim esboniad rhesymegol wedi ei roi ar gyfer cael dewis agored yn Aberafan ond gorfodi rhestr fer merched yn unig yng Nghwm Cynon.

"Tra mae'r blaid yn siarad am wleidyddiaeth llawr gwlad maen nhw'n anwybyddu pryderon gonest aelodau Cwm Cynon.

"Rydym felly wedi penderfynu mynd 'ar streic'. Wnawn ni ddim darparu ysgrifennydd gweithdrefnau, pwyllgor dethol na threfnu cyfarfodydd hysting na chwaith ohebiaeth i aelodau ar gyfer dewis rhestr fer merched."

Mae Llafur Cymru wedi dweud y byddan nhw'n trefnu'r broses o ddewis ymgeisydd eu hunain, yn wyneb gwrthwynebiad yr aelodau lleol.

Diffyg merched

Dim ond 13 o Aelodau Seneddol benywaidd mae Cymru erioed wedi ei gael ac mae'r rhestrau di-ddynion yn cael ei weld fel ffordd i geisio mynd i'r afael â'r ystadegyn hwn.

Ond nid yw Cwm Cynon yn etholaeth sydd â record wael am ddewis merched, tra mae Aberafan, lle dewiswyd mab Neil Kinnock, Stephen Kinnock, fel ymgeisydd, yn rhywle sydd erioed wedi cael AS benywaidd.

Mae'r penderfyniad ynglŷn â pha etholaethau sy'n cael y rhestrau yn cael ei wneud gan grŵp gwaith cenedlaethol y blaid.

Os yw'r gangen leol yn cadw at eu bygythiad i wrthod gweinyddu'r broses o ddewis ymgeisydd, fe allai'r blaid wneud hyn o Lundain.

Maen nhw eisoes wedi dweud nad yw'r penderfyniad am gael ei newid.

'Ddim am ymddiheuro'

O ran safbwynt aelodau blaenllaw y blaid yng Nghymru, mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones wedi dweud ei fod o blaid defnyddio'r rhestrau tra mae'r AC Julie Morgan wedi mynd gam ymhellach gan ddweud bod angen eu defnyddio ar gyfer pob sedd San Steffan sy'n dod yn wag.

Ond mae Ann Clwyd ei hun wedi dweud ei bod hi'n cytuno mai'r gangen lleol ddylai benderfynu sut i ddewis yr ymgeisydd nesaf.

Dywedodd llefarydd ar ran Llafur Cymru: "Dydyn ni ddim yn ymddiheuro o gwbl am geisio cynyddu nifer y menywod yn y Senedd nag am ein rhestrau byr merched yn unig.

"Mi fydd y dewis yng Nghwm Cynon yn dod o restr fer fydd ond yn cynnwys menywod, fel gafodd ei benderfynu gan y pwyllgor gwaith cenedlaethol.

"Yn absenoldeb ysgrifennydd gweithdrefnol a phwyllgor dethol mi fydd Llafur Cymru yn gweinyddu'r broses ddewis ar gyfer y pwyllgor gwaith cenedlaethol lle bydd aelodau lleol yn dewis ymgeisydd ar sail un-aelod un-pleidlais."

Straeon perthnasol