Y Gleision: Syrfëwr yn rhoi tystiolaeth

Rescuers at the mine
Bu farw'r glowyr wedi i alwyni o ddŵr lifo i'r lofa

Mae Llys y Goron Abertawe wedi clywed tystiolaeth gan syrfëwr wnaeth gynnal arolwg o lofa'r Gleision yn dilyn marwolaeth pedwar glöwr ym mis Medi 2011.

Dywedodd Alcwyn Squires ei fod o'r farn nad oedd hi'n bosib fod arolwg wedi ei gynnal o'r safle lle'r oedd y glowyr yn gweithio adeg y ddamwain.

Cafodd David Powell, 50, Charles Breslin, 62, Philip Hill, 44, a Garry Jenkins, 39, eu lladd wedi i hyd at 650,000 galwyn o ddŵr lifo i'r lofa.

Mae rheolwr y pwll, Malcolm Fyfield, yn gwadu cyhuddiad o ddynladdiad ac mae'r cwmni oedd yn berchen ar y safle, MNS Mining, yn gwadu cyhuddiad o ddynladdiad corfforaethol.

'Dim arolwg'

Clywodd y llys fod Mr Squires wedi ymweld â'r lofa am y tro cyntaf ar Fedi 17, gan dynnu lluniau a chynnal arolwg.

Yna ar Fedi 27 a 28, fe aeth i gynnal arolwg o'r prif ddrifft a safle H1, lle bu'r dynion yn gweithio.

"Doedd yna fawr o uchder yn H1," meddai Mr Squires.

Dywedodd nad oedd arolwg wedi ei gynnal o'r safle lle'r oedd y glowyr yn gweithio, a'r fan lle y llifodd y dŵr i'r pwll.

"Nid wyf yn credu, oherwydd yr uchder, y byddai hynny wedi bod yn bosib."

Wrth gael ei groesholi gan Prashnant Popat QC ar ran cwmni MNS, dywedodd Mr Squires fod yna ychydig o anghysondeb rhwng ei arolwg o, a'r cynllun rheoli oedd wedi ei anfon at yr Awdurdod Glo.

Gofynnwyd i Mr Squires a oedd o wedi cynnal arolwg o lwybrau dŵr o dan ddaear.

"Nag oeddwn," meddai.

Dywedodd nad oedd chwaith wedi mesur trwch y glo.

Pan ofynnwyd iddo a fyddai hynny wedi ei gynorthwyo i fesur y safle, a'r potensial i ddal dŵr, atebodd "pe bai'r wybodaeth yna gennych, byddai'r ffigyrau yn fwy cywir."

Mae'r achos yn parhau.