Gleision: Swyddog 'eisiau cau'r pwll'

  • 7 Ebrill 2014
Garry Jenkins, 39, Philip Hill, 44, David Powell, 50, and Charles Breslin, 62,
Bu farw Garry Jenkins, 39, Philip Hill, 44, David Powell, 50, and Charles Breslin, 62 ym Medi 2001

Mae rheithgor wedi clywed fod swyddog o'r cyngor eisiau cau pwll glo'r Gleision cyn i bedwar o ddynion golli eu bywydau yno.

Dywedodd Alan Rees, swyddog cynllunio Cyngor Castell-nedd Port Talbot, yn Llys y Goron Abertawe ei fod hefyd yn gwybod fod camau er mwyn gorfodi cau'r pwll yn cael eu hystyried cyn i Malcolm Fyfield ddod yn rheolwr ym mis Gorffennaf 2011.

Cafodd David Powell, 50, Charles Breslin, 62, Philip Hill, 44, a Garry Jenkins, 39, eu lladd ar ôl i alwyni o ddŵr lifo i lofa'r Gleision ger Cilybebyll, Cwm Tawe, wedi ffrwydrad yno ym mis Medi 2011.

Mae Malcolm Fyfield yn gwadu pedwar cyhuddiad o ddynladdiad drwy esgeulustod dybryd ac mae perchnogion y lofa, MNS Mining, yn gwadu pedwar cyhuddiad o ddynladdiad corfforaethol drwy esgeulustod dybryd.

'Llinell ddu'

Dywedodd Mr Rees wrth y llys ei fod wedi nodi ei bryderon am bwll y Gleision ddwywaith, yn gyntaf yn 2009 ac eto ym mis Mawrth 2011.

Wrth roi tystiolaeth, dywedodd fod "nifer o bethau oedd ddim yn digwydd yn y pwll glo o ran caniatâd cynllunio".

Ddydd Gwener roedd Mr Rees wedi dweud wrth y rheithgor ei fod wedi cwrdd â Mr Fyfield y mis pan fu'r pedwar glöwr farw.

Dywedodd fod Mr Fyfield wedi tynnu llinell ddu ar fap o'r pwll yn ystod y cyfarfod i ddangos lle'r oedd e'n credu oedd lefel dŵr y pwll yn cyrraedd.

Yn ôl Mr Rees, roedd Mr Fyfield wedi camgyfrif faint o ddŵr oedd yn y pwll.

Artist's impression of Malcolm Fyfield in Swansea Crown Court
Mae Malcolm Fyfield yn gwadu'r cyhuddiadau o ddynladdiad drwy esgeulustod dybryd.

Tynnu'r llinell

Wrth groesholi Mr Rees ynglŷn â'r dystiolaeth a gyflwynodd ddydd Gwener, gofynnodd Elwen Evans QC, sy'n amddiffyn Mr Fyfield:

"Ai eich tystiolaeth chi, o dan lw, yw eich bod chi wedi ei weld, yn eich presenoldeb, yn tynnu'r llinell ddu yna?"

"Ie," meddai Mr Rees.

"Y nodyn yn eich tystiolaeth am y llinell ddu - ai yno oedd e wedi edrych ar y dŵr?"

"Ie."

"Y lle yr oedd o wedi darganfod y dŵr?" gofynnodd Ms Evans.

"Ie. Roedd e wedi bod fewn ac wedi darganfod y dŵr ar y lefel yno."

'Byd o wahaniaeth'

Fe wnaeth Ms Evans wedyn ddarllen darn arall o'r datganiad roedd Mr Rees wedi ei roi i'r heddlu, oedd yn dweud: "Wnes i ddim gweld Malcolm yn llunio'r marciau yma ond roedden nhw'n sicr yn y cynllun."

Roedd darn arall yn dweud: "Oherwydd ei fod yn gallu dangos lle'r oedd lefel y dŵr, byddwn yn dychmygu fod Malcolm wedi bod yno?"

Dywedodd Ms Evans yn y llys: "Mae byd o wahaniaeth rhwng rhoi tystiolaeth fod rhywun wedi dweud wrthoch chi 'rydw i wedi bod yna' a beth wnaethoch chi, sef dweud wrth yr heddlu dro ar ôl tro eich bod yn 'cymryd yn ganiataol' ac yn 'dychmygu'."

Mewn ymateb, dywedodd Mr Rees: "Rwy'n sefyll wrth yr hyn rwy'n ei ddweud. Fe ddywedodd Mr Fyfield wrthyf ei fod wedi bod yno i edrych ar y dŵr."

Gofynnodd Ms Evans: "Ydych chi'n dweud yn sicr fod Mr Fyfield wedi dweud wrthoch chi ei fod wedi bod mewn yna i weld y lleoliad?"

"Ydw," meddai Mr Rees.

Mae'r achos yn parhau.