Gwernyfed i Syria: Holi Catrin Nye

  • 4 Gorffennaf 2014

Mae gohebydd BBC Asian Network Catrin Nye, sy'n wreiddiol o Clas-ar-Wy, ger Aberhonddu wedi teithio dramor yn rheolaidd yn rhinwedd ei swydd. Bu'n sôn wrth BBC Cymru Fyw am ei phrofiadau diweddara' yn cynhyrchu ei ffilm ddogfen"Destination Syria".

Image caption Catrin Nye yn holi Kasim Jameel

Beth yw cefndir "Destination Syria"?

"Mewn gwirionedd dechreuodd y prosiect braidd ar hap pan wnes i gyfarfod perthynas i Kasim Jameel mewn tacsi yn Leeds. Dechreuais sgwrsio gyda'r gyrrwr tacsi a dywedodd wrtha i bod Kasim a chriw o Bolton yn bwriadu teithio i Syria i rannu cymorth dyngarol. Trwy'r gyrrwr tacsi cefais i rifau cyswllt i Kasim ac aelodau eraill y criw.

Image caption Y confoi yn Nhwrci, yn agos at ffin Syria

"Mae'r teithiau y mae nhw yn eu gwneud yn hynod o beryglus oherwydd y sefyllfa fregus sydd wedi bodoli yn Syria ers dros dair blynedd. Fe allen nhw fod wedi colli eu pasborts gan bod Llywodraeth y DU yn poeni bod nifer o Brydeinwyr yn teithio i'r wlad i ymladd. Mae hynny wedi digwydd i rai sydd wedi anwybyddu'r cyngor swyddogol i beidio teithio i Syria.

"Roeddwn i yn awyddus i fynd gyda nhw er mwyn deall beth oedd eu cymhellion a be' oedd eu hagweddau tuag at ddinasyddion o Brydain sydd wedi mynd yno i frwydro yn erbyn lluoedd yr Arlywydd Assad. Hwn oedd yr eildro i mi fod yn Syria. Roedd Kasim a'i ffrindiau o Bolton wedi bod yno ddeg gwaith o'r blaen."

Image caption Mae'r rhybudd yn glir i ddinaysddion y DU sy'n bwriadu mentro i Syria

Oedd gen ti amheuon am deithio gyda grŵp o bobl, oedd wedi anwybyddu cyngor Llywodraeth y DU, i ardal mor beryglus?

"Yn amlwg doedd e ddim yn benderfyniad i'w gymryd yn ysgafn ac roedd rhaid i mi ymgynghori â llawer o bobl am ddiogelwch a'r ffaith fod y grŵp yn mynd yn erbyn cyngor yr Heddlu a'r Llywodraeth. Fel gohebydd mae'n bwysig deall pam bod pobl yn gwneud pethau fel hyn, ac felly mi wnaethon ni'r penderfyniad golygyddol i ymuno ar y daith. Ond, doeddwn i ddim i groesi dros y ffin i Syria ei hun gan nad oedd y grŵp wedi gwneud unrhyw drefniadau diogelwch."

Rwyt ti wedi teithio'n helaeth ar drywydd sawl stori, wyt ti wedi bod mewn unrhyw berygl neu wedi meddwl "beth ydw i'n ei wneud yma?"

"Mae'r BBC yn ymwybodol iawn o ddiogelwch ac felly rydyn ni'n cymryd gofal mawr wrth baratoi ar gyfer prosiectau fel hyn fel ein bod mor ddiogel a sydd yn bosibl. Dim ond weithiau mae rhywun yn ffeindio'i hun mewn sefyllfa frawychus. Ar y daith hon cafodd dau fom eu darganfod ar ochr Twrci i ffin Syria wrth i ni deithio tuag at yr ardal, ac mae'n rhaid i chi wneud penderfyniad yn y fan a'r lle os yw'r cyfweliad neu ffilm yn wirioneddol angenrheidiol.

Image caption Rhoi eu bywydau eu hunain mewn peryg - y teithwyr o Bolton

"Y gwir yw fy mod wedi gofyn i fy hun sawl gwaith 'beth ydw i'n ei wneud yma?' tra'n gohebu yn y DU, felly mae'n bwysig bod yn ymwybodol iawn o'r peryglon ble bynnag yr ydych chi trwy gydol yr amser."

Ges di dy fagu yn Clas-ar-Wy ac roeddet ti'n ddisgybl yn Ysgol Uwchradd Gwernyfed. Beth wnaeth dy gymell i fod yn ohebydd tramor?

"Roeddwn i'n byw yn Clas-ar-Wy ger Aberhonddu tan roeddwn i yn 18 oed ac yna es i ffwrdd i astudio i Brifysgol Leeds. Yn ystod ac ar ôl y Brifysgol i mi symudes i o gwmpas y DU fel gohebydd llawrydd. Mae'r ffaith fy mod yn mwynhau peidio â bod yn yr un lle am amser hir yn arwydd cynnar o deithio oedd i ddilyn.

"Dros y pum mlynedd ddiwethaf rydw i wedi bod yn arbenigo mewn cymunedau lleiafrifol yn y DU, ac yn gweithio i BBC Asian Network. Mae hynny'n golygu llawer o adroddiadau fel yma, ond rydw i hefyd wedi teithio i'r Unol Daleithiau, Canada, Bangladesh, Uganda a llawer o wledydd Ewrop."

Ble hoffet ti fynd nesa' i ohebu?

"Ar hyn o bryd, dwi'n cynllunio taith i Bangladesh, sy'n wlad yr ydw i wedi ymweld â hi o'r blaen ac yn ei charu. Rydw i hefyd yn mynd i India yn ddiweddarach yn y flwyddyn i ohebu ar 30 mlynedd ers llofruddiaeth Indira Gandhi."

Image caption Catrin â'i golygon ar ei stori nesaf

Gallwch weld adroddiad Catrin Nye "Destination Syria" ar BBC News Channel, Nos Sadwrn am 21.30. Bydd y rhaglen yn cael ei ail-ddarlledu y Nos Sadwrn canlynol am 21.30