Tywydd yn bygwth nythfa adar prin

  • 14 Ebrill 2014
Mor-wennol fach Image copyright RSPB
Image caption Twyni Gronant yw'r unig nythfa i'r môr-wennol fach yng Nghymru

Mae unig nythfa math prin o aderyn yng Nghymru dan fygythiad yn dilyn stormydd diweddar yn y gogledd.

Ardal Warchodaeth Arbennig Twyni Gronant yn Sir Ddinbych yw'r unig safle yng Nghymru - ac un o 60 yn y DU gyfan - lle mae'r môr-wennol fach yn nythu a bridio.

Mae'r aderyn yn dychwelyd i'r un rhan fach o draeth bob mis Ebrill, ond gyda rhai o'r safleoedd eraill eisoes wedi eu colli mae pryder y bydd yr un peth yn digwydd yn Sir Ddinbych.

Datblygiadau gan ddyn

Dywedodd Adrian Hibbert o wasanaeth cefn gwlad Cyngor Sir Ddinbych: "Mae môr-wenoliaid bach angen tywod neu draeth graean llonydd sydd â chyflenwad parod o bysgod bach ger y lan.

"Gall traethau fel hyn gael eu newid yn gyflym gan lifogydd gan eu gwneud yn anaddas i'r môr-wenoliaid nythu.

"Yn y gorffennol byddai ardaloedd a gollwyd o stormydd yn cael eu cyfnewid gydag ardaloedd newydd o dywod neu raean oedd yn cael eu taflu fyny gan y môr.

"Ond dyw hynny ddim yn digwydd cymaint oherwydd amddiffynfeydd llifogydd a datblygiadau eraill sydd wedi eu creu gan ddyn.

"Y canlyniad yw bod traethau yn mynd yn llai a bod llai o lefydd ar gael i'r r môr-wennol fach."

Dilyn cyfarwyddiadau

Ond mae cynllun newydd yn ceisio brwydro nôl. Bydd Cyngor Sir Ddinbych, Cyfoeth Naturiol Cymru a'r RSPB yn gweithio mewn partneriaeth ar gynllun fydd yn gosod sylfeini am adfywiad y môr-wennol fach trwy greu nythfaoedd newydd a chodi ymwybyddiaeth ymysg y cyhoedd.

Rhan bwysig o'r cynllun yw sicrhau bod y nythfaoedd presennol yn cael llonydd, ac mae'r RSPB wedi bod yn gweithio gyda'r cyngor sir i godi ffens i warchod yr ardal ac i fonitro niferoedd yr adar.

Dywedodd Colin Wells o'r RSPB: "Gall y gymuned leol helpu - y cyfan sydd angen ar yr adar yma yw lle i nythu mewn llonyddwch ac rydym yn annog ymwelwyr i'r traethau yma i ddilyn unrhyw gyfarwyddiadau ar yr arwyddion ar y traethau a chadw'n glir o eraill yn y tymor bridio.

"Mae'r adar bach yma newydd ddechrau dychwelyd i'n traethau ar ôl teithio miloedd o filltiroedd o'u safleoedd gaeaf ger arfordir de a gorllewin Affrica.

"Rhaid i ni sicrhau bod ganddyn nhw'n cyfle gorau i ddod o hyd i gartref addas."