Carwyn yn 'cuddio y tu ôl i'r bobl y mae i fod i arwain'.

  • 6 Ebrill 2014

Mae Kirsty Williams, arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig, wedi cyhuddo prif weinidog Cymru o "guddio y tu ôl i'r bobl y mae i fod i arwain", yn dilyn beirniadaeth o'r gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru.

Yng nghynhadledd Llafur Cymru y penwythnos diwethaf, dywedodd Carwyn Jones bod y Ceidwadwyr yn cynnal "rhyfel ar Gymru."

Ddydd Sul, fe ddywedodd Kirsty Williams yng nghynhadledd Gymreig ei phlaid yng Nghasnewydd fod llawer o'r beirniadaethau yn "seiliedig ar wir".

Yng Nghwestiynau i'r Prif Weinidog ddydd Mercher, dywedodd David Cameron bod y gwasanaeth iechyd yng Nghymru yn "sgandal", y diweddaraf mewn cyfres o feirniadaethau ffyrnig gan ASau Ceidwadol ar berfformiad y gwasanaeth.

Ymosodiad cryf

Yn un o'i hymosodiadau cryfaf ar Mr Jones a Llafur, dywedodd Ms Williams fod yr "ieir wedi dod adref i glwydo" i lywodraeth Lafur Cymru a oedd wedi cael "fawr ddim sylw gan yn y cyfryngau yn y DU " am flynyddoedd.

"Prin bod dydd yn mynd heibio heb i ni glywed datguddiad arall am wasanaethau cyhoeddus Cymru", meddai.

"Nid dim ond tristwch a deimlaf, ond dicter hefyd. Dwi'n gwybod y gall rhai o'r storïau hyn gael eu hysgogi gan agenda wleidyddol, ond mae llawer yn gywir ac yn rhy aml yn seiliedig ar wirionedd.

"Mae ein gwasanaeth iechyd yn brwydro fel erioed o'r blaen, mae ein hysgolion yn parhau heb ddigon o arian ac yn tanberfformio, ein heconomi yn llusgo y tu ôl i weddill y DU."

Heriodd Ms Williams farn Carwyn Jones fod beirniadaeth o'r fath yn "rhyfel ar Gymru".

"Sut y mae'n meiddio cuddio y tu ôl i'r bobl y mae i fod i arwain, pa fath o arweinydd sy'n gwneud hynny? " gofynnodd.

"Mae Llafur yn ein dal yn ôl , Llafur - y pwysau o amgylch gwddf ein cenedl. "

Hefyd dywedodd Ms Williams wrth aelodau'r blaid mai dim ond y Democratiaid Rhyddfrydol sy'n cynnig "dewis cadarnhaol" yn yr etholiadau Ewropeaidd y mis nesaf.

Dywedodd bod Llafur yn "rhy ofnus i gael llais ar Ewrop", a'r Ceidwadwyr yn chwarae gêm beryglus trwy apelio at bobl sy'n amheus o Ewrop.

Ac am Blaid Cymru, dywedodd "Ni allant yn gredadwy alw am annibyniaeth i Gymru ac eto honni eu bod o blaid Ewrop".

Mewn ymateb i sylwadau Kirsty Williams, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: ''Os ydi Kirsty Williams am wneud y Democratiaid Rhyddfrydol yn berthnasol i Gymru eto fe ddylie hi ddechrau trwy fynnu diwedd ar ryfel y Torïaid ar Gymru.

''Ond yn hytrach na hyn mae'r Democratiaid Rhyddfrydol yn closio at eu partneriaid yn San Steffan i bardduo'r sector cyhoeddus yng Nghymru gan ddefnyddio'r un dadleuon gwag ac ystadegau amheus ar gyfer elw gwleidyddol. Ac maen nhw wedi methu'n llwyr â chefnogi Cymru ar drydaneiddio'r rheilffyrdd.''

''Blynyddoedd anodd''

Fore Sul, fe wnaeth AS Canol Caerdydd, Jenny Willott, sydd yn weinidog busnes yn y Llywodraeth, gydnabod bod "y blynyddoedd diwethaf wedi bod yn anodd i'r Democratiaid Rhyddfrydol".

Ond mynnodd bod "y boen" wedi bod yn werth ei dioddef, oherwydd y polisïau a gyflwynwyd gan y blaid. Hawliodd, ymysg pethau eraill, eu bod wedi atal y cynllun i gau swyddfeydd post ac wedi mynd i'r afael â chwmnïau benthyciadau diwrnod cyflog.

Pwysleisiodd Ms Willott eu wedi bod cael "llwyddiant go iawn" wrth sicrhau bod mwy o gynrychiolaeth menywod ar fyrddau cwmnïau mwyaf blaenllaw Prydain.

Dywedodd bod y glymblaid wedi gosod targed i godi y gyfran o fenywod ar fyrddau cwmnïau FTSE 100 i hyd at 25% erbyn y flwyddyn nesaf.

"Pan wnaethon ni ddechrau ar y gwaith yn 2011, yr oedd yn 12.5%, felly y targed oedd dyblu'r gyfran o fenywod," meddai.

"Y mis diwethaf, roedd yn 20.8% felly rydym yn gwneud cynnydd enfawr.

"Y mae wedi bod yn werth-chweil inni fod mewn llywodraeth", meddai.